Purple Rain στην έρημο της Σαχάρας

Το 1984, ο Prince πρωταγωνίστησε στο «Purple Rain», μια παρακμιακή, ημιαυτοβιογραφική ροκ όπερα που έγινε cult και η απόλυτη έκφραση του μουσικού υπό-είδους γνωστό ως Minneapolis sound στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Τώρα, 31 χρόνια μετά το ντεμπούτο της στην ασημένια οθόνη, μια νέα έκδοση της ταινίας, που διαδραματίζεται στην έρημο της Σαχάρας, μπορεί να βοηθήσει να κάνει το ίδιο, για ένα νέο ήχο που αναδύεται μέσα από την περιοχή.

Η ταινία ονομάζεται Akounak Tedalat Taha Tazoughaiμια φράση Τουαρέγκ που μεταφράζεται κυριολεκτικά σε «βροχή σε μπλέ χρώμα με λίγο κόκκινο » (οι Τουαρέγκ είναι μια ημινομαδική ομάδα Βερβερίνων στη Βόρεια Αφρική, και η γλώσσα τους, επίσης γνωστή ως Tamashek, δεν έχει καμία λέξη για το χρώμα μοβ). Ριζωμένη στην πόλη του Νίγηρα Agadez, στην ταινία πρωταγωνιστεί ο αυτοδίδακτος κιθαρίστας Mdou Moctar ως ένας αινιγματικός, μοτοσυκλετιστής, μουσικός ντυμένος στα μωβ που προσπαθεί να γίνει γνωστός στην πόλη, όπου «οι κιθάρες είναι βασιλιάς.»

 Αν η ταινία ακούγεται σαν ένα αστείο, μπορεί να είναι επειδή ξεκίνησε ως ένα: ο Christopher Kirkley, από την πολιτεία Πόρτλαντ των ΗΠΑ,  ένας «αντάρτης εθνομουσικολόγος » σκέφτηκε την ιδέα ενός Δυτικοαφρικανικού φόρου τιμής στο Purple Rain όταν ζούσε στη Μαυριτανία και αντάλαζε κόνσεπτ για ταινίες με ένα καναδό φίλο του.

«Η ιδέα [ήταν] απλά μια επέκταση αυτού του συναισθήματος που βιώνεις όταν ζείς στο εξωτερικό, σε έναν ξένο πολιτισμό, και  προσπαθείς να δείς το γνώριμο μέσα στο εντελώς ξένο» είπε ο Kirkley.

Αλλά η ιδέα άρχισε να γίνεται λιγότερο ένα αστείο, όταν ο Kirkley άρχισε να ασχολείται με τη μουσική σκηνή στο Σαχέλ, μια ημιάγονη περιοχή που εκτείνεται από τη Σενεγάλη στα δυτικά μέχρι την Ερυθραία στα ανατολικά. Το 2009, ίδρυσε το blog/δισκογραφική εταιρεία «Sahel Sounds» και άρχισε τη συλλογή λαϊκών τραγουδιών που άνθρωποι αντάλλαζαν μέσω κινητού τηλεφώνου, κάρτες SIM και συνδέσεις Bluetooth. Έχει επανεκδόσει τα τραγούδια ως μέρος μιας σειράς δίσκων που ονομάζεται «Music from Saharan Cellphones» /Μουσική από κινητά τηλέφωνα της Σαχάρας. Ένα Τουαρέγκ Purple Rain, πίστευε, θα μπορούσε να προωθήσει περαιτέρω την περιφερειακή μουσική σκηνή.

«Μου άρεσε η ιδέα μιας ταινίας που είναι ένα όχημα για έναν καλλιτέχνη, αξιοποιώντας στοιχεία από τη ζωή του καλλιτέχνη για να δημιουργήσω μια ταινία μυθοπλασίας βασισμένη στη μουσική » είπε δίνοντας ως παράδειγμα την ταινία «The Harder They Come» , μία Τζαμαϊκανή αστυνομική ταινία που βοήθησε να συστήσει στον κόσμο τον  Jimmy Cliff.

Η «Akounak», η οποία ισχυρίζεται ο Kirkley είναι η πρώτη ταινία μυθοπλασίας του κόσμου στην γλώσσα των Τουαρέγκ, έχει επίσης ένα δευτερεύοντα στόχο: να ψυχαγωγήσει το Τουαρέγκ ακροατήριο και να εμπνέυσει κινηματογραφιστές που μιλούν Tamashek. Σύμφωνα με τον Kirkley, η κινηματογραφική βιομηχανία στο Σαχέλ κυριαρχείται σήμερα από εισαγωγές από το εξωτερικό, ιδιαίτερα κινηματογραφικών ταινιών στην γλώσσα Hausa από τη Νιγηρία.

Eίναι μια απόκλιση από τα ντοκιμαντέρ για το Σαχέλ και τη μουσική σκηνή της, οι οποίες τείνουν να επικεντρώνονται στην πολυτάραχη πολιτική ιστορία του Τουαρέγκ στυλ κιθάρας  γνωστό ως ishumar (όρος που προέρχεται από τη γαλλική λέξη chômeur, που σημαίνει «άνεργοι»). Αυτό το «μπλουζ της ερήμου» στυλ κιθάρας, διαδόθηκε διεθνώς από το Tinariwen στο Μαλί, συχνά συζητείται στο πλαίσιο των περιθωριοποιημένων ομάδων νέων που στράφηκαν στην ένοπλη εξέγερση κατά την πρώιμη μετα-αποικιακή περίοδο της πόλης Σαχέλ.

prince

Ενώ οι αντάρτες και τα στρατιωτικά πραξικοπήματα αποτελούν ιστορικά στοιχεία της Τουαρέγκ μουσικής, ο Kirkley ήθελε επίσης να μεταφέρει πώς είναι η ζωή για τους σύγχρονους μπλούζ μουσικούς της ερήμου. Οι Μουσικοί παρουσιάζονται εν ώρα εργασίας: παίζουν σε γάμους, διασχίζουν τεράστιες εκτάσεις της ερήμου, και ηχογραφούν τραγούδια στα φορητά τηλέφωνα σε μια χώρα όπου οι περισσότεροι πολίτες δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

 Η προσέγγιση του Kirkley είναι επηρεασμένη, εν μέρει, από Ιταλούς Νεορεαλιστές σκηνοθέτες και τον Γάλλο σκηνοθέτη Ζαν Ρούς, και είναι δομημένη γύρω από καθημερινές ρουτίνες και αντικείμενα. Αναφερόμενος σε ένα φίλο, ο Kirkley είπε ότι η ταινία του δεν είναι «για καλάσνικοφ, αλλά για κινητά τηλέφωνα, μοτοσικλέτες, και κιθάρες.

Μια από τις πρώτες προκλήσεις που είχε να αντιμετωπίσει ο Kirkley ήταν να βρεί έναν σταρ που θα μπορέσει να υποστηρίξει την ταινίακάποιον που θα έχει τόσο τις μουσικές ικανότητες όσο και το χάρισμα στη σκηνή για να μπορέσει να συγκριθεί μέ τον πρωτότυπο σταρ του Purple Rain.

 «Υπάρχουν πολλοί Τουαρέγκ κιθαρίστες, αλλά πολλοί κιθαρίστες δεν γράφουν τα δικά τους τραγούδια, και χρειαζόμασταν ένα πραγματικό μουσικό, έναν εφάμιλλο του Prince» εξήγησε.

Ενώ συνέλεγε τραγούδια στο βόρειο Μαλί, τα χρόνια πριν οι ισλαμιστές μαχητές απαγορευσουν την παραδοσιακή μουσική της περιοχής, ο Kirkley ανακάλυψε ένα ζευγάρι παράξενών, αυτοσυντονιζόμενων δημοτικών τραγούδιών, το ένα ονομάζεται «Tahoultine» και ένα άλλο ονομάζεται «Anar».Ο Kirkley, εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από τα τραγούδια που ταξίδεψε στον Νίγηρα για να βρει τον άνθρωπο που τα έκανε, τον Mdou Moctar. Αφού έγινε η σύνδεση με τον κιθαρίστα, οι δύο πέρασαν δύο εβδομάδες ηχογραφόντας ένα ακατέργαστο live άλμπουμ με το όνομα «Afelan»Kirkley είχε βρει το αστέρι του.

akounak_tedalat_taha_tazoughai_web

Ο Moctar «έχει μια αίσθηση του χιούμορ, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την προσπάθεια να γίνει μια ταινία με τον χαμηλού προυπολογισμού, χαοτικό τρόπο που αναγκαστήκαμε να υιοθετήσουμε» είπε, «αλλά αυτός είναι επίσης ένας καταπληκτικός κιθαρίστας και συνθέτης».

 Μόλις δέκτηκε ο Moctar, το Akounak έγινε γρήγορα, με ένα ελάχιστο προϋπολογισμό. Δουλεύοντας με τον Γάλλο κινηματογραφιστή Jerome Fino, ο Kirkley κατάφερε να γυρίσει ολόκληρη την ταινία σε μόλις οκτώ ημέρες.

purplebike
Ενώ ο Kirkley αρχικά βάσισε το σενάριο στο Purple Rain, ο Moctar και οι φίλοι του, τελικά, προσάρμοσαν την ιστορία για να ανταποκρίνεται καλύτερα στη δική τους ζωή.

 «Οι ηθοποιοί ασκούσαν βέτο συνεχώς στις γραμμές τους και άλλαξαν τα σενάρια για να δημιουργήσουμε κάτι που ήταν πιο ακριβείς, πιο κατάλληλο πολιτιστικά [και]  προσωπικά», είπε ο Kirkley.

Ως αποτέλεσμα, ο χαρακτήρας του αλκοολικού πατέρα  που ξυλοκοπεί την γυναίκα του από το αρχικό Purple Rain ανταλλάσσεται με ένα ευσεβή μουσουλμάνο που απαγορεύει τη μουσική στο σπίτι του και καίει την κιθάρα του Moctar για την σωτηρία της ψυχής του γιου του («μόνο τοξικομανείς και αλκοολικοί παίζουν κιθάρα» δηλώνει ο πατέρας). Αντί ο πρωταγωνιστής να ζητά από την εραστή του να « εξαγνίσει τον εαυτό της στα νερά της λίμνης Minnetonka » ο Moctar προσπαθεί να επιζητήσει το ενδιαφέρον της αγαπημένης του με το να την οδήγησει στη μέση της ερήμου και να προσποιηθεί ότι η μοτοσικλέτα του έχει μείνει από καύσιμα. Και, αντί να υπερτερήσει του Morris Day σε μια αναμέτρηση στο θέατρο First Avenue όπως ο Prince, ο Τουαρέγκ κιθαρίστας έρχεται αντιμέτωπος με τον αντίπαλο του στην πραγματική ζωή , τον  Kader Tanoutanoute στο Γαλλικό πολιτιστικό κέντρο, Alliance Française, υποκατάστημα της περιοχής Agadez.

bn-ih031_nyfilm_p_20150506133456

Η τελική έκδοση της ταινίας, έκανε πρεμιέρα στη Γαλλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες τον περασμένο Μάη, είναι πανέμορφα γυρισμένο και παρά το επι το πλειστον ερασιτεχνικό καστ, είχε πολύ καλές ερμηνείες. Η ερμηνεία του Moctar είναι πιο συγκρατημένη από ό, τι του διαβόητα επιδεικτικού Prince, αλλά είναι παρ ‘όλα αυτά μια επιβλητική παρουσία στην οθόνη, ιδίως όταν έχει την κιθάρα στο χέρι. Παρόλα αυτά, υπάρχει μία γοητευτική, αυθόρμητη ποιότητα στην ταινία, μια εντύπωση που αποκρυσταλλώνεται στον μακροσκελή της τίτλο.

«Θα τον αλλάζαμε [τον τίτλο] για την κυκλοφορία της ταινίας, αλλά όλοι στον Νίγηρα την ήθεραν ήδη από τον τίτλο.» είπε ο Kirkley, «Και υπάρχει κάτι ποιητικό σ’αυτό, κάτι στον τίτλο που αντανακλά την δική μας προσπάθεια σε μια διασυνοριακή πολιτιστική μετάφραση ».

ΠΗΓΗ : theatlantic.com

Υ.Γ :

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Ο μινιμαλιστής Ellsworth Kelly

Μου αρέσει η σιωπή, έλεγε ο Ellsworth Kelly. Και πράγματι η ζωγραφική του εκπέμπει ...

“Στέλλα Κοιμήσου” του Γιάννη Οικονομίδη στον ΘΟΚ

Η παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας, Στέλλα Κοιμήσου που απέσπασε εγκωμιαστικά σχόλια και ...

Σπάνια ντοκιμαντέρ στο Ίδρυμα Τεχνών Φάρος

Μια σειρά από σπάνια ντοκιμαντέρ, τα οποία παρουσιάζουν λιγότερο γνωστές αλλά σημαντικές προσωπικότητες του ...

Η «Μεταμόρφωση» του Κάφκα στο doodle της Google

Εκατόν τριάντα χρόνια από τη γέννηση του Φραντς Κάφκα συμπληρώνονται σήμερα, και η Google ...

2ο Μουσικό Φεστιβάλ Windcraft – Κατύδατα 21 &22 Αυγούστου 2015

Η δύναμη των ήχων που παράγει η ανθρώπινη πνοή θα χρωματίσει τις δύο βραδιές ...

Η Αλεξάντρα Βάγιερσταλ στη Στέγη Χορού Λευκωσίας

Η Αλεξάντρα Βάγιερσταλ παρουσιάζει στη Στέγη Χορού Λευκωσίας τη νέα της δουλειά σε εξέλιξη, ...

X