Video killed the radio star

“Video killed the radio star
Video killed the radio star
In my mind and in my car, we can’t rewind we’ve gone to far”

Ήταν 1η Αυγούστου του 1981 στις 12:01 μ. όταν το πρώτο 24ωρο μουσικό τηλεοπτικό κανάλι, το MTV, άρχισε να εκπέμπει εικόνες και μουσικές, αλλάζοντας κυριολεκτικά τη ζωή μας. Με μια ελαφρώς ειρωνική διάθεση, το τραγούδι “Video killed the radio star” των Buggles άνοιξε την αυλαία του μεγαλύτερου ίσως σύγχρονου οπτικοακουστικού θεάματος, πυροδοτώντας μια επανάσταση όχι μόνο στον χώρο της μουσικής, αλλά και σε κάθε άλλη μορφή τέχνης, από το graphic design μέχρι τον κινηματογράφο. Από τις ατμοσφαιρικές σκηνοθετικές παραγωγές του Luc Besson εν είδει video clip μακράς διαρκείας, μέχρι τα εμβληματικά εξώφυλλα δίσκων του Stanley Donwood για τους Radiohead.

Φυσικά η αμφίδρομη σχέση της μουσικής με το design έχει πολύ βαθύτερες ρίζες εδώ και αρκετές δεκαετίες. Η δύναμη της οπτικής επικοινωνίας και της κωδικοποίησης των μηνυμάτων σε συνδυασμό με την αμεσότητα και τη διεισδυτική ικανότητα της μουσικής δημιουργίας αποτέλεσαν πολλές φορές ένα πραγματικά εκρηκτικό μίγμα. Ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα να αποτελεί η ανατρεπτική δουλειά του αμφιλεγόμενου σχεδιαστή Jamie Reid για το βρετανικό Punk συγκρότημα Sex Pistols. Με μόλις έναν δίσκο και τέσσερα hit singles στο ενεργητικό τους οι Sex Pistols κατάφεραν να δημιουργήσουν μια από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις στον χώρο της σύγχρονης μουσικής. Μπορεί η καριέρα του συγκροτήματος να είχε διάρκεια μόλις δυόμισι ετών, όμως η δουλειά του Jamie Reid για το εξώφυλλο του μοναδικού τους LP, Never Mind the Bollocks, Here’s the Sex Pistols, αλλά και γενικότερα η συνολική οπτική ταυτότητα που αυτός δημιούργησε, συνεχίζει να βρίσκει μιμητές μέχρι και σήμερα. Η έξυπνη χρήση της τυπογραφίας σε συνδυασμό με την απλότητα και την ευρηματικότητα της σύνθεσης απέδωσε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την κουλτούρα μιας ολόκληρης γενιάς νέων ανθρώπων. Ο Reid κατάφερε να κάνει για την τέχνη τού design αυτό που οι Sex Pistols έκαναν για τη μουσική, να φαίνεται εύκολη και διασκεδαστική.

Πάνω από μία δεκαετία νωρίτερα, τον φεβρουάριο του 1968, ο Andy Warhol, πρωτοπόρος και ηγετική φυσιογνωμία της Pop Art, είχε προβλέψει ότι “στο μέλλον ο καθένας θα είναι παγκοσμίως διάσημος για δεκαπέντε λεπτά”. Ως πολύπλευρος όμως σχεδιαστής ο ίδιος, άφησε πίσω του ένα πολύ σημαντικό έργο αδιαμφισβήτητης διαχρονικότητας. Η σχέση του με τη μουσική βιομηχανία προσέφερε στη σύγχρονη τέχνη της οπτικής επικοινωνίας μερικά από τα χαρακτηριστικότερα εξώφυλλα δίσκων σημαντικών καλλιτεχνών – από τους The Velvet Underground και το εξώφυλλο της πρώτης δισκογραφικής τους δουλειάς, με οδηγίες για το ξεφλούδισμα… της μπανάνας, μέχρι το διασημότερο φερμουάρ της Rock στο Sticky Fingers των The Rolling Stones, διαιωνίζοντας την εικόνα ενός συγκροτήματος με περισσότερα από 50 χρόνια δημιουργικής πορείας.

Η μουσική βιομηχανία έδωσε την ευκαιρία σε σημαντικό αριθμό σχεδιαστών, αλλά και εικαστικών δημιουργών γενικότερα, να εκφράσουν το ταλέντο τους και να επικοινωνήσουν με το φιλόμουσο και όχι μόνο κοινό. Τι θα μπορούσε να χωρέσει άραγε σε μια λίστα με τα χαρακτηριστικότερα εξώφυλλα δίσκων; Η Patti Smith φωτογραφημένη από τον Robert Mapplethorpe; Ή το Dark Side of the Moon των Pink Floyd του Storm Thorgerson; Ή ακόμα οι εκπληκτικές εικονογραφήσεις του Derek Riggs για τους Iron Maiden; Το Definitely Maybe του Brian Cannon για τους Oasis; Ή το Abbey Road των Beatles από τους John Kosh και Ιain Macmillan; Και ακόμα είμαστε μόνο στην αρχή. Μπορεί ο Woody Allen μέσα από τη νοσταλγική του κομεντί Radio Days να θέλησε να μας ταξιδέψει στην αθώα εποχή των σταρ του ραδιοφώνου, όμως η εποχή της οπτικοποίησης έχει μεταφέρει σε άλλη διάσταση ακόμα και την ίδια τη μουσική.

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Νέα εταιρική ταυτότητα για δύο πανεπιστήμια

Γράφει η Αγγελική ΜΚ Αθανασιάδη Τα δύο πανεπιστημιακά ιδρύματα προχώρησαν σε ανανέωση της οπτικής ...

Graphic Design & Ψυχολογία του Gestalt Μέρος B’

Αγγελική Μιχαλοπούλου-Καρρά / Graphic Designer / aggeliki.mk@gmail.com Η ψυχολογία του Gestalt και η σχέση ...

Το Κυπριακό Συλλαβάριο, ένα ταξίδι πολιτισμού στο χθες και το σήμερα

Γράφει η Αγγελική Μιχαλοπούλου – Καρρά | @aggeliki.mk “Η κατανόηση του πώς εξελίχθηκαν τα ...

2nd World Design Day Cyprus 2017

Γράφει η Αγγελική ΜΚ Αθανασιάδη | @aggeliki.mk Στις 27 Απριλίου πραγματοποιείται το WDDC με ...

Απολογισμός για το Graphic Stories Cyprus

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το 4ο Συνέδριο Γραφιστικής και Οπτικής Επικοινωνίας Κύπρου Graphic Stories Cyprus, ...

Πελατολόγιο / Μέρος Α’

Γράφει η Αγγελική Μιχαλοπούλου-Καρρά | aggeliki.mk@gmail.com “Γίνεται να πετάξουμε λίγο χαμηλότερα γιατί έχω πρόβλημα ...

X