ΚΩΣΤΗΣ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ : “Η ελπίδα είναι βασικό συστατικό του βιοπορισμού μας”

Συνέντευξη στην Μερόπη Μωυσέως

“Ξέρεις τι με ενόχλησε σ’ αυτό που έγινε εδώ; Αυτή η εξίσωση όλων. Δεν είναι δυνατόν ένας μηχανισμός -είτε είναι το κράτος, είτε το Eurogroup- να μην ξεχωρίζει έναν καταθέτη ο οποίος αποταμιεύει με πόνο και ιδρώτα από έναν άλλο καταθέτη ο οποίος έρχεται από το εξωτερικό και του οποίου μπορεί να μην είναι τόσο καθαρές οι καταθέσεις του. Άδικο. Αλλά είναι φαινόμενο των ημερών μας η αδικία, οπότε…”.

Ο Κωστής Μαραβέγιας έφτασε στην Κύπρο την περασμένη Τρίτη, λίγο πριν τη συγκέντρωση των πολιτών έξω από τη Βουλή για να διαμαρτυρηθούν κατά του κουρέματος που πρότεινε το Eurogroup για τη διάσωση της κυπριακής οικονομίας. Πολιτικοποιημένος ο ίδιος [κι αυτό φανερώνεται μέσα από τη δουλειά του], ο ταλαντούχος μουσικός κάνει λόγο στη συνέντευξη που ακολουθεί για την προσπάθειά του να παρουσιάζει μια εναλλακτική πραγματικότητα, την οποία προσέφερε και το βράδυ της συναυλίας του, την Τετάρτη στη Λευκωσία.

“Είναι πολύ δύσκολη η κατάσταση, κανείς δεν περίμενε να συμβούν όλα αυτά. Αλλά πρέπει να μην σταματήσουμε να ελπίζουμε, γιατί η απόγνωση είναι χειρότερη απ’ οποιαδήποτε κουρέματα”.

Και πώς δημιουργεί κανείς κάτω από τέτοιες συνθήκες;
Κοίτα, ο καλλιτέχνης νομίζω -ανεξαρτήτως χώρου- οφείλει να παρουσιάζει μια εναλλακτική πραγματικότητα. Δεν πρέπει να είναι περιγραφικός. Ούτε να περιγράφει αυτό που βιώνει. Να μην το απαρνιέται όμως. Το βίωμά του το κάνει δημιουργική αισιοδοξία. Γιατί τελικά ο άνθρωπος που δημιουργεί συνήθως περνά διάφορες κρίσεις προσωπικές. Δεν είναι ένας άνθρωπος ήσυχος και βολεμένος, σίγουρα. Είναι ένας άνθρωπος που έχει εσωτερικές συγκρούσεις, που ζει τις δικές του κρίσεις, ενίοτε οικογενειακές και άλλες φορές ευρύτερα κοινωνικές και τον σημαδεύουν, οπότε έχει μάθει να διαχειρίζεται αυτές τις κρίσεις για δημιουργικό σκοπό. Απ’ την άλλη, στη δικιά μου περίπτωση, δεν μ’ αρέσει να είμαι περιγραφικός. Δεν θέλω να περιγράψω την κρίση. Μ’ άρεσε το Welcome to Greece το 2009, προ κρίσης, οπότε αισθανόμουν το χρέος, τον χωρίς μέτρο δανεισμό. Και έλεγα ειρωνικά ‘Have a nice day’. Αλλά μόλις ήρθε αυτό το πράγμα και το βίωσα εγώ, και το είδα στους δικούς μου, στους φίλους μου, στη χώρα μου, στη Μεσόγειο που ταξίδεψα, δεν ήθελα να τραγουδάω γι’ αυτό. Ήθελα την εναλλακτική πραγματικότητα. Να δείξω κάτι φωτεινό. Δεν πρέπει, όμως, να είσαι εκτός τόπου και χρόνου. Να μην απαρνιέσαι τα βιώματα και να λες ‘ζήτω ο έρωτας’… Όχι. Με όχημα και δύναμη από αυτό που αισθάνεσαι, να παρουσιάζεις και να δείχνεις μια εναλλακτική πραγματικότητα. Αυτό είναι για μένα η σωστή ισορροπία.

Ωστόσο το Diktator Des Marktes [το πρώτο τραγούδι στον τελευταίο δίσκο, Λόλα] είναι αρκετά σαφές το πού παραπέμπει.

Κάποιους τους έχει ενοχλήσει αυτό το τραγούδι. Έχει ένα αυταρχισμό. Είναι προβοκατόρικο. Οι προβοκάτορες έτσι πρέπει να είναι, να ξυπνάνε αυτό που πρέπει να ξυπνήσουν. Είναι όπως ο ασθενής που βρίσκεται σε κώμα και θέλει ηλεκτροσόκ. Κάτι τέτοιο προσπάθησα να κάνω. Αλλά και πάλι αυτό που έχω κάνει με αυτό το στυλ… Εντάξει, ξύνω μια πληγή λίγο…

Έως πολύ…

Ναι… Μετά όμως έχω και το “Τσαλαπατώ” που λέει “θέλω να φύγω ν’ αλλάξω θεό, να σπάσω την μπάρα για να σωθώ”. Έχω και την “Καταιγίδα”…

Το ύφος του οποίου είναι αρκετά “πατριωτικό”.
Ναι, είμαι ένας διπολικός άνθρωπος. Μια χαρακτηριστική περίπτωση ανθρώπου που λέει να μείνω ή να φύγω; Οι Clash το ‘χουνε κάνει ύμνο με το Should I Stay Or Should I Go! Είναι αυτό το δίλημμα του ‘μένω και το παλεύω ή φεύγω, κι αν φεύγω πού πάω;’. Έτσι κι εγώ, σ’ αυτό τον δίσκο έχω αυτές τις διαθέσεις, της φυγής από τη μία, της παραμονής και της επιμονής απ’ την άλλη, με τους λάθος ανθρώπους καμιά φορά, με τους λάθος πολιτικούς, κι εγώ δεν ξέρω, ψάχνω να βρω μια ισορροπία σ’ όλο αυτό.

Σκέφτηκες, λοιπόν, να φύγεις;
Ναι, πολύ συχνά το σκέφτομαι. Αλλά έλα που όλο φεύγω και ξαναγυρνάω μετά γιατί είναι γλυκιά η επιστροφή.

Ακόμη κι αν ο προορισμός είναι η Ελλάδα με τις δυσκολίες της;
Ναι, αλλά δεν ήμασταν και ποτέ πλούσιοι. Δεν θέλω να υποτιμήσω την κρίση – έχουν πληγεί ασθενέστερα στρώματα, εκεί έγκειται για μένα το μεγάλο πρόβλημα, όχι στις μειώσεις των μισθών. Και στην περίπτωσή μου, μειώσαμε τα εισιτήρια, τους προϋπολογισμούς μας, αλλά συνεχίζουμε να τραγουδάμε και να περνάμε μια χαρά. Το μεγάλο πρόβλημα είναι στα ασθενέστερα στρώματα, στους ανέργους και στους συνταξιούχους, οπότε… Για όλους τους υπόλοιπους, υπήρχε μια μείωση στις αποδοχές αλλά υπήρξε συνάμα και ένας επαναπροσδιορισμός του αξιακού μας συστήματος. Το αξιακό σύστημα κέρδισε μέσα απ’ αυτή την κρίση. Ό,τι έλαμπε καταλάβαμε ότι δεν ήταν χρυσός. Υπήρχε ένα γκλαμ σε μεγάλες δόσεις στην ελληνική κοινωνία, ενοχλητικό κιόλας. Χωρίς κανένα βάθος. Μια γκλαμ απαιδευσιά. Έγινε, λοιπόν, ένας επαναδιορισμός των αξιών και ένας μικρός λαϊκός στοχασμός, μια μικρή λαϊκή φιλοσοφία που χρειάζεται στις μέρες μας. Από ανάγκη έπρεπε να αναλύσουμε και να προσδιορίσουμε τη θέση μας μέσα σε αυτό το σύνολο και την κρίση. Από ανάγκη και για να ζήσουμε: προσπαθούσαμε να καταλάβουμε ποιοι είμαστε, πού πάμε, τι κάναμε λάθος. Είναι αναπόφευκτος, λοιπόν, ένας μικρός αναστοχασμός στη λαϊκή βάση το οποίο, για μένα, μακροπρόθεσμα θα φέρει καλά αποτελέσματα. Σαφώς και δεν θα είμαστε πάντα σοφοί, θα είμαστε οι αφελείς μεσογειακοί τύποι, οι αυθόρμητοι και ενθουσιώδεις και υπερβολικά συναισθηματικοί και πολύ λίγο λογικοί αλλά, παρ’ όλα αυτά, θα έχουμε κάνει ένα βήμα μπροστά στο πώς να αντιμετωπίζουμε παρόμοιες καταστάσεις. Θέλω να ελπίζω.

Ποιο τραγούδι περιγράφει περισσότερο απ’ όλα την κρίση ή τον τρόπο με τον οποίο εσύ βλέπεις την κρίση;
“Η Καταιγίδα” είναι αυτό που θα ‘θελα να δω: την επιμονή στο να αντισταθούμε και να παραμείνουμε δημιουργικοί, χωρίς να τα παρατήσουμε. Δύσκολο βέβαια. Αλλά είναι αυτό που είπα και πριν: η ελπίδα είναι πολύ βασικό συστατικό του βιοπορισμού μας πια. Αν δεν ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο, δεν θα μπορούμε να ορθοποδήσουμε και είναι πολύ σημαντικό αυτή τη στιγμή.

Πάντα βρίσκεις έναν τρόπο να ξεφεύγεις

“Γεννημένος και μεγαλωμένος στο Αγρίνιο, δεν είχα ιδέα τι σημαίνει θάλασσα. Ήξερα τη θάλασσα ως παραθεριστικό στόχο, όπως η Λευκάδα που πηγαίναμε τα καλοκαίρια… Αλλά δεν είχα ζήσει ποτέ την καθημερινότητά μου στη θάλασσα και στην ανοιχτωσιά. Πηγαίνοντας στην Ιταλία, ανακάλυψα τη μαγεία τού να κάθεσαι στο Λούνγκο Μάρε του Μπάρι και να γράφεις ένα στιχάκι, να κοιτάς το απέραντο γαλάζιο. Με συγκινούσε πολύ αυτό, όπως θαυμάζω πολύ τους ναυτικούς που ταξιδεύουν με τα καράβια. Αυτό μου βγαίνει και στη μουσική και στον στίχο.


Στην Αθήνα δεν σου λείπει αυτή η ανοιχτωσιά;

Μου λείπει είναι η αλήθεια, αλλά τώρα έχω βρει άλλα λιμάνια.

Ποια είναι αυτά;

Είναι κάποια μέρη όπου πηγαίνω και νιώθω παρόμοια πράγματα όπως όταν καθόμουνα στη θάλασσα. Ένα τέτοιο μέρος είναι ένας λοφίσκος στα Πετράλωνα που κάθομαι και βλέπω άχρωμες, γκρίζες και πληκτικές πολυκατοικίες, που με κάποιο τρόπο όταν πέφτει η νύχτα και σουρουπώνει, σαν να παίρνουμε μια άλλη λάμψη και μου δίνουν αυτή την ανοιχτωσιά για την οποία μιλάμε. Ή μπορεί να πάω σε μια “κακή” γειτονιά της Αθήνας, φορτισμένη πολεοδομικά, και να διαβάσω ένα βιβλίο ή κάποια ποιήματα που μπορεί να με εμπνεύσουν και να αισθανθώ πάλι αυτή την ανοιχτωσιά. Πάντα βρίσκεις έναν τρόπο να ξεφεύγεις.

Ισχύει αυτό που λένε για τον πολιτισμό ότι είναι ένα λιμάνι;

Μπορεί, ναι. Αλλά για μένα έχει πιο πολύ την εικόνα της ροής παρά της στασιμότητας. Ένας ποταμός για μένα είναι πιο κοντά στην εικόνα που έχω για τον πολιτισμό, που ρέει και χτυπά και έχει μια διαρκή κίνηση. Είναι συστατικό πολύ απαραίτητο και σημαντικό της ζωής. Όταν όλα είναι στάσιμα και μένεις σε ένα μέρος κι είσαι προσκολλημένος κάπου, είναι ένα είδος πνευματικού θανάτου. Και δεν σημαίνει ότι κάποιος θα πρέπει να έχει τεράστια χρηματικά ποσά για να ταξιδεύει και να αλλάζει μέρη, νοητικά να το κάνει. Θέλει μια ροή η ζωή, θέλει μια κίνηση. Είναι ωραίο το κυνήγι του μη εφαρμόσιμου. Αυτό είναι η δημιουργία τελικά.

Η Λευκωσία με τα αδιέξοδα

Ο Κωστής Μαραβέγιας ήρθε ξανά στην Κύπρο, στο πλαίσιο της σειράς ντοκιμαντέρ “Μεσόγειος”, που παρουσίαζε ο ίδιος. Με οδηγό τον Αλκίνοο Ιωαννίδη, είχε παρουσιάσει την κυπριακή μουσική παράδοση αλλά και τη νέα γενιά μουσικών που ζουν και δημιουργούν κυρίως στην πόλη της Λευκωσίας.
“Δεν είχα ξαναζήσει τη Λευκωσία με ανθρώπους της πόλης. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι η κατάληξη σε αδιέξοδα. Ήμουν συγκινησιακά πολύ φορτισμένος που έβλεπα συνεχώς μπάρες. Κι αυτό το ‘να σπάσω την μπάρα για να σωθώ’ [σ.σ. από το τραγούδι “Τσαλαπατώ”] είναι λίγο εμπνευσμένο απ’ εδώ. Είναι πολύ παράξενο για κάποιον που δεν το έχει ζήσει αυτό το στοιχείο, να πηγαίνεις σε ένα στενό και να βλέπεις ότι δεν πάει αλλού γιατί υπάρχουν μπροστά δέκα σακιά άμμος. Σαν να συγκρατείται μια ενέργεια σ’ αυτό τον χώρο: μια ενέργεια που προσπαθεί να ξεφύγει αλλά συσσωρεύεται και παίρνει μαζί τους ανθρώπους, τα βλέμματα, τα πάντα. Αυτή η ενέργεια μπορεί να βγει ωραία δημιουργικά”.

  • Show Comments

You May Also Like

Ρόλαντ Γιαν: Πρέπει να συνδυάσουμε τις μνήμες μας

Συνέντευξη στους Πανίκκο Χρυσάνθου και Μερόπη Μωυσέως/ Φωτογραφία: Πανίκκος Χρυσάνθου Ο Ρόλαντ Γιαν, ο ...

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ : «Να συγκρουστούμε με όσα έχουμε συνηθίσει»

Συνέντευξη στην Αναστασία Π. Τάκη / Φωτογραφία Παύλος Βρυωνίδης Ένας Κύπριος στην Αθήνα. Ζωγράφος. ...

ΗΒΗ ΜΕΛΕΑΓΡΟΥ: Η μοναξιά με έκανε συγγραφέα

Συνέντευξη στη Μερόπη Μωυσέως | Φωτογραφία Ελένη Παπαδοπούλου Με αφορμή τη βράβευσή της από ...

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ : Σχεδιασμός με αναφορά την ανθρώπινη εμπειρία

Συνέντευξη στην Αγγελική Μιχαλοπούλου-Καρρά / @mak.adcy “Η γλώσσα της χαρακτικής είναι η πρωτογενής καλλιτεχνική ...

Νάταλη Νεοφύτου & Nihat Agdac : Να φέρουμε κοντά μουσικούς και κοινό

Συνέντευξη στη Μερόπη Μωυσέως | Φωτογραφία Ελένη Παπαδοπούλου Γνωρίστηκαν στην Κύπρο, σπούδασαν στο Λονδίνο ...

Ένα ντοκιμαντέρ για τον Χριστόφορο Σάββα

23.10.2011 Συνέντευξη στη Χριστίνα Λάμπρου “Ο [Χριστόφορος] Σάββα ήταν μια συναρπαστική προσωπικότητα. Ήταν ένα ...

X