Διαφημιστικός πατριωτισμός

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης

Κι εκεί που στο σχολείο μάς δίδασκαν γεωγραφία με τον κλασικό χάρτη με την Κύπρο ένθετη σε μια γωνιά του χάρτη της Ελλάδας, εκτός κλίμακας, πέρασαν δύο δεκαετίες και η ιστορία εκδικήθηκε, μέσω του καπιταλισμού.
Πριν από λίγο καιρό, διαφήμιση γνωστής υπεραγοράς άρχισε, χωρίς πολλά-πολλά, να επικαλείται τη “δική μας κουλτούρα”, η οποία δεν αλλάζει “γιατί δεν θέλουμε να αλλάξει”. Στην οθόνη, χαρούμενοι άνθρωποι περιδιαβαίνουν μια καρμπόν δυτική υπεραγορά, η οποία, μας τονίζουν, είναι κάπως πιο κυπριακή από τις υπόλοιπες.

Πιο πρόσφατα, μεγάλη τράπεζα αποφάσισε να επενδύσει στον κυπριακό της χαρακτήρα [ή έστω ιστορία] σκιαγραφώντας σε ένα ομολογουμένως καλοφτιαγμένο σποτ τη χώρα ως έχει σήμερα, με τα καλά “και τα δύσκολα”. Χαρούμενοι ελκυστικοί άνθρωποι, μια γριά στο μπαλκόνι, παιδιά, νέα και παλιά κτήρια, αδιέξοδοι δρόμοι. Μοιάζει με τη διαφήμιση που ίσως έπρεπε να είχε φτιάξει εδώ και καιρό ο ΚΟΤ, αντί να επενδύει σε μια πιο glam εκδοχή του τριπτύχου sun, sex and ruins.

Η ουσία στις διαφημίσεις, όπως πάντα, δεν έγκειται στο αν είναι ειλικρινείς [άλλωστε, έν’ διαφημίσεις, ο όρος does not apply]. Έγκειται στις επιλογές που κάνει η αγορά για να συνδεθεί με το συλλογικό φαντασιακό και οι οποίες πολλές φορές είναι πιο ακριβείς από τις έντεχνες, ίσως γιατί η αγορά που θέλει άμεσα αποτελέσματα δεν πειραματίζεται.

Η ιστορία λοιπόν εκδικήθηκε και η [νεο;] κυπριακή ταυτότητα που η ελληνοκυπριακή “ελίτ” λοιδορούσε, προσπαθώντας απεγνωσμένα να διατηρήσει τα προνόμιά της, γίνεται αποδεκτή σταδιακά πρώτα από τους εμπόρους και τους τραπεζίτες και οσονούπω από τους υπαλλήλους τους στην τάξη των “πολιτικών”.

Ο καπιταλισμός αργεί, αλλά έχει τους μηχανισμούς να εποικίσει τις ιδέες που αρχικά κοροϊδεύει, όπως τον “κυπριωτισμό”, τον οποίο κάποιοι παλαιάς κοπής πολιτικοί που δεν έχουν πάρει το μήνυμα από τους εργοδότες τους συνεχίζουν να αγνοούν. Από την άλλη, όσοι θεωρούμε τους εαυτούς μας φορείς εναλλακτικών προτάσεων, χάσαμε αυτόν το γύρο, γιατί ποτέ δεν καθορίσαμε τον “κυπριωτισμό” με καθαρά πολιτικό και ριζοσπαστικό τρόπο, αφήνοντάς τον έρμαιο σε μια νερόβραστη επαναπροσέγγιση των δύο κοινοτήτων.

Οι τραπεζίτες και οι έμποροι και ο καπιταλισμός τους ξέρουν μόνο να ακολουθούν είτε την ήσυχη αλλαγή στα μυαλά της μάζας είτε την αμφισβήτηση, όταν αυτή εξαπλωθεί. Το ότι οι εκ του ασφαλούς Έλληνες της Κύπρου που μας κυβερνούν αποφάσισαν να μεταλλαχθούν σε Κύπριους με ελληνική καταγωγή θα πρέπει να αποτελέσει σημάδι πως οι “ιδεολογίες” τους είναι εύπλαστες και σίγουρα όχι μονολιθικές ή θέσφατες.
Όταν φέρεις το μέλλον στους “ηγέτες”, αναγκάζονται να το ακολουθήσουν. Μόλις μπορέσει νομότυπα, ακόμα και ο εθνικιστής πραξικοπηματίας καναλάρχης θα δημιουργήσει… δικοινοτικό κανάλι [true story]. Όσο μας δίνουν σχήμα οι διαφημίσεις, τόσο τους δίνουμε σχήμα κι εμείς.

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

  • Show Comments

You May Also Like

Τα ποταπά και τα όμορφα

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Έχουμε μάθει να παραπονιόμαστε για το τι δεν έχει η ...

“Άι ρουλ Σάιπρους”

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Αυτή η φράση στον τίτλο λέγεται πως ακούστηκε από το ...

Το μέλλον δεν ήρθε ακόμα

Από την πρώτη ψήφο μου με θυμάμαι να εκνευρίζομαι, να νιώθω σκατά, να καταριέμαι ...

Ο καιρός των mega-μνημόσυνων

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Τι μας ενόχλησε στη φερόμενη πρόταση του Γιώργου Θεοφάνους για ...

Tourist Wasteland

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Υπάρχουν μέρη που περιγράφουν μια ιδέα, αν δεν είναι όλα ...

Ιπτάμενη διαφώτιση

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Ο ταξιδιώτης μπήκε στην πτήση των Κυπριακών Αερογραμμών σε συνεργασία ...

X