ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΙΑ ΚΑΡΑΜΠΕΤΗ : “Το θέατρο γρατζουνά τις συνειδήσεις των ανθρώπων”

Συνέντευξη στον Χρίστο Λαζανιά | Φωτογραφία Ελένη Παπαδοπούλου

Σε μια χειμαρρώδη συζήτηση, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη μιλά για την παραγωγή του ΘΟΚ “Πέρσες” του Αισχύλου όπου ενσαρκώνει την Άτοσσα και ξεδιπλώνει την υποκριτική της ιδιοσυγκρασία και τη βιοθεωρία της.

“Μιλάμε στον ενικό… να κάνουμε τα πράγματα πιο απλά…”. Κάπως έτσι άρχισε η κουβέντα μας. Με αφοπλιστική ειλικρίνεια, αδιαμφισβήτητο δυναμισμό, μεστό σταράτο λόγο, με μια χαρακτηριστική χροιά φωνής κι ένα έντονο βλέμμα. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Βαδίζοντας σε έναν ξεκάθαρο καλλιτεχνικό δρόμο, με σκληρή δουλειά, πειθαρχία, συνεχή μελέτη, μας οδηγεί κάθε φορά μέσα από το πάθος της τέχνης της στην αριστοτελική κάθαρση.

Πέρσες του Αισχύλου, μια παραγωγή του ΘΟΚ με την οποία επιστρέφει στην Επίδαυρο. Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζεσαι με τον οργανισμό, έτσι;

Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με τον ΘΟΚ αν και έχω ξαναέρθει πολλές φορές στην Κύπρο με ελλαδικές παραγωγές και έχω παίξει στο παλιό θέατρο του ΘΟΚ. Παλαιότερα, είχε εκδηλωθεί η επιθυμία κι από τις δύο πλευρές για συνεργασία και χαίρομαι που πραγματώνεται τώρα με τους “Πέρσες”. Έχω να λέω τα καλύτερα για τη μέχρι τώρα εμπειρία μου. Με έχει εντυπωσιάσει η οργάνωση, η ευγένεια των ανθρώπων που είναι στο δυναμικό του ΘΟΚ. Έχουμε έναν νέο σκηνοθέτη, ένα στιβαρό οργανισμό που μας στηρίζει και έχουμε ξανά την Κύπρο στην Επίδαυρο. Ελλαδίτες και Κύπριοι μαζί! Αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Πώς βλέπεις τη σκηνοθετική προσέγγιση του Άρη Μπινιάρη;

Ο Άρης είναι ένας περφόρμερ που τα τελευταία χρόνια έχει κάνει πολύ σημαντικές παραστάσεις. Έχει μια έντονη μουσική ματιά πάνω στα κείμενα, μιας και ο ίδιος είναι εξαιρετικός μουσικός. Το ηχητικό background των παραστάσεών του, δημιουργεί κάθε φορά μια μεγάλη ποικιλία συναισθημάτων στον θεατή. Αυτή τη μέθοδο ακολουθεί και στους “Πέρσες”. Το έργο έχει πολλά χορικά, ο χορός παίζει πολύ μεγάλο ρόλο κι ο Άρης βρίσκει την ευκαιρία να το αποδώσει με μια διαφορετική ματιά. Υπάρχουν όργανα επί σκηνής που τα χειρίζονται οι ίδιοι οι ηθοποιοί. Δίνεται έτσι ο επικός αλλά και ο θρηνητικός χαρακτήρας του έργου.

Ενσαρκώνεις την επιβλητική βασίλισσα Άτοσσα. Τι σε γοητεύει σε αυτό τον ρόλο;

Καταρχάς, πάντα υπακούω στην άποψη του σκηνοθέτη. Ένας ηθοποιός μπορεί να βλέπει πολύ διαφορετικά έναν ρόλο απ’ ό,τι ο σκηνοθέτης. Κι ο ηθοποιός οφείλει με όλη του την ενέργεια και την εσωτερικότητα να υπηρετήσει αυτή την άποψη. Η Άτοσσα είναι μια επιβλητική προσωπικότητα, με πολλά επίπεδα. Σύζυγος του Δαρείου, μητέρα του Ξέρξη. Είναι μεγάλη τιμή να καλείσαι να ερμηνεύσεις έναν ρόλο στην αρχαία τραγωδία. Εδώ έχω να κάνω με ένα παζλ ιδιοτήτων και αντιφάσεων που υπάρχουν στην προσωπικότητα αυτής της γυναίκας. Είναι μια πρόκληση αυτό. Από τη μια έχουμε την περηφάνια, την πολιτική προσωπικότητα, από την άλλη όμως έχουμε να κάνουμε με μια καταστροφή. Απολαμβάνω την προσπάθεια να αποδώσω όλα τα στοιχεία: την οργή, την έκρηξη, την επιβολή αλλά και τον φόβο, την οδύνη της Άτοσσας, κρατώντας τις ισορροπίες.

Ποιο είναι το κλίμα συνεργασίας με τον Ξέρξη (Νίκος Ψαρράς), τον Δαρείο (Αντώνης Μυριαγκός), τον χορό και τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης;

Ο Νίκος κι ο Αντώνης είναι παιδιά που εκτιμώ και θαυμάζω. Με τον Νίκο είναι η έκτη φορά που συνεργαζόμαστε. Όσον αφορά στον χορό, ο Παναγιώτης Λάρκου κι ο Πέτρος Γιωρκάτζης ήταν από τα παιδιά που είχαν έρθει στην Αθήνα όταν ξεκινήσαμε εκεί τις πρόβες. Βοήθησαν πάρα πολύ στο πρώτο κοίταγμα πάνω στα θέματα του χορού. Δημιούργησαν το υπόβαθρο πάνω στο οποίο, όταν ήρθαμε στην Κύπρο αναπτύχθηκαν τα μοτίβα και τα θέματα και αμέσως εντάχθηκαν και τα υπόλοιπα παιδιά, τα οποία με έχουν εκπλήξει για την ετοιμότητά τους. Όλοι οι συντελεστές της παράστασης κάνουν απίθανη δουλειά.

Ποια είναι η κάθαρση μέσα από τον ρόλο της Άτοσσας;

Υπάρχει κάθαρση μέσα στη μεγάλη απώλεια; Το μήνυμα από τη συγκεκριμένη τραγωδία είναι κι ένα μεγάλο μάθημα: Ότι δεν είναι καλό να υπερβαίνει κανείς το ανθρώπινο μέτρο και να διαπράττει ύβρη. Ο ιμπεριαλισμός είναι η μεγάλη πληγή στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η κάθαρση βρίσκεται στη μεγάλη ποίηση. Η επαφή της Άτοσσας με το μεταφυσικό, με το επέκεινα λειτουργεί πάνω μου σαν ένα είδος κάθαρσης.

Η μεγαλύτερη ύβρη που βλέπεις να γίνεται σήμερα;

Ο πόλεμος στην ιστορία του ανθρώπου από καταβολής κόσμου. Βομβαρδίζονται άμαχοι, σκοτώνονται γυναικόπαιδα, άνθρωποι γίνονται πρόσφυγες. Αυτό έχει αυτόματα αντίχτυπο στις ζωές των λαών που τους δέχονται, έχουμε την άνοδο του φασισμού, τη γέννηση του φανατισμού, της μισαλλοδοξίας, της τρομοκρατίας. Αυτό με ενοχλεί πολύ. Δεν μπορώ να καταλάβω ποια είναι αυτή η σκοτεινή δύναμη που υπάρχει μέσα στον ψυχισμό των ανθρώπων, που τους οδηγεί στο να διαπράξουν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Πόσο ισχυρός είναι ο ρόλος του πολιτισμού στην εποχή μας;

Αυτό που προσπαθούμε όλοι τα τελευταία χρόνια της κρίσης, ειδικότερα όσοι υπηρετούμε έναν χώρο καθαρά της τέχνης, είναι να ανεβάζουμε έργα που έχουν να πουν πράγματα στον κόσμο και να μιλάνε για τη σημερινή εποχή. Ο πολιτισμός είναι αναγκαίο στοιχείο για τη ζωή ενός λαού. Δυστυχώς όμως, όλο το υπόλοιπο σύστημα είναι τόσο ισχυρά δομημένο που το θέατρο και η τέχνη δύσκολα μπορεί να το αλλάξει. Γρατζουνά όμως τις συνειδήσεις των ανθρώπων και αυτό είναι σημαντικό.

Θα αποδεχόσουν τον χαρακτηρισμό “εργαλείο θεάτρου”;

(Γέλιο). Δεν μου αρέσουν τα μεγάλα λόγια. Είμαι άνθρωπος χαμηλών τόνων. Αυτό που πάντα με χαρακτηρίζει είναι μια αυτοαμφισβήτηση. Προσέρχομαι σε μια συνεργασία, σε ένα καινούργιο έργο με ταπεινότητα. Κάθε φορά ανοίγει ένα άγραφο βιβλίο. Δεν υπάρχει κάποια συνταγή επιτυχίας. Μπορεί να κάνεις κάτι και να μην είναι αρεστό. Εκείνο που σίγουρα ξέρω είναι ότι πηγαίνω με τρομερή όρεξη για δουλειά χωρίς να κάνω εκπτώσεις.

Κάποιες συμβουλές που σου έχουν δώσει μεγάλα ονόματα του θεάτρου;

Θυμάμαι τον Μίνω τον Βολονάκη όταν ανεβάζαμε την “Αντιγόνη”, όπου ταυτιζόμουν πολύ με τη μοίρα του κοριτσιού που έρχεται αντιμέτωπο με τον θάνατο. Μου έλεγε: “πρέπει να το βλέπεις μέσα από το διανοητικό κομμάτι την πνευματική διάσταση του ρόλου”. Αυτή ήταν μια μεγάλη συμβουλή. Επίσης, ο Πήτερ Στάιν όταν κάναμε την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή, για τον ρόλο της Κλυταιμνήστρας, μου είχε πει: “you exaggerate my dear”- πρόσεξέ το αυτό, μην υπερβάλεις. Κάποιες φορές, φοβάμαι ότι αυτό που κάνω ή αυτό που νιώθω δεν είναι αρκετό και πρέπει να το μεγεθύνω. Και στην τραγωδία ελλοχεύει αυτός ο κίνδυνος. Είναι εδώ που έχεις ανάγκη το ψύχραιμο μάτι ενός σκηνοθέτη που να σου δείχνει το μέτρο.

Μια δύσκολη στιγμή στην πορεία σου;

Από αυτό το επάγγελμα ζω, δεν έχω άλλους πόρους, δεν είμαι γόνος μιας πλούσιας οικογένειας, ούτε έχω παντρευτεί κάποιον πλούσιο. Προσπαθείς να συνδυάσεις τα ασυνδύαστα, την ανάγκη σου για δημιουργία με τους καλύτερους δυνατούς όρους και από την άλλη να βγάλεις το ψωμί σου. Δεν συναντιούνται και πολύ αυτά. Αγαπώ το αβανγκάρντ θέατρο, το πρωτοποριακό, τη φρεσκάδα. Δεν γίνεται όμως κάθε σεζόν να έχεις μια τέτοια πρόταση. Ούτε έχω τη δυνατότητα να μένω άνεργη. Απλώς προσπαθώ κάθε φορά να κάνω τους μικρότερους δυνατούς συμβιβασμούς. Σίγουρα δεν θα πάω σε ένα εμπορικό θέατρο για ένα οποιοδήποτε έργο. Κάποιες φορές έχω συμμετάσχει σε παραστάσεις όπου δεν αισθανόμουν και πολύ καλά. Τις υπηρέτησα όμως με όλη μου τη δύναμη. Αυτές λοιπόν ήταν οι δύσκολες στιγμές για μένα. Δεν γίνεται να είμαστε πάντα σε ιδεώδεις συνθήκες με τον μεγάλο σκηνοθέτη και το μεγάλο έργο. Όλοι κάποια στιγμή αναγκαζόμαστε να ρίξουμε λίγο νερό στο κρασί μας.

Τι σε φοβίζει από τα ανθρώπινα;

Ο θάνατος. Είναι κάτι τρομακτικό. Ενδεχομένως να υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μια πιο ψύχραιμη στάση. Και απορώ. Είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα, το γιατί της ζωής, το γιατί της ύπαρξης, το γιατί του θανάτου. Επίσης, με φοβίζει η σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου, η βία, ο φασισμός του, η τρομοκρατία, όλο αυτό το κακό που βλέπω να ανθίζει πάνω στη γη. Το θηρίο που κρύβει μέσα του ο άνθρωπος.

Θα παρουσίαζες τα φετινά βραβεία του ΘΟΚ. Τι άλλαξε;

Ήθελα πολύ να το κάνω, αλλά δυστυχώς προέκυψε κάτι που δεν μπορώ να μοιραστώ μαζί σας. Ήταν μια δύσκολη στιγμή και για τον ΘΟΚ και για τον θεσμό των βραβείων αλλά και για μένα. Χάρηκα όμως που βρέθηκε η λύση γρήγορα. Παρακολούθησα τη διοργάνωση από την τηλεόραση. Γέλασα μάλιστα με τον παρουσιαστή [Αχιλλέας Γραμματικόπουλος] και τον ευχαριστώ για το χιούμορ του όταν είπε: “όχι δεν είμαι η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη”.
Ξανά λοιπόν στην Επίδαυρο… Αν έκλεινες σε μια φράση το νόημα της σταθερής παρουσίας σου σε αυτό τον ιερό χώρο;
Τιμή και τεράστια ευθύνη. Είναι ένας χώρος όπου παίρνεις μεγάλη ενέργεια, νιώθεις την αύρα του τόπου αλλά και του κόσμου που έρχεται να σε δει. Από την άλλη, νιώθεις να σε συνθλίβει και η μεγάλη ευθύνη.

 

Από το Μετσόβιο Πολυτεχνείο στη σκηνή

Όταν τελείωσα το εξατάξιο Γυμνάσιο Θηλέων στη Θεσσαλονίκη, έδωσα εισαγωγικές εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο για τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου στην Αθήνα. Ήθελα να συνδυάσω τις σπουδές μου στο Πολυτεχνείο με τη δραματική σχολή του Εθνικού ή τη Σχολή του Θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν. Ενώ περίμενα τα αποτελέσματα είχα μάθει ότι στη Θεσσαλονίκη η Σχολή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδας έκανε μια ανακοίνωση και ενημέρωνε όσους ήθελαν να φοιτήσουν για τις διαδικασίες. Πήγα λοιπόν και έτσι άρχισε το όνειρό μου. Στο μεταξύ βγήκαν τα αποτελέσματα και είχα περάσει στο Μετσόβιο. Είχα βρεθεί σε δίλημμα. Έτσι έκανα μια αμοιβαία μεταγραφή στο Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης με κάποιον φοιτητή που ήθελε να φοιτήσει στην Αθήνα. Με το που τελείωσα τη δραματική σχολή στα τρία χρόνια παράτησα και τη σχολή στο Πολυτεχνείο. Ο δρόμος μου ήταν η υποκριτική. Πριν κατέβω στην Αθήνα, είχα συνεργαστεί στη Θεσσαλονίκη στην Πειραματική Σκηνή της “Τέχνης”, για πρώτη φορά, με Κύπριους καλλιτέχνες. Στο έργο “Ρασομόν”, μια θεατρική διασκευή της ομώνυμης ταινίας του Ακίρα Κουροσάβα, σε σκηνοθεσία του Νίκου Χαραλάμπους και σκηνικά κουστούμια του Άγγελου Αγγελή, όπου συμπρωταγωνιστούσα με τον Αντώνη Κατσαρή.

 

You May Also Like

Μέλανδρος Γκανάς: «Με τα κόμικς έμαθα πάρα πολλά»

Συλλέκτης, εκδότης, σεναριογράφος, ο Μέλανδρος Γκανάς αποτελεί μια σπάνια περίπτωση ανθρώπου που πραγματικά έχει ...

DEERHOOF

[The interview in english below] Mια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Greg Saunier, ντράμερ των Deerhoof, στο μουσικό Δημήτρη Χατζηζήση, με την ευκαιρία της εμφάνισής τους στο Φεστιβάλ Φέγγαρος ‘Νομίζω ότι η μουσική μας ακούγεται αισιόδοξη γιατί αυτό που ακούς είναι ο  ήχος της νίκης.’  Πριν από 4 χρόνια άκουσα για πρώτη φορά τη μουσική των Deerhoof και από τότε περιφέρομαι αμετανόητα ενθουσιασμένος ενοχλώντας παραβιαστικά τους κοντινούς μου ανθρώπους μέχρι να ακούσουν “την καλύτερη μπάντα στονκόσμο”. Είναι αδιαμφισβήτητα από τους πιο σημαντικούς μουσικούς της γενιάς τους, συνθετικά και οργανοπαιχτικά, με μια τεράστια δισκογραφία, και αμέτρητες συμμετοχές. Η χαρά μου ήταν μεγάλη όταν έμαθα ότι θα εμφανιστούν τοκαλοκαίρι στο Φέγγαρο αλλά τριπλασιάστηκε όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσω στον Greg Saunier των Deerhoof με αφορμή την εμφάνισή τους στο φεστιβάλ. Ακολουθεί η σύντομη κουβέντα μας: Τι κάνεις; Πώς πάνε οι συναυλίες του 2018 μέχρι στιγμής; Greg Saunier: Μου άρεσαν οι συναυλίες που κάναμε το 2017 αλλά οι συναυλίες της φετινής χρονιάς έχουν πάει σε άλλο επίπεδο. Όσο πιο πολύ χρόνο περνάμε μαζί με τη μπάντα τόσο καλύτερα τα πηγαίνουμε και καταλήγουμε να ...

Αλίκη Δανέζη-Knutsen

Συνέντευξη στη Μερόπη Μωυσέως, 5.9.2010 Η Θέμις Μπαζάκα στο ρόλο της Κύπριας μάνας, ο ...

Γιάννης Κουνέλλης: «Είναι μια ιδέα η Ιθάκη, μα ήθελα πάντοτε να γυρίσω»

Συνέντευξη στη Χριστίνα Λάμπρου | Φωτογραφίες Ελένη Παπαδοπούλου Ο Γιάννης Κουνέλλης πιστώνεται με ένα ...

Βλέπεις αυτό που βλέπω;

Συνέντευξη στην Ελένη Παπαδοπούλου Κάθε χρόνο, εκατομμύρια παιδιά εγκαταλείπουν τα σπίτια τους για να ...

Εξέλιξη σε κίνηση

Η Μάρθα Γκράχαμ (1894-1991) έχει αναγνωριστεί ως μια από τις σημαντικότερες καλλιτεχνικές δυνάμεις του ...

X