Η ουτοπία του εκδημοκρατισμού

@valia_kaimaki

Παλιά τσατιζόμουνα με τα δύο πεπόνια στη μασχάλη: νέες τεχνολογίες και διεθνής πολιτική. Πόσες και πόσες φορές δεν πήρα την απόφαση να πετάξω το ένα και ν’ αφιερωθώ στο άλλο. Αμ δε! Και γι’ αυτό με βλέπετε ακόμα και στο Παράθυρο και στις σελίδες του Κόσμου. Έλα όμως που η ζωή μετά από χρόνια αποφάσισε να φέρει την τεχνολογία και την πολιτική κοντά. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον απαραίτητο εργαλείο του πολιτικού μάρκετινγκ, αλλά και του πολίτη. Πριν από μία τεχνολογική χιλιετία, το 1989, τα πενιχρά, τότε, μέσα έκαναν γνωστή την “επανάσταση” του Μπόρις Γιέλτσιν. Από το δίκτυο το μάθαμε. Ταυτόχρονα ήταν και η πρώτη δικτυακή πολιτική προπαγάνδα, γιατί αυτά που μαθαίναμε λίγη σχέση είχαν με την πραγματικότητα…
Έπρεπε να περάσουν 20 χρόνια και να φτάσουμε στο 2011 για ν’ αναδειχθούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως το δημοκρατικότερο εργαλείο όλων. Αναφώνησαν όλοι εν χορώ ότι χωρίς twitter η Αραβική Άνοιξη δεν θα υπήρχε! Και πού ν’ αρθρώσεις αντίλογο. Ήταν όλοι εκστασιασμένοι, έγραφαν διθυράμβους κι αλίμονο σε όποιον δεν συμφωνούσε. Εμ! Πώς θα έμπαινε το facebook στο χρηματιστήριο χωρίς μια Αραβική Άνοιξη;

Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ένα θαυμάσιο εργαλείο. Αν θες το χρησιμοποιείς και για να δοξάσεις τη δημοκρατία [αλλιώς υπάρχει και η δυσφήμηση, η προπαγάνδα και τ’ άλλα καλά παιδιά]. Αλλά μια Αραβική Άνοιξη θέλει και να σηκώσεις τον πισινό σου από τον καναπέ. Με MG γίνεται ο πόλεμος, παιδιά, όχι με 3G. Με ψύχραιμο μυαλό, τρία χρόνια μετά, μπορούμε να συγχαρούμε αλλήλους που όλοι οι άσχετοι έμαθαν τα social media [μερικοί περνιούνται και για ειδικοί εν τω μεταξύ] και τα ενέταξαν και στην πολιτική επιστήμη. Αλλά θα παρακαλούσα όλους να μην ξεχνάμε ότι η ουτοπία του εκδημοκρατισμού μέσω της τεχνολογίας είναι προγενέστερη των δικτύων και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Ο εκδημοκρατισμός είναι μία από τις εκφάνσεις της Ουτοπίας, κληρονομιά από τον Πλάτωνα. Ο δε εκδημοκρατισμός μέσω της τεχνολογίας έχει ήδη ηλικία μερικές δεκαετίες. Προέρχεται από τη βαθύτερη ουτοπία της χρήσης της μηχανής για την απελευθέρωση του ανθρώπου από τη σκληρή καθημερινότητα. Η μηχανή θα του επιτρέψει να έχει χρόνο ελεύθερο ώστε να καλλιεργήσει το πνεύμα του, να βελτιώσει το πνεύμα και το σώμα του. Ο απώτερος στόχος είναι να κυριαρχήσει πλήρως στη φύση. Ο μεταφυσικός στόχος είναι να νικήσει τον θάνατο. Στην ιστορία η τεχνολογική πρόοδος πάντοτε έτρεφε την ελπίδα για μια καλύτερη κοινωνία. Μεταφορές, τηλέγραφος, τηλέφωνο, δορυφόροι, μέσα μαζικής ενημέρωσης, όλα έγιναν αντικείμενο ουτοπικών λόγων. Από την πλευρά τους, οι κοινωνικές ρίζες του δικτύου βρίσκονται στο έργο του Κλωντ Ανρί ντε Σαν Σιμόν [1760-1825] και των οπαδών του. Είτε πρόκειται για δίκτυο της γνώσης, των μεταφορών είτε του χρήματος [η ελεύθερη κυκλοφορία των ιδεών, των κεφαλαίων και των ατόμων η οποία βρίσκεται στην καρδιά της ευρωπαϊκής πολιτικής βρίσκει άραγε εκεί την έμπνευσή της;], το δίκτυο χρησιμεύει ως πέρασμα από το φεουδαρχικό σύστημα στο βιομηχανικό. Το επόμενο μεγάλο στάδιο της θεωρητικοποίησης του κοινωνικού δικτύου βρίσκει την έκφρασή του στο πρόσωπο του Καρλ Μαρξ. Και μετά περνάμε στον 20ο αιώνα, τον Μάμφορντ, τον

Κροπότκιν και τον Γκέντες, συνεχίζουμε με Μάρσαλ Μακλούαν και Νόρμπερτ Βίνερ.
Σήμερα ουτοπιστές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης βρίσκουμε σε κάθε γωνιά. Προφήτες της δημοκρατίας μέσα από τον υπολογιστή. Μια χαρά όλα. Απλώς να μην ξεχνάμε ότι η ζωή και η δημοκρατία είναι εκεί έξω…

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Πού να κάνω like;

Πριν από λίγο καιρό ένας συνάδελφός μου ευχήθηκε “Άντε και υποψήφια” [μπορεί να το ...

Το μοιραίο enter

Το κάθε μας Enter μετράει. Το κάθε μας enter δείχνει ποιοι είμαστε και φανερώνει ...

Eίναι το φάσμα συχνοτήτων απεριόριστο;

Γράφει η Βάλια Καϊμάκη/valia@inrec.gr Η αλήθεια είναι ότι μέχρι στιγμής η ενασχόλησή μου με ...

JOMO, το αντίδοτο του FOMO

Με τόσα θέματα να μας απασχολούν δεν καταφέραμε ούτε μια τόση δα φορά να ...

Φταρνίστηκε η ασφάλεια, σχόλασε ο γάμος

Γράφει η Βάλια Καϊμάκη, Την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, γίνεται πανικός εκεί ...

Ψηφιακή αποσύνδεση

Γράφει η Βάλια Καϊμάκη | valia@inrec.gr Η Ευρώπη δεν είναι Ηνωμένες Πολιτείες και το ...

X