Αμόρφωτοι αιώνες

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης

Ένιωσα τρομερά αμόρφωτος στον Παρθενώνα. Γιατί, στα 33 και βάλε, την περασμένη εβδομάδα ανέβηκα στην Ακρόπολη για πρώτη φορά από την παιδική μου ηλικία. Δεν θυμάμαι τι είδα τότε εκεί πάνω, οπότε το καθετί που είδα ήταν νέο. Και το πιο νέο ήταν η συνειδητοποίηση της έκτασης του μνημείου, μιας έκτασης που δεν φαίνεται στις φωτογραφίες και στους χάρτες.

Και ένιωσα τρομερά αμόρφωτος, γιατί στα σχολεία μάς έδειχναν μόνο το κτήριο, το συνέδεαν με τον ελληνισμό γενικά και αόριστα, μας έριχναν εκεί τα ονόματα του Ικτίνου και Καλλικράτη και του Περικλή και το θέμα τελείωνε εκεί.

Γύρω από τον ιερό βράχο κρύβεται μια ολόκληρη πόλη από την οποία μένουν μόνο κάποια ερείπια, διάσπαρτα μέσα σε αγριόχορτα. Το μόνο που έσωσε ίσως την περιοχή από το να χτιστεί και να γίνει ακόμα ένα ξεχασμένο κομμάτι της αρχαίας πόλης, όπως συμβαίνει παντού στην Κύπρο, είναι η θέση, το ύψος, ο συμβολισμός του βράχου στη μέση της πόλης.

Έκτοτε ο Παρθενώνας έγινε πολλές φορές θύμα. Η κάθε νέα εξουσία θέλησε να τον καθορίσει. Η χριστιανική αυτοκρατορία έχτισε μέσα του εκκλησία. Οι σταυροφόροι μετέτρεψαν την εκκλησία σε καθολική. Η οθωμανική εξουσία πρόσθεσε και έναν μιναρέ, και αργότερα έκαναν το κτήριο μπαρουταποθήκη – με αποτέλεσμα όταν δέχτηκε οβίδα από Βενετούς πολιορκητές αυτή να εκραγεί προκαλώντας πολλές από τις ζημιές που βλέπουμε μέχρι σήμερα. Μπροστά σε όλα αυτά, η αφαίρεση ολόκληρων γλυπτών από τον λόρδο Έλγιν φαντάζει μικρή υπόθεση, καθώς απλώς έκλεψε, δεν κατέστρεψε…

Η χειρότερη ιστορία όμως αφορά όχι τις εξουσίες, αλλά τον ίδιο τον λαό. Μεταξύ των Προπυλαίων, που αποτελούν την είσοδο στην Ακρόπολη και τον ίδιο τον ναό, στεκόταν το άγαλμα της Προμάχου Αθηνάς, για χίλια περίπου χρόνια. Στις αρχές της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, το 465, μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη – όπου την κατάστρεψαν το 1203 εξαγριωμένοι κάτοικοι της πόλης κατά τη διάρκεια της πολιορκίας από τους Σταυροφόρους.

Γιατί, λέει, θεώρησαν πως το παρατεταμένο χέρι της ήταν πρόσκληση στον εχθρό.

Η αμορφωσιά μας σήμερα δεν είναι ίσως νέο φαινόμενο. Γενεές επί γενεών, κοντά δύο χιλιάδες χρόνια, βλέπουμε το παρελθόν ως εργαλείο, ως επιβεβαίωση ή ως απειλή. Το εντάσσουμε στο αφήγημά μας, το προσαρμόζουμε στις εξουσίες μας ή το καταστρέφουμε όταν δεν το καταλαβαίνουμε. Και τώρα οι σκαλωσιές, τα μουσεία, οι ιαχές για την επιστροφή των μαρμάρων είναι το τέλος αυτό του δρόμου; Η αρχή του happy end; Ή ακόμα μία προσαρμογή του παρελθόντος στα μέτρα μας;

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Ας μην κλαίμε πάνω από το κουγκρί

Άνοιξε και η γέφυρα της πλατείας Ελευθερίας, κατά κάποιο τρόπο, ως πέρασμα μέσα από ...

Λεμεσός Βασιλεύουσα

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Δουλεύοντας στην εφημερίδα έχω συνηθίσει να βλέπω, κάθε μερικές μέρες, ...

Κάπου στη μέση

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Λένε πως στα σημεία στη μέση δύο καταστάσεων, τα ακαθόριστα ...

Η ζωή είναι μικρή για δηλώσεις

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης “Γιατί περιπλέκετε τα πράματα; Γιατί σπαταλάτε πολύτιμο χρόνο της μοναδικής ...

Τυφλοί προς το μέλλον

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Έχουμε μια αδυναμία στην Κύπρο. Μάθαμε σε επίπεδο πολιτικής [με ...

Φασίστες στον ορίζοντα

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης, Στην Κύπρο δεν ζήσαμε κανονικά το φασισμό, τουλάχιστον στις “ελεύθερες” ...

X