Πέθανε ο σπουδαίος λαϊκός στιχουργός Κώστας Βίρβος

Έφυγε από τη ζωή το βράδυ της περασμένης Πέμπτης 6 Αυγούστου, ο λαϊκός στιχουργός Κώστας Βίρβος στα 88 του χρόνια. Διασωληνωμένος τον τελευταίο χρόνο στο σπίτι του στο Παλαιό Φάληρο ταλαιπωρούνταν από προβλήματα υγείας και βαρύτατο εγκεφαλικό. Η ταφή πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας 10 Αυγούστου στο Νεκροταφείο Παλαιού Φαλήρου.

Γεννημένος στα Τρίκαλα στις 29 Μαρτίου 1926, από εύπορη οικογένεια, ο Κώστας Βίρβος κατεβαίνει το 1943 στην Αθήνα και φοιτά στην Πάντειο. Ο ίδιος σύμφωνα με διηγήσεις του έγραφε στιχάκια από νωρίς, αλλά ήθελε να γίνει σκηνοθέτης μιας και του άρεσε ιδιαίτερα το θέατρο.

Το 1943 περνάει στις γραμμές της Εθνικής Αντίστασης ως μέλος του ΕΑΜ. Το Μάρτη του ’44 συλλαμβάνεται και βασανίζεται, γιατί έγραφε συνθήματα στους τοίχους για την τότε κυβέρνηση του βουνού. Ο πατέρας του με 800 χρυσές λίρες τον απελευθερώνει και έπειτα φεύγει για το βουνό, όπου εκεί συναντά και τον Άρη Βελουχιώτη.

Ο πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης, ο εφ’όλης της ύλης στιχουργός, άφησε με το φευγιό κληρονομιά πάνω από δύο χιλιάδες στιχουργικά διαμάντια, τα οποία έχουν κατά καιρούς τραγουδηθεί από εκατομμύρια Ελληνες. Τα πρώτα του στιχάκια τα δίνει στον Απόστολο Καλδάρα, με τον οποίο γνωρίζονταν από μικροί. Το πρώτο στιχούργημα του λέγεται “Ο φαντάρος” (ανέκδοτο τραγούδι του 1947), που αν και μελοποιήθηκε αρχικά από τον Β. Τσιτσάνη και αργότερα από τον Α. Καλδάρα δε γραμμοφωνήθηκε, λόγω εμφυλίου, παρά το εμφανές μήνυμα της συμφιλίωσης “μα ο φαντάρος δεν παραπονιέται/ κι έχει ελπίδα μέσα στην καρδιά/ πως θα γυρίσει πάλι στους δικούς του/ τα χέρια όταν δώσουμε ξανά”.

Το πρώτο τραγούδι που κυκλοφόρησε ήταν το «Να το βρεις από άλλη» το 1948 σε μουσική Καλδάρα και ερμηνευτές τους Σούλα Καλφοπούλου και Μάρκο Βαμβακάρη. Έπειτα από αυτό ακολούθησαν εκατοντάδες άλλα, τα οποία έγιναν επιτυχίες: «Της γερακίνας γιος», «Ανέβα στο τραπέζι μου», «Εγνατίας 406», «Ενα όμορφο αμάξι με δυο άλογα», «Ενας μπαγλαμάς μουρμούρης», «Ζαΐρα», «Ποτέ τη μάνα μην πικραίνεις», «Καταχνιά», ερμηνευμένα από τον Στέλιο Καζαντζίδη, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, την Καίτη Γκρέυ, τη Μαρίκα Νίνου, την Πόλυ Πάνου, τη Γιώτα Λύδια, τη Βίκυ Μοσχολιού, τον Μανώλη Αγγελόπουλο.

Στίχοι από πολλά τραγούδια του βασίζονται στις εμπειρίες του από την Κατοχή, όταν τον συνέλαβαν το 1944 και μπήκε στην απομόνωση. Ο ίδιος αφηγείται: Το ίδιο βράδυ με έριξαν στο απομονωτήριο. Εκεί ήταν κι ένας άλλος. Πονούσα σε όλο μου το κορμί. Ήμουν δεμένος στο κεφάλι σαν χότζας. Έχω ένα σημάδι 57 χρόνια εδώ στο κεφάλι από βούρδουλα που κατέληγε σε σφαιρίδιο. Μέσα εκεί υπήρχε ένα κούτσουρο. Του είπα “Σε παρακαλώ να ξαπλώσεις στο κούτσουρο κι εγώ πάνω στο σώμα σου». Έτσι έγινε. Σηκωνόμασταν την νύχτα να ξεμουδιάσουμε. Δεν κράτησε πολύ. Δυο μερόνυχτα. Αυτό είναι το αναπαυτικότερο κρεβάτι που κοιμήθηκα ποτέ. Απ’ αυτό εμπνεύστηκα το “ούτε στρώμα να πλαγιάσω, ούτε φως για να διαβάσω” που γράφω στη “Γερακίνα”. Στη φυλακή άρχισα να γράφω την “Καταχνιά” σαν ποίηση.

Η πολυετής συνεργασία του Κώστα Βίρβου με τους περισσότερους από τους κορυφαίους συνθέτες και ερμηνευτές του ελληνικού τραγουδιού από το 1950 μέχρι σήμερα υπήρξε ιδιαιτέρως παραγωγική. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις συνεργασίες του με τους: Μ. Θεοδωράκη («Κοιμήσου αγγελούδι μου»), Β. Τσιτσάνη («Της Γερακίνας γιος», «Γεννήθηκα για να πονώ»), Γρ. Μπιθικώτση («Ενα όμορφο αμάξι με δυο άλογα», «Ρίξε μια ζαριά καλή», «Ο κυρ Θάνος», «Στου Μπελαμή το ουζερί»), Στ. Καζαντζίδη («Μια παλιά ιστορία», «Στις φάμπρικες της Γερμανίας», «Νυχτερίδες και αράχνες», «Ενα πιάτο άδειο στο τραπέζι» , «Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια»), Γ. Νταλάρα («Γιατί πονάς και βασανίζεσαι», «Εγώ ποτέ δεν αγαπώ»), Τ. Βοσκόπουλο («Λυπάμαι», «Σε ικετεύω», «Ψύλλοι στ’ αυτιά μου»), Μ. Πλέσσα («Νεκρικοί διάλογοι»).

«Ο Βίρβος είναι ένα απ’ τα μεγάλα κλαριά στο δένδρο της ελληνικής μουσικής» σημειώνει ο Μίκης Θεοδωράκης. «Αν δεν υπήρχε ο Κώστας Βίρβος στο λαϊκό τραγούδι της δεκαετίας του ’50, σίγουρα θα ‘πρεπε να τον εφεύρουμε» σχολιάζει χαρακτηριστικά ο Λευτέρης Παπαδόπουλος. Η σύζυγός του, Καίτη, αναφέρει:“Όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, θα ακούσεις και θα δεις το όνομα Βίρβος.”

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους από τις 12 Οκτωβρίου

Στις 12 Οκτωβρίου σηκώνει αυλαία το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους, στο Θέατρο Ριάλτο. ...

Βραβείο Μένη Κουμανταρέα θεσπίζει η Εταιρεία Συγγραφέων

Βραβείο Μυθιστορήματος για πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς στη μνήμη του ιδρυτικού της μέλους, κορυφαίου πεζογράφου Μένη ...

Διάλεξη της Τετάρτης στη Λεβέντειο Πινακοθήκη

Στην ολλανδική και φλαμανδική τέχνη είναι αφιερωμένη η σημερινή «Διάλεξη της Τετάρτης» στη Λεβέντειο ...

Με κυπριακή ταινία ξεκινά το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κύπρου στις 30 Σεπτεμβρίου [τρέιλερ]

Φιλόδοξο παρουσιάζεται  και πάλι το Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Κύπρου, το οποίο διανύει φέτος την ...

Ετοιμάζουν απομνημονεύματα οι Beastie Boys

Αν οι Beastie Boys έγραφαν βιβλίο, μάλλον θα περιμένατε ότι αυτό θα ξεπερνούσε τη ...

Pride! | έκθεση στο Φυτώριο Εικαστικής Καλλιέργειας

Η Μη Κυβερνητική Οργάνωση Accept – ΛΟΑΤ Κύπρου γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ...

X