Λογοτεχνικά βραβεία της διαπλοκής; Απορίες και ερωτήματα

Γράφει ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης

Δεν είμαι λογοτέχνης ούτε κριτικός λογοτεχνίας, αλλά μου αρέσει να διαβάζω λογοτεχνικά βιβλία. Δεν είμαι σίγουρος αν υπάρχουν στην Κύπρο σημαντικοί λογοτέχνες. Όμως άρχισα να διαβάζω ποιήματα και διηγήματα νέων ανθρώπων και ομολογώ ότι μου αρέσουν. Τις τελευταίες μέρες έτυχε να συζητήσω με μερικούς συγγραφείς για τα πρόσφατα αποτελέσματα των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων, τα οποία, όπως λένε, είναι από τα χειρότερα στην ιστορία του θεσμού, γιατί πάσχουν από παρατυπίες και αποκλεισμούς ή μυρίζουν διαπλοκές κ.τλ. Είπα να ψάξω λιγάκι το θέμα. Η μεγάλη μου απορία ήταν αν μπορούσε να υπάρχει διαπλοκή και στον θεσμό των λογοτεχνικών βραβείων. Έκατσα και διάβασα ή ξαναδιάβασα τα βιβλία που βραβεύτηκαν. Είδα όμως και άλλα που αποκλείστηκαν. Συμβουλεύτηκα και ένα σατιρικό κείμενο που έφτασε στα χέρια μου για το ίδιο θέμα. Και αποφάσισα να καταθέσω μια σειρά από ερωτήματα προς κάθε αρμόδιο και αναρμόδιο, μήπως μας φωτίσει κάποιος από αυτούς. Εκ των προτέρων ζητώ από τους κριτές να με συγχωρέσουν για το θράσος μου να αμφισβητήσω τα αποτελέσματα της κρίσης τους. Αλλά, το ξαναλέω, δεν είμαι ειδήμων. Μίλησα με πολλούς ανθρώπους των γραμμάτων που μου φάνηκαν αξιόπιστοι και είναι σαν να μεταφέρω και τη δική τους γνώμη, αφού κανένας δεν τολμά να βγει και να μιλήσει. Στην ποίηση το βραβείο δόθηκε σε μια συλλογή πεζών ποιημάτων της Ευφροσύνης Μαντά-Λαζάρου. Δεν είμαι σίγουρος αν άξιζαν να βραβευτούν τα κείμενα αυτά. Εμένα δεν με έπεισαν τόσο. Όμως μπορούν τα μέλη της επιτροπής να αποδείξουν ότι αυτά είναι καλύτερα από τα ποιήματα της Ελένης Θεοχάρους και της Ζέλειας Γρηγορίου; Και το σημαντικότερο: Μπορούν να μας εξηγήσουν γιατί απέκλεισαν ποιητικές συλλογές όπως του Λούη Περεντού, του Χρίστου Χατζήπαπα και ενός νέου ποιητή, του Ιάσωνα Σταυράκη, που άρεσαν περισσότερο και σε μένα και σε άλλους, όχι τυχαίους αναγνώστες; Στο διήγημα ξεχώριζαν, όπως μαθαίνω και όπως πιστεύω, οι συλλογές του Ανδρέα Μαλόρη, του Γιώργου Τριλλίδη ή ακόμα του Απόστολου Μακρίδη. Και αντί για συλλογή διηγημάτων, βραβεύτηκε μια νουβέλα του Μάριου Μιχαηλίδη! Τώρα πώς γίνεται μια νουβέλα 100 σελίδων να χαρακτηρίζεται διήγημα; Υπόψη ότι το βιβλίο αυτό εντάχθηκε εξαρχής στην κατηγορία του μυθιστορήματος (μάλλον με υπόδειξη του συγγραφέα του). Δεν ταίριαζε περισσότερο να αξιολογηθεί ως μυθιστόρημα; Το βραβείο μυθιστορήματος δόθηκε στον Πάνο Ιωαννίδη. Έτυχε να διαβάσω παλαιότερα διηγήματα αλλά και ένα μυθιστόρημα του Ιωαννίδη και τα βρήκα αρκετά αξιόλογα. Το τελευταίο του δεν με έλκυσε. Αλλά εδώ το πρόβλημα είναι άλλο: Πώς γίνεται ένας συγγραφέας που τιμήθηκε με την κορυφαία τιμητική διάκριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών, να παίρνει ξανά βραβείο; Μήπως αυτό συγκρούεται με τους κανονισμούς που θεσπίστηκαν για το Αριστείο; Έχει συμβεί ξανά κάτι τέτοιο;Πρόβλημα υπάρχει και στην κατηγορία του δοκιμίου και της μελέτης. Εδώ βραβεύτηκε ένας τόμος με δημοσιευμένες επιφυλλίδες του Σάββα Παύλου. Αν δεν κάνω λάθος, υπάρχει κανονισμός που λέει ότι δεν βραβεύεται βιβλίο με κείμενα που δημοσιεύτηκαν προηγουμένως στο σύνολό τους. Είναι έτσι; Επιπλέον, οι επιφυλλίδες αυτές μπορούν να ενταχθούν στην κατηγορία του δοκιμίου ή της μελέτης; Δεν νομίζω. Και γιατί παραμερίστηκε η μελέτη του Ανδρέα Φυλακτού για τον Σικελιανό και τον Εμπειρίκο, η οποία μάλιστα βγήκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κύπρου; Εδώ θα πρέπει να μας απαντήσουν οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Κύπρου: Αν δεν ήταν αξιόλογη η μελέτη αυτή, τότε γιατί την εξέδωσαν; Αν κρίθηκε τόσο καλή ώστε να την εκδώσουν, γιατί δεν την βράβευσαν; Ή πόσο σκάρτη θεώρησαν εκ των υστέρων μια τέτοια έκδοση, ώστε να προτιμήσουν να βραβεύσουν ένα βιβλίο με δημοσιογραφικές επιφυλλίδες; Επίσης, γιατί αποκλείστηκε από την τελική λίστα ο τόμος με μελέτες του Λεωνίδα Γαλάζη; Μήπως η δουλειά αυτή είναι κατώτερη από τα βιβλία του Νίκου Ορφανίδη και του Γεωργίου Χατζηκωστή, που αναφέρονται στα επικρατέστερα; Αν διαπιστωθεί ότι τα βραβεία αυτά πάσχουν από παρατυπίες και αποκλεισμούς, δεν θα έπρεπε ο έντιμος υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού να τα ακυρώσει; Θα πρέπει να γνωρίζει ότι ένας παλαιότερος συνάδελφός του δεν δίστασε να ακυρώσει το βραβείο που δόθηκε το 1976 σε έναν σημαντικό ποιητή, τον Παντελή Μηχανικό. Ας ρωτήσει τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη που ξέρει από πρώτο χέρι τη θλιβερή αυτή ιστορία…Με όλα αυτά, που μπορεί να φαίνονται αστεία αλλά είναι σοβαρά (ή μήπως σοβαρά ζητήματα κατάντησαν αστεία;), δεν είμαι σε θέση να κατηγορήσω την κριτική επιτροπή για διαπλοκή. Δεν γνωρίζω προσωπικά τα μέλη της επιτροπής. Παρά τα όσα ακούω για κλίκες, δολοπλοκίες κ.τ.λ., δεν πιστεύω ότι τέτοιοι περιώνυμοι άνθρωποι των γραμμάτων, τέτοιοι φωστήρες του πνεύματος και της τέχνης θα φτάσουν ποτέ στο σημείο να ζηλέψουν τα φαινόμενα διαπλοκής και παρακμής που έχουν διαλύσει την πολιτική και την οικονομία της μακαρίας νήσου μας. Εκτός και αν πετώ στα σύννεφα.

You May Also Like

«Ρωμιοσύνη» πάσης επετείου

Γράφει η Κατερίνα Στεφάνου Το παράδειγμα της μουσικής επένδυσης της επετείου του Απελευθερωτικού Αγώνα ...

Για τα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας

Δήλωση τεσσάρων λογοτεχνών* Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζει, όποιος δημοσιεύει ή αποφασίζει ...

Η οπτική κακοποίηση της γλώσσας

Της Νίκης Σιώκη*   Η σύνταξη, η μορφολογία και το λεξιλόγιο μιας γλώσσας είναι ...

ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ : Το Ταμείο: Νεκρό

Γράφει η Ηλιάνα Ανδρεαδάκη Μόλις την περασμένη βδομάδα πέθανε για μας το Ταμείο. Ο ...

«Κατάδικός μου» – Μια τραγική κωμωδία!

Γράφει η Μαρία Κυπριανού Λεοντή* Το θέατρο Ανεμώνα επιλέγει αυτή τη θεατρική σεζόν να ...

Για τον Μάνο Χαριτάτο

Του Κλήμη Μαστορίδη* Μόλις τέσσερις μέρες πριν αλλάξει ο χρόνος έφευγε απ’ τη ζωή ...

X