Το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι του 1973

Άγνωστες πτυχές του πρώτου, και τελευταίου, Κυπριακού Μουσικού Εργαστηρίου που πραγματοποιήθηκε το 1973 στη Λάπηθο θα φωτίσει η Νούριτζα Ματοσιάν, η οποία εισήγατε για πρώτη φορά στην Κύπρο την ηλεκτρονική μουσική.

Την άγνωστη, για πολλούς, ιστορία του Κυπριακού Μουσικού Εργαστηρίου που διοργανώθηκε το 1973 στη Λάπηθο φέρνει στο φως μια από τις εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του φετινού Διεθνούς Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής Φάρος. Το φεστιβάλ ξεκινά στις 29 Σεπτεμβρίου στο The Shoe Factory, στη Λευκωσία.

Και ενώ ο κύριος κορμός του αποτελείται από συναυλίες σύγχρονης μουσικής, στις 5 Οκτωβρίου η Nouritza Matossian θα δώσει μια διάλεξη με θέμα το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι.

Πρόκειται για την πρώτη εκδήλωση που έγινε ποτέ στην Κύπρο για την προβολή της σύγχρονης μουσικής Κυπρίων και φιλοξενούμενων μουσικών από το εξωτερικό.

Το Εργαστήρι καταγράφηκε σε ένα ντοκιμαντέρ του Λέανδρου Αβρααμίδη, το οποίο θα προβληθεί στο πλαίσιο της -αγγλόφωνης- διάλεξης.

«Το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι ξεκίνησε σαν ένα όνειρο – να φέρει σε επαφή μουσικούς από διαφορετικές χώρες για να ζήσουν για λίγο σε ένα γνήσιο κυπριακό περιβάλλον και να συνεργαστούν με Κύπριους μουσικούς», θυμάται η Νούριτζα Ματοσιάν (Nouritza Matossian), μια γυναίκα που έχει τη δική της ιστορία.

Πρόκειται για την αρμενικής καταγωγής Αγγλοκύπρια συγγραφέα, ηθοποιό, ακτιβίστρια και εκ των σημαντικότερων μελετητών του Ιάννη Ξενάκη.

Η ίδια, μάλιστα, εξέδωσε την πρώτη του βιογραφία, έπειτα από δέκα χρόνια στενής συνεργασίας με τον ίδιο (η βιογραφία έχει τον τίτλο Iannis Xenakis).

Στη Νούριτζα Ματοσιάν οφείλουμε την εισαγωγή, για πρώτη φορά στην Κύπρο, ζωντανά, ηλεκτροακουστικής και ηλεκτρονικής μουσική, με το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι του ’73, για το οποίο αναφέρει:

«Το κάθε άτομο θα κάλυπτε τα αεροπορικά και προσωπικά του έξοδα. Τα πρωινά, θα κολυμπούσε και θα γνώριζε την Κύπρο, ενώ τα βράδια θα έπαιζε μουσική αφιλοκερδώς. Αυτή η ιδέα φάνηκε πολύ ‘ιδεαλιστική’ σε αυτούς που την πρωτάκουσαν. ‘Αδύνατον’ είπαν.

Όμως, διέγειρε τη φαντασία 35 υπέροχων μουσικών. Και έγινε πραγματικότητα. Από τις πρώτες κιόλας μέρες, το Εργαστήρι μετατράπηκε σε μια μικρή κοινωνία.

Αναγκαζόμασταν, λόγω του μειωμένου προϋπολογισμού, να μοιραζόμαστε καταλύματα σε μικρούς καταυλισμούς, να μαγειρεύουμε εκ περιτροπής για όλους και να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον.

Δύο πανέμορφα, γειτονικά σχολεία έγιναν σπίτι μας και εργαστήρι μας στη Λάπηθο. Οι άνθρωποι του χωριού μάς αγκάλιασαν από την πρώτη κιόλας στιγμή. Μας βοηθούσαν και έρχονταν τα βράδια στις πρόβες μας, δείχνοντάς μας με κάθε τρόπο πόσο ευπρόσδεκτοι ήμασταν.

Κάθε μέρα ερμηνεύαμε έναν τεράστιο όγκο μουσικής σε κάθε ένα από τα έξι δωμάτια. Δημιουργήσαμε σύνολα που έπαιζαν ορχηστρικά έργα, κουαρτέτα εγχόρδων, κουιντέτα πνευστών και αυτοσχεδιάζαμε.

Επισκεπτόμασταν συνεχώς το Ηλεκτρονικό Στούντιο και η πρώτη σύνθεση για ‘tape’ που έγινε στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αυτού του Εργαστηρίου. Οι πρόβες μας ήταν ανοιχτές στο κοινό, παίζαμε στο Λιμανάκι της Κερύνειας και ηχογραφήσαμε για το ΡΙΚ.

Ακούγαμε παραδοσιακή κυπριακή μουσική και χορεύαμε με τους φίλους μας από το χωριό.

Πολλοί μουσικοί από την Κύπρο συμμετείχαν όχι ως προσκεκλημένοι, αλλά ως μέλη του εργαστηρίου, και ρωτούσαν κατά πόσο το εργαστήρι θα πραγματοποιηθεί και την επόμενη χρονιά».

Το εργαστήρι δεν έγινε. Ήταν μια από τις πολλές πολιτιστικές δράσεις που διακόπηκαν απότομα το καλοκαίρι του ’74.

Το εργαστήρι, όμως, δεν είχε γίνει για τις «διακοπές» των μουσικών.

«Σκοπός του δεν ήταν απλώς να προετοιμάσει ένα συναυλιακό πρόγραμμα, αλλά να δημιουργήσει μουσική σε ένα συλλογικό περιβάλλον όπου όλες οι συνθήκες διαβίωσης θα ήταν κοινές, όπου η μουσική θα ήταν μια φυσική κατάσταση όπως η τροφή και ο ύπνος».

Η Νούριτζα Ματοσιάν γεννήθηκε στην Κύπρο από Αρμένιους γονείς, σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και Μουσική, Θέατρο και Μιμική σε Γερμανία, Ντάρτινγκτον και Παρίσι.

Μιλάει εννέα γλώσσες, έχει διατελέσει επίτιμη ακόλουθος Πολιτισμού για την πρεσβεία της Αρμενίας και προασπίζει ενεργά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κινητός θησαυρός γνώσεων, αξίζει να την ακούσουμε.

+ Στις 5 Οκτωβρίου στο The Shoe Factory, στη Λευκωσία, στις 21:30. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Στιγμιότυπα από το περιοδεύον εργαστήρι του ’73: το πρωί μπάνιο στη θάλασσα, το βράδυ συναυλίες.

ΠΑΡΑΘΥΡΟ | ΠΟΛΙΤΗΣ

You May Also Like

Αυλαία με βρετανική παραγωγή για το Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Χορού 2014

Με μια βρετανική παραγωγή στην οποία η χορεύτρια δεν πατά τα πόδια της στο ...

Στα 120 εκατομμύρια η κληρονομιά του Λούσιαν Φρόιντ

Στον επί χρόνια συνεργάτη του, στη δικηγόρο του και σε μόλις ένα από τα ...

«Μπαμ!» στο Φεστιβάλ Θεάτρου Μεσαορίας

Στο Φεστιβάλ Θεάτρου Μεσαορίας [Mesarya Tiyatrosu Festival] προσκλήθηκε και συμμετέχει η Παραπλεύρως Παραγωγές, με ...

Δωρεά από την Ύπατη Αρμοστεία Ινδίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η Ύπατη Αρμοστεία της Ινδίας δώρισε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου αριθμό βιβλίων με θέμα τον ...

Βρέθηκε το σκίτσο του Πικάσο

Η αστυνομία του Σαν Φρανσίσκο συνέλαβε την Πέμπτη τον άνθρωπο που πριν λίγες ημέρες ...

Γλυκιά εκδίκηση από τον Ρομάν Πολάνσκι

Την εκδίκησή του πήρε από τους Ελβετούς ο Ρομάν Πολάνσκι. Ο διάσημος σκηνοθέτης πήγε ...

X