Το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι του 1973

Άγνωστες πτυχές του πρώτου, και τελευταίου, Κυπριακού Μουσικού Εργαστηρίου που πραγματοποιήθηκε το 1973 στη Λάπηθο θα φωτίσει η Νούριτζα Ματοσιάν, η οποία εισήγατε για πρώτη φορά στην Κύπρο την ηλεκτρονική μουσική.

Την άγνωστη, για πολλούς, ιστορία του Κυπριακού Μουσικού Εργαστηρίου που διοργανώθηκε το 1973 στη Λάπηθο φέρνει στο φως μια από τις εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του φετινού Διεθνούς Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής Φάρος. Το φεστιβάλ ξεκινά στις 29 Σεπτεμβρίου στο The Shoe Factory, στη Λευκωσία.

Και ενώ ο κύριος κορμός του αποτελείται από συναυλίες σύγχρονης μουσικής, στις 5 Οκτωβρίου η Nouritza Matossian θα δώσει μια διάλεξη με θέμα το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι.

Πρόκειται για την πρώτη εκδήλωση που έγινε ποτέ στην Κύπρο για την προβολή της σύγχρονης μουσικής Κυπρίων και φιλοξενούμενων μουσικών από το εξωτερικό.

Το Εργαστήρι καταγράφηκε σε ένα ντοκιμαντέρ του Λέανδρου Αβρααμίδη, το οποίο θα προβληθεί στο πλαίσιο της -αγγλόφωνης- διάλεξης.

«Το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι ξεκίνησε σαν ένα όνειρο – να φέρει σε επαφή μουσικούς από διαφορετικές χώρες για να ζήσουν για λίγο σε ένα γνήσιο κυπριακό περιβάλλον και να συνεργαστούν με Κύπριους μουσικούς», θυμάται η Νούριτζα Ματοσιάν (Nouritza Matossian), μια γυναίκα που έχει τη δική της ιστορία.

Πρόκειται για την αρμενικής καταγωγής Αγγλοκύπρια συγγραφέα, ηθοποιό, ακτιβίστρια και εκ των σημαντικότερων μελετητών του Ιάννη Ξενάκη.

Η ίδια, μάλιστα, εξέδωσε την πρώτη του βιογραφία, έπειτα από δέκα χρόνια στενής συνεργασίας με τον ίδιο (η βιογραφία έχει τον τίτλο Iannis Xenakis).

Στη Νούριτζα Ματοσιάν οφείλουμε την εισαγωγή, για πρώτη φορά στην Κύπρο, ζωντανά, ηλεκτροακουστικής και ηλεκτρονικής μουσική, με το Κυπριακό Μουσικό Εργαστήρι του ’73, για το οποίο αναφέρει:

«Το κάθε άτομο θα κάλυπτε τα αεροπορικά και προσωπικά του έξοδα. Τα πρωινά, θα κολυμπούσε και θα γνώριζε την Κύπρο, ενώ τα βράδια θα έπαιζε μουσική αφιλοκερδώς. Αυτή η ιδέα φάνηκε πολύ ‘ιδεαλιστική’ σε αυτούς που την πρωτάκουσαν. ‘Αδύνατον’ είπαν.

Όμως, διέγειρε τη φαντασία 35 υπέροχων μουσικών. Και έγινε πραγματικότητα. Από τις πρώτες κιόλας μέρες, το Εργαστήρι μετατράπηκε σε μια μικρή κοινωνία.

Αναγκαζόμασταν, λόγω του μειωμένου προϋπολογισμού, να μοιραζόμαστε καταλύματα σε μικρούς καταυλισμούς, να μαγειρεύουμε εκ περιτροπής για όλους και να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον.

Δύο πανέμορφα, γειτονικά σχολεία έγιναν σπίτι μας και εργαστήρι μας στη Λάπηθο. Οι άνθρωποι του χωριού μάς αγκάλιασαν από την πρώτη κιόλας στιγμή. Μας βοηθούσαν και έρχονταν τα βράδια στις πρόβες μας, δείχνοντάς μας με κάθε τρόπο πόσο ευπρόσδεκτοι ήμασταν.

Κάθε μέρα ερμηνεύαμε έναν τεράστιο όγκο μουσικής σε κάθε ένα από τα έξι δωμάτια. Δημιουργήσαμε σύνολα που έπαιζαν ορχηστρικά έργα, κουαρτέτα εγχόρδων, κουιντέτα πνευστών και αυτοσχεδιάζαμε.

Επισκεπτόμασταν συνεχώς το Ηλεκτρονικό Στούντιο και η πρώτη σύνθεση για ‘tape’ που έγινε στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αυτού του Εργαστηρίου. Οι πρόβες μας ήταν ανοιχτές στο κοινό, παίζαμε στο Λιμανάκι της Κερύνειας και ηχογραφήσαμε για το ΡΙΚ.

Ακούγαμε παραδοσιακή κυπριακή μουσική και χορεύαμε με τους φίλους μας από το χωριό.

Πολλοί μουσικοί από την Κύπρο συμμετείχαν όχι ως προσκεκλημένοι, αλλά ως μέλη του εργαστηρίου, και ρωτούσαν κατά πόσο το εργαστήρι θα πραγματοποιηθεί και την επόμενη χρονιά».

Το εργαστήρι δεν έγινε. Ήταν μια από τις πολλές πολιτιστικές δράσεις που διακόπηκαν απότομα το καλοκαίρι του ’74.

Το εργαστήρι, όμως, δεν είχε γίνει για τις «διακοπές» των μουσικών.

«Σκοπός του δεν ήταν απλώς να προετοιμάσει ένα συναυλιακό πρόγραμμα, αλλά να δημιουργήσει μουσική σε ένα συλλογικό περιβάλλον όπου όλες οι συνθήκες διαβίωσης θα ήταν κοινές, όπου η μουσική θα ήταν μια φυσική κατάσταση όπως η τροφή και ο ύπνος».

Η Νούριτζα Ματοσιάν γεννήθηκε στην Κύπρο από Αρμένιους γονείς, σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και Μουσική, Θέατρο και Μιμική σε Γερμανία, Ντάρτινγκτον και Παρίσι.

Μιλάει εννέα γλώσσες, έχει διατελέσει επίτιμη ακόλουθος Πολιτισμού για την πρεσβεία της Αρμενίας και προασπίζει ενεργά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κινητός θησαυρός γνώσεων, αξίζει να την ακούσουμε.

+ Στις 5 Οκτωβρίου στο The Shoe Factory, στη Λευκωσία, στις 21:30. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Στιγμιότυπα από το περιοδεύον εργαστήρι του ’73: το πρωί μπάνιο στη θάλασσα, το βράδυ συναυλίες.

ΠΑΡΑΘΥΡΟ | ΠΟΛΙΤΗΣ

You May Also Like

Together/Apart: Going New Places|Διαδικτυακή έκθεση σύγχρονης τέχνης

Οι παρούσες συνθήκες καραντίνας και κοινωνικής απόστασης έχουν δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στην οποία ...

Η Σκάλα του Μιλάνου απορρίπτει χρηματοδότηση από τη Σ. Αραβία

Η Σκάλα του Μιλάνου θα επιστρέψει εκατομμύρια ευρώ στη Σαουδική Αραβία στον απόηχο της ...

Όπερα και μπαλέτο μέσω YouTube από Μπολσόι και Google

Το Κρατικό Θέατρο Μπολσόι και η Google ανακοίνωσαν σήμερα ότι θα συνεχίσουν να προβάλλουν ...

Όσα θα δούμε στο Pop-Up Festival 2016

Με διάσκεψη τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου στο υπόγειο του City Plaza ...

Επιστροφή στο «σπίτι» για τους δίδυμους Κούρους

Παραδόθηκαν την Τρίτη, 16 Αυγούστου, από τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλο Γερουλάνο στο ...

Υποβολή αιτήσεων για το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Κύπρου πραγματοποιείται φέτος από τις 11 Οκτωβρίου ...

X