Έκθεση της Κυριακής Κώστα στο Άμστερνταμ: «Διασπορά»

“Πόσο κοντά είναι το κοντά;” αναρωτιέται η Κυριακή Κώστα στη νέα δουλειά της με τίτλο “Diaspora | I Must Have Swallowed The Dust” η οποία παρουσιάζεται από σήμερα 7 Απριλίου στο Άμστερνταμ.

Καθοριστικό σημείο αναφοράς στην εγκατάσταση “Diaspora | I Must Have Swallowed The Dust” είναι το υλικό με το οποίο είναι φτιαγμένα τα έργα: Η Κ. Κώστα παρουσιάζει στο project space του Stedelijk (SMBA) στο Άμστερναμ φόρμες από συμπαγές μωσαϊκό το οποίο ζυμώθηκε από τη σκόνη που έφτασε από τη Συρία στην Κύπρο τον περασμένο Σεπτέμβριο. «Το σύννεφο σκόνης ήταν τόσο μεγάλο που έγινε ορατό από τους δορυφόρους της NASA. Καθώς το νησί της Κύπρου γέμιζε με σκόνη, η Συρία άδειαζε από ανθρώπινες ζωές.» (…) Ο αέρας που έφερε στην Κύπρο την σκόνη, ή το χώμα από την κοντινή Συρία μετέφερε με ένα τρόπο τον τόπο τον ίδιο. Σαν το μικρότερο αισθητό σωματίδιο ύλης, η σκόνη διαπέρασε ανεμπόδιστη σύνορα και όρια. «Αν η σκόνη είναι φτιαγμένη από οργανικές ουσίες, πόση από αυτή τη σκόνη ήταν φτιαγμένη από ανθρώπινη ύλη;» ρωτά η κοινωνιολόγος Ίρις Πισσαρίδη, βοηθός επιμελήτρια και συντονίστρια της έκθεσης την οποία επιμελείται ο Jelle Bouwhuis. Στην εγκατάσταση περιλαμβάνονται επίσης έργα υφαντικής και βίντεο τα οποία είναι επίσης αποτέλεσμα διαδικασιών μιας ανάλογης διαπραγμάτευσης με το υλικό περιβάλλον.

Ξεκινώντας από το περιβάλλον γύρω της, η Κώστα άρχισε να μαζεύει τη λεπτή σκόνη που μεταφέρει ανθρώπους και τόπους την αναπλάθει σε συμπαγείς φόρμες οι οποίες τοποθετούνται στο πάτωμα.Οι φόρμες έχουν σχεδιαστεί με βάση δορυφορικές εικόνες από γειτονιές και οικοδομικά τετράγωνα σε πόλεις της Συρίας που εξαφανίζονται μετά από βομβαρδισμούς. «Καθώς άντρες και  γυναίκες σκούπιζαν τις αυλές τους, η Συρία μεγάλωνε στη γη τους» σημειώνει η Ίρις Πισσαρίδη: «Η ύλη γινόταν χώμα και μέσα από το έργο της Κυριακής Κώστα, το χώμα γίνεται πάλι ύλη. Η καλλιτέχνης μεγεθύνει και συλλέγει. Μέσα από την πράξη της ανθρώπινης χειρονομίας και διαμόρφωσης, η καλλιτέχνης ανασχηματίζει και μετουσιώνει. Καθώς η σκόνη μετασχηματίζεται και επανεγκαθίσταται, αποκαλύπτει ένα μεγαλύτερο φάσμα πραγμάτων. Μέσα από το νέο σχήμα της, μας επιτρέπει να δούμε τί περισσότερο μπορεί να προσφέρει ως επιδραστικό αντικείμενο και ως εμπεριέχουσα μιας «άλλης» χωρικότητας ενός “αλλου” τόπου».

Η έκθεση παρουσιάζεται σε μια τραγική χρονική στιγμή κατά την η Ευρώπη συνειδητά κλείνει τα σύνορά της προς τους πρόσφυγες. Όπως σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης: «Η σκέψη πως η Ευρώπη ως Ήπειρος κατακλύζεται από μετανάστες προκαλεί πολιτική αναστάτωση και δοκιμάζει ξανά την ενότητα και την ακεραιότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Θα μπορούσαμε να δούμε τις προσπάθειες να σταματήσει η εισροή προσφύγων από τη Συρία, τη Λιβύη, τη Μέση Ανατολή γενικά, και τη Βόρεια Αφρική, με τη συσσώρευσή τους στις εξωτερικές άκρες αυτής της Κοινότητας –όπως η Ελλάδα και η Τουρκία-, σαν σημάδι των συνεπειών αυτής της ακεραιότητας: να κρατήσουμε τους ξένους ‘έξω’ ή τουλάχιστον ‘έξω’ από τον πυρήνα των Ευρωπαϊκών χωρών». Η προσπάθειες αυτές οι οποίες συνοδεύονται από τη διάδοση ενός αισθήματος φόβου και επιφυλακτικότητας προς τους μετανάστες αγνοούν «το απλό γεγονός πως η Ευρώπη καθορίστηκε από την μετανάστευση για πάνω από έναν αιώνα».

 

Γράφει η Κυριακή Κώστα για το έργο:

«Το έδαφος, πάνω στο οποίο βασίζονται οι προοπτικές του βίου μας είναι σίγουρα ασταθές / εκκρεμές.

Ριζωμένοι στο μέσο ενός νησιού, ο πιο εγγύς μας δρόμος είναι ο ορίζοντας. Το σύνορό μας, εκεί που τα ίχνη από άλλους κόσμους φτάνουν αιωρούμενα και διάσπαρτα διαγράφονται πάνω στον καταγάλανο και κάποτε σχεδόν καμένο απ’ το σκληρό φως ουρανό. Έκθαμβοι από το θέαμα, την ομορφιά, τείνουμε πάντα προς τα εκεί. Η ιστορία και η έννοια του ν[ο)ήματος μοιάζουν αόρατα. Η μεταμφιεσμένη ομίχλη μάς έχει θολώσει. Μένουμε ανέγγιχτοι απ’ τις ριπές της άμμου και κωφοί στον πρωταρχικό κρότο της έκρηξης, γιατί η ηχώ γύρισε πίσω.

Το μονοπάτι έχει μετατραπεί σε ένα είδος αδιάκοπου παιχνιδιού μουσικών καρεκλών και μια στιγμιαία απροσεξία συνεπάγεται την ανεπίστρεπτη ήττα και τον αμετάκλητο αποκλεισμό, αντί της ουσίας και των ‘γλυκών ονείρων’, η ταχύτητα του αέρα δημιουργεί εφιαλτικούς συνειρμούς, άπνοια όπως όταν έχω ‘ξεμείνει έξω’.

Ο ‘πόθος της αιωνιότητας’ και η λέξη του παρελθόντος, είναι το μέσο για να κατανοήσουμε το παρόν μας… Έτσι συνεχίζουμε να σκουπίζουμε τις αυλές μας, αναμένοντας να φυτρώσουν οι σπόροι που πέφτουν από τον Ουρανό».

 

+ “Diaspora | I Must Have Swallowed The Dust”, της Κυριακής Κώστα, στο Play SMBA 1, μέχρι τις 17 Απριλίου.

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Πρώτο τρέιλερ από την νέα ταινία του Πέδρο Αλμοδόβαρ

Ένα αεροπορικό δυστύχημα φέρνει τους επιβάτες του αεροπλάνου πιο…  κοντά, στη νέα ταινία του ...

Ζημιογόνα συντήρηση στα ψηφιδωτά της Αντιόχειας

Τουλάχιστον δέκα ψηφιδωτά μοναδικής αξίας, τα οποία φυλάσσονταν στο Αρχαιολογικό Μουσείο  Χατάι στην Αντιόχεια, ...

Οι Daft Punk ξεχώρισαν στα βραβεία Γκράμι

Οι Γάλλοι Daft Punk ήταν οι μεγάλοι νικητές στην 56η απονομή των βραβείων Γκράμι, ...

H κατοικία Νεοπτόλεμου Μιχαηλίδη σε εικόνες, στο Point

To Point Centre for Contemporary Art παρουσιάζει μια σειρά από φωτογραφίες της οικίας των Μαρία και Νεοπτόλεμου ...

Οι ταινίες της εβδομάδας

Sherlock Holmes Σκηνοθεσία: Γκάι Ρίτσι Παίζουν οι: Ρόμπερτ Ντάουνι Τζ., Τζουντ Λο, Ρέιτσελ Άνταμς ...

X