Jack Persekian: “Ένα μουσείο είναι σαν διεθνές αεροδρόμιο ή σαν Ανώτατο Δικαστήριο”

Συνέντευξη στην Χριστίνα Λάμπρου

Ένα μουσείο τέχνης είναι “πυλώνας στη δημιουργία ενός κράτους”, λέει στη συνέντευξή του στο “Π” ο Jack Persekian, διευθυντής του Παλαιστινιακού Μουσείου, το οποίο “ανοίγει” το 2016 έχοντας ήδη θέσει σε τροχιά μια σειρά από δράσεις, συνυφασμένες με τον τόπο και τη διεκδίκηση κρατικής υπόστασης.

Τα εγκαίνια του μουσείου την ερχόμενη χρονιά σηματοδοτούν την υλοποίηση της ιδέας που ξεκίνησε το 1997 αρχικά ως “Παλαιστινιακό Μουσείο Μνήμης”, αφιερωμένο στο να “διατηρήσει και να τιμήσει το πρόσφατο παρελθόν, ειδικά τη Νάκμπα του 1948” [σ.σ. όταν με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, 750.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους]. Αργότερα η αποστολή του μουσείου αναθεωρήθηκε και σήμερα είναι αφιερωμένο -όπως έχετε πρόσφατα πει- στον εορτασμό και την παρουσίαση της παλαιστινιακής κουλτούρας.

Πώς αντιμετωπίζετε τη “μνήμη” και την “Ιστορία” στο σημερινό παλαιστινιακό αφήγημα;
Για μας η μνήμη και η Ιστορία είναι η βάση, η έμπνευση, η αναφορά και η ώθηση στην παραγωγή σύγχρονης παλαιστινιακής κουλτούρας και στη δημιουργία του παλαιστινιακού αφηγήματος.

Σε πολλές περιπτώσεις η πολιτική χειραγωγεί, αποκρύπτει ή κατασκευάζει τις έννοιες της μνήμης και της Ιστορίας. Ως διευθυντής του Παλαιστινιακού Μουσείου και προερχόμενος από τον χώρο της τέχνης ο ίδιος, πώς βλέπετε τον ρόλο της τέχνης σε αυτό το πλαίσιο; Μέρος του ρόλου της τέχνης είναι να παρουσιάζει τα γεγονότα και τις αλήθειες για τη μνήμη και την ιστορία και να τις παρουσιάζει με πιστότητα και μακριά από επιρροές, προκαταλήψεις και πόλωση. Ο ρόλος της τέχνης είναι να υπερασπίζεται και να στηρίζει τις ανθρώπινες αξίες και την αξιοπρέπεια και να αμφισβητεί τις αρχές όταν αυτές οι αξίες απειλούνται από δεσποτικά καθεστώτα, φονταμενταλιστές και εξτρεμιστές.

Πώς εξετάζετε τη σχέση της τέχνης με τη μνήμη και την Ιστορία στην πρώτη έκθεση του μουσείου με τίτλο “Never Part”;
Η μνήμη, η Ιστορία και η τέχνη είναι στην καρδιά της έκθεσης με την οποία ανοίγει το μουσείο και αποτελούν πυλώνες στους οποίους στήνεται τόσο η έρευνα όσο και η οργάνωση της έκθεσης. Η έκθεση “Never-part” εξερευνά τις σχέσεις ανάμεσα στα υλικά αντικείμενα και τη συλλογική ταυτότητα. Ψάχνουμε στην Ιστορία για να βρούμε αυτές τις διασυνδέσεις ανάμεσα στις ατομικές ιστορίες, ώστε να τις συσχετίσουμε με το ιστορικό αφήγημα και να τις τοποθετήσουμε στο πλαίσιο της συλλογικής Ιστορίας/μνήμης. Όμως δεν βλέπουμε την Ιστορία σαν μια γραμμική αφήγηση, αλλά περισσότερο σαν ένα πλέγμα, ένα σύμπαν ιστοριών που μεταξύ τους φτιάχνουν έναν γαλαξία. Σε αντίθεση με τη συνηθισμένη χρονολογική προσέγγιση της αφήγησης της Ιστορίας, μας ενδιαφέρει να διαβάσουμε την Ιστορία της Παλαιστίνης ως μια χωρική εμπειρία, η οποία συντίθεται από στιγμιότυπα ατομικών ιστοριών όπως συνδέονται μεταξύ τους μέσα από ιστορικά συμβάντα, τόπους, αντικείμενα και ανθρώπους. Αυτές οι ιστορίες προσφέρουν μια εναλλακτική μεν, γνώριμη δε αφήγηση του αγώνα των Παλαιστινίων, της διασποράς τους και της μακράς ιστορίας ακλόνητης αντίστασης.

Έχετε την προσοχή των διεθνών ΜΜΕ πριν ακόμη το μουσείο ανοίξει επίσημα τις πόρτες του. Τι σημαίνει για σας το διεθνές ενδιαφέρον;
Είναι πολύ σημαντικό για το μουσείο να δημιουργήσει μια διεθνή πλατφόρμα που να συνδέσει τους Παλαιστίνιους με τον κόσμο, με το ευρύ κοινό και με όλους αυτούς που ενδιαφέρονται για την Παλαιστίνη. Δημιουργούμε μια πλατφόρμα η οποία να επιτρέπει μια πολλαπλή ανάγνωση της παλαιστινιακής Ιστορίας και η οποία απευθύνεται σε όλους όσοι ενδιαφέρονται να μάθουν τόσο την Ιστορία όσο και την παρούσα πραγματικότητα και να σκεφτούν δημιουργικά για το μέλλον της Παλαιστίνης και των Παλαιστινίων.

Ας μιλήσουμε για την τοποθεσία και το κτήριο του μουσείου, το οποίο χτίστηκε στη Δυτική Όχθη, δημιουργώντας παράλληλα σχέσεις με άλλα μουσεία-δορυφόρους, όπως τα αποκαλείτε.Πόσο σας απασχόλησε η έννοια του τόπου και της επικοινωνίας σε σχέση με την τοποθεσία του μουσείου;

Το μουσείο έχει ξεκινήσει να δημιουργεί δορυφόρους σε τρεις τοποθεσίες στην ιστορική Παλαιστίνη και τρεις δορυφόρους στο εξωτερικό. Το θέμα του τόπου σε σχέση με τη συνθήκη στην οποία ζούμε και την πραγματικότητα η οποία τοποθετεί τον μισό παλαιστινιακό πληθυσμό έξω από τα όρια της Παλαιστίνης απαιτεί μια διαφορετική κατανόηση της φυσικής θέσης του μουσείου και τη διασύνδεσή του με τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό Παλαιστινίων που ζουν εκτός. Κάπως έτσι σκεφτήκαμε την ιδέα των “δορυφόρων” σε σημεία όπου κατοικούν σημαντικοί αριθμοί Παλαιστινίων.

Σε ποιο κοινό απευθύνεται το μουσείο; Ελπίζουμε πως μια μέρα κάθε Παλαιστίνιος και οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται για τον πολιτισμό, την ιστορία και την κοινωνία των Παλαιστινίων να μπορεί να επισκεφτεί το μουσείο. Μέχρι εκείνη τη μέρα, θα απευθυνόμαστε σε όλα αυτά τα άτομα και τις κοινότητες από το σημείο που είμαστε, και μέσω αυτών στον υπόλοιπο κόσμο. Οι διασυνδέσεις που κάνουμε και τα δίκτυα που κτίζουμε θα επιτρέψουν στο μουσείο να επαναφέρει την πλούσια παλαιστινιακή εμπειρία πίσω στην Παλαιστίνη και σε σημεία που τόσα πολλά μέλη της διασποράς δεν μπορούν ακόμη να επισκεφτούν. Το ίδιο το κτήριο του μουσείου παρουσιάζεται αλληγορικά, διασυνδέοντας το τοπικό με το ευρύ πλαίσιο.

Μπορείτε να μας πείτε κάποια πράγματα για τον σχεδιασμό του;
Ο σχεδιασμός του κτηρίου είναι εμπνευσμένος από τις χαρακτηριστικές ταράτσες του τοπίου της περιοχής. Ονομάζονται στα αραβικά “σανασίλ”, ήταν αρχικά δημιουργημένα από τους πέτρινους τοίχους που έκτιζαν οι ντόπιοι. Έχουν τη δική τους, χαρακτηριστική ομορφιά. Το κτήριο σχεδίασε το γραφείο Heneghan Peng -το οποίο βρίσκεται στο Δουβλίνο- σαν μια μοντέρνα κατασκευή της οποίας οι πέτρινες και γυάλινες όψεις ενώνονται αρμονικά με τη φυσική τοποθεσία.

Ο διευθυντής της Διεθνούς Ακαδημίας Τέχνης της Παλαιστίνης Khaled Hourani είπε σε συνέντευξή του πως “ένα μουσείο είναι σαν ένα αεροδρόμιο ή ένα νοσοκομείο. Είναι βασικό συστατικό σε ένα κράτος”. Ποιες είναι οι δικές σας σκέψεις σε σχέση με τη σημασία της ίδρυσης ενός μουσείου σήμερα;

Σε ένα επίσημο επίπεδο σκέψης αυτό σίγουρα ισχύει – το μουσείο είναι σαν το αεροδρόμιο ή ακόμα σαν το Ανώτατο Δικαστήριο. Είναι ένας από τους πυλώνες στη δημιουργία ενός κράτους. Από τη στιγμή που η Παλαιστίνη αποτελεί μοναδική περίπτωση, εργαζόμαστε για ένα μουσείο το οποίο να έχει την ελευθερία να πειραματιστεί με την έννοια του τόπου και της σχέση του με το ακροατήριο και το κτίσιμο μιας συλλογής.

Οι Παλαιστίνιοι επιμένουν και συνεχίζουν τον αγώνα τους για ανεξαρτησία και ελευθερία. Μέρος του αγώνα απαιτεί την αφήγηση ιστοριών μέσα από την εξερεύνηση της κουλτούρας, της Ιστορίας και την τέχνης, από διαφορετικές παλαιστινιακές οπτικές και όχι από οπτικές οι οποίες περνούν μέσα από τα φίλτρα της σύγκρουσης ή καθορίζονται απ’ έξω, από άλλους.

 + www.palmuseum.org

6-EIKASTIKA 1Για την πρώτη έκθεση του μουσείου με τίτλο “Never-part” το μουσείο έχει συλλέξει ιστορίες Παλαιστινίων από όλο τον κόσμο, οι οποίοι αφηγούνται τη σημασία που έχει γι’ αυτούς ένα αντικείμενο το οποίο δε θα αποχωρίζονταν ποτέ.

 

photoO Τζακ Περσεκιάν

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Βασίλης Κεκάτος: «Είναι ωραίο να κάνεις σινεμά με τους ανθρώπους που αγαπάς»

«Είναι μία μικρή ιστορία για τον έρωτα που μπορεί να προκύψει στο πιο ανέλπιστο ...

Στέφανος Στεφανίδης: Είμαστε η μνήμη και η λήθη μας

Λογοτέχνης που παρέμεινε για χρόνια στο παρασκήνιο καθώς τον κέρδισε ο ακαδημαϊκός εαυτός του ...

Socially Engaged Design Conference 2014 : Είμαστε κοινωνικά ενεργοί;

Γράφει η Μερόπη Μωυσέως Ένα συνέδριο το οποίο πραγματοποιείται τον Μάιο στη Λευκωσία τοποθετεί ...

Οι «Σκοτεινές Ιστορίες» του Ανδρέα Καραγιάν: Χιούμορ, αυτοσαρκασμός, μελαγχολία

Συνέντευξη στη Μερόπη Μωυσέως Δύο χρόνια μετά τις βραβευμένες “Ανήθικες Ιστορίες” του, ο ζωγράφος ...

PENYA: Αφρο-κουβανικές μελωδίες στην πρίζα

Οι Penya είναι ένα ηλεκτρονικό κουαρτέτο από το Λονδίνο με κύριο όργανο τα κρουστά. ...

ΑΛΕΞΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ : «Συνδέθηκα με τη χαρά»

Τον Δεκέμβριο του 2010, η Αλέξια Βασιλείου κυκλοφόρησε το Re-bE, ένα τριπλό άλμπουμ με ...

X