“Κυπριακή” πρεμιέρα την Κυριακή 13 Μαΐου για το έργο “Η Μεγάλη Χίμαιρα”, του Μ. Καραγάτση, το οποίο μετέφερε επί σκηνής για πρώτη φορά το 2014 ο εγγονός του συγγραφέα, σκηνοθέτης και ηθοποιός Δημήτρης Τάρλοου και που ανεβαίνει στο Θέατρο Ριάλτο για τέσσερις παραστάσεις.

Η “Μεγάλη Χίμαιρα”, το οποίο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα του Καραγάτση και που συμπληρώνει μια τριλογία στην οποία συγκαταλέγονται επίσης τα έργα “Γιούγκερμαν” και “Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν”, αποτελεί ένα επικό ερωτικό μελόδραμα με κεντρικό πρόσωπο τη Μαρίνα Μπαρέ, που φτάνει στην Ελλάδα για να ζήσει τον έρωτα και εν τέλει τον γάμο της με έναν Έλληνα εφοπλιστή. Η Μαρίνα είναι ερωτευμένη και με την ίδια τη χώρα και τον πολιτισμό της. Ωστόσο η Ελλάδα δεν ανταποκρίνεται στα όνειρά της.

Η θεατρική μεταφορά του έργου πραγματοποιήθηκε από το Θέατρο Πορεία, του οποίου καλλιτεχνικός διευθυντής είναι ο Δ. Τάρλοου, ως συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου του 2014. Στην πορεία της, η μεγάλη αυτή παραγωγή απέσπασε εννέα βραβεία: τα πολύ τιμητικά βραβεία Σκηνοθεσίας Κάρολος Κουν το 2016 για τον Δ. Τάρλοου, Γυναικείας Ερμηνείας Μελίνα Μερκούρη 2015 στην Αλεξάνδρα Αϊδίνη όπως και το Βραβείο Νεαρής Δημιουργού Ε. Σαπουντζή 2015 στην ίδια και άλλες οκτώ διακρίσεις στα Θεατρικά Βραβεία Κοινού Αθηνοράματος 2015 [Καλύτερης παράστασης, σκηνοθεσίας, α’ γυναικείου ρόλου στην Αλεξάνδρα Αϊδίνη, μουσικής στην Κατερίνα Πολέμη, σχεδιασμού φωτισμών στον Αλέκο Αναστασίου, κουστουμιών στην Ελένη Μανωλοπούλου].
Με υψηλές προσδοκίες, λοιπόν, η “Μεγάλη Χίμαιρα” ανεβαίνει από σήμερα στη σκηνή του Θεάτρου Ριάλτο και ο Δημήτρης Τάρλοου μιλά στο “Π”.

“Στη Χίμαιρα, φεύγοντας από τη Σύρο η Μαρίνα αναρωτιέται ‘τι άνθρωποι είστε’; Αναφέρεται σε όλο τον ελληνικό λαό με έναν τρόπο σαν να έχει απέναντί της ένα έθνος που το τραχύ του τοπίου και των ανθρώπων και η διαφορά της νοοτροπίας την κατάπιε”

“Η απόφαση να ανεβάσουμε τη ‘Μεγάλη Χίμαιρα’ υπήρχε από το 2013. Δεν είχαμε ανεβάσει έργο του Καραγάτση ποτέ προηγουμένως και ένα τέτοιο εγχείρημα θεώρησα πως θα έχει ενδιαφέρον”, αναφέρει ο ίδιος, γιος της Μαρίνας Καραγάτση, μοναδικού παιδιού του συγγραφέα, που γεννήθηκε το 1936 και πήρε το όνομα της ηρωίδας της “Μεγάλης Χίμαιρας” [που εκδόθηκε νωρίτερα τον ίδιο χρόνο].
Σινεμά και Θέατρο

Το έργο ανεβαίνει σε διασκευή του Στρατή Πασχάλη, με ένα “πολύ ενδιαφέρον πάντρεμα κινηματογράφου και θεάτρου”, σημειώνει ο κ. Τάρλοου. “Μέσα στο θεατρικό έργο υπάρχει μια κινηματογραφική αφήγηση. Συνυπάρχουν δηλαδή σκηνές που αφηγούμαστε με κινηματογραφικό τρόπο και άλλες με θεατρικό, μεταβαίνοντας από την οθόνη στη σκηνή και αντίστροφα”. Σύμφωνα με τον ίδιο, “αυτό μας ωφέλησε με πολλούς τρόπους”, αναδεικνύοντας καταρχάς την αίσθηση ότι όλα όσα συμβαίνουν είναι στο πλαίσιο ενός ονείρου ή ενός εφιάλτη. Κι αυτό δεν μπορεί παρά να συναντά την ίδια τη διττή έννοια της χίμαιρας στον τίτλο του μεγάλου μυθιστορήματος του Καραγάτση: αφενός τη σημασία κάτι φρικώδους, αφετέρου εκείνη του άπιαστου ονείρου.

Επιπλέον, η κινηματογραφική αφήγηση βοήθησε σε κάτι ακόμη: έδωσε βάθος στο επιτελείο των ηθοποιών αλλά και στην παρουσία χαρακτήρων που δεν υπάρχουν στη σκηνή. Σε μια από τις κινηματογραφικές αυτές αφηγήσεις, παρουσιάζονται τα παιδικά και νεανικά χρόνια της Μαρίνας στη Γαλλία. “Ο Χρίστος Δήμας σκηνοθέτησε 70 σελίδες αφηγήματος σε μια σκηνή”, σχολιάζει χαρακτηριστικά ο κ. Τάρλοου.

Φιλέλληνες χωρίς ανταπόκριση

“Δεν θα έλεγα πως οι ήρωες της τριλογίας είναι ξένοι που αποτυγχάνουν να προσαρμοστούν. Η Μαρίνα επιχειρεί να προσαρμοστεί στην ελληνική πραγματικότητα γιατί είναι μαγεμένη από την Ελλάδα. Διαπιστώνει ωστόσο ότι δεν μπόρεσε να αφομοιωθεί, τραγικώς, γιατί προσπαθεί να γίνει κάτι που δεν μπορεί να γίνει ποτέ”. Ο Δημήτρης Τάρλοου επισημαίνει πως ο Καραγάτσης σε αυτό το έργο κάνει λόγο για το ανέφικτο της ευτυχίας και της πραγματικής αγάπης, καθώς διαμεσολαβούν νευρώσεις και εξωτερικοί παράγοντες όπως το χρήμα που δεν επιτρέπουν στην πραγματική αγάπη να αναπτυχθεί. Απαισιόδοξος καθώς ήταν ο Καραγάτσης, ο εγγονός του προσπαθεί “να επιτρέψω τα ανθρώπινα συναισθήματα αλλά ενστερνίζομαι τη σκέψη του Καραγάτση”, σημειώνει χαρακτηριστικά. “Ένα κομμάτι του ήταν δύσθυμο και απαισιόδοξο, κι ένα άλλο πολύ δημιουργικό και ναρκισσιστικό. Το αποτέλεσμα ήταν εκρηκτικό”.

Ο Δημήτρης Τάρλοου δεν γνώρισε ποτέ τον παππού του, καθώς ο συγγραφέας πέθανε το 1960 και ο ίδιος γεννήθηκε έξι χρόνια μετά. Ωστόσο “τον γνώρισα μέσα από τις αφηγήσεις της μητέρας μου και ως απόηχο. Τον απόηχο που δημιούργησε στον πατέρα μου. Βλέπετε πού μπαίνει η προσωπική εμπλοκή σε ένα εγχείρημα;” σημειώνει, εξηγώντας πως η δική του μεικτή καταγωγή -ο πατέρας του είναι Αμερικανός πολωνοεβραϊκής καταγωγής- τον κάνει να νιώθει μετέωρος κι ας γεννήθηκε και ζει στην Ελλάδα. “Τα γονίδια που φέρει ο καθείς είναι πολύ σημαντικά σε σχέση με το πώς εντάσσεται στο περιβάλλον του. Αυτά τα άλλα γονίδια νομίζω πως και με βοηθάνε στη δημιουργικότητα μου αλλά μου δίνουν και μία αίσθηση μετέωρου – αυτού που είναι ενδιάμεσα. Και πάντως σίγουρα δεν έχω μόνο ελληνική ιδιοσυγκρασία. Καθόλου δεν νιώθω έτσι. Πολλές φορές νιώθουν ψυχρή την αντιμετώπισή μου – είναι ένα γονιδιακό υπόστρωμα που σε πολλούς φαίνεται ανοίκειο. Στη Χίμαιρα, φεύγοντας από τη Σύρο η Μαρίνα αναρωτιέται ‘τι άνθρωποι είστε’; Δεν αναφέρεται μόνο στην πεθερά της αλλά σε όλο τον ελληνικό λαό με έναν τρόπο σαν να έχει απέναντί της ένα έθνος που το τραχύ του τοπίου και των ανθρώπων και η διαφορά της νοοτροπίας την κατάπιε”.

Όπως επισημαίνει σχολιάζοντας σχετικό ερώτημα, δεν είναι μόνο η Ελλάδα “αφιλόξενη”. “Ο καθένας θα το νιώθει πηγαίνοντας σε μια άλλη χώρα”, επισημαίνει. “Ωστόσο το τοπίο της Ελλάδας όπως και το φως της με το οποίο ασχολείται πολύ ο Καραγάτσης και με τις αντιφάσεις του, την τραχύτητά του, εδώ έχουμε να κάνουμε με μια χώρα αρκετά ακραία όσον αφορά το τοπίο της, άρα και όσον αφορά τους ανθρώπους της”.

Μεγάλη παραγωγή με ρίσκο

Για το ανέβασμα του έργου στο Ριάλτο, ταξιδεύουν στην Κύπρο 16 άτομα από το καλλιτεχνικό και τεχνικό επιτελείο του Θεάτρου Πορεία. Το σκηνικό είναι βαρύ και θέλει αρκετές ώρες να στηθεί.
Σχολιάζοντας την πραγματοποίηση μεγάλων παραγωγών σε μια περίοδο οικονομικής “λιτότητας” σε Ελλάδα και Κύπρο, οπότε έχουμε συνηθίσει στις μικρής φόρμας παραγωγές, ο κ. Τάρλοου αναφέρει πως “επιθυμία των σκηνοθετών είναι πάντα να σκηνοθετούν έργα με πολλούς χαρακτήρες” χωρίς να χρειάζεται να πετσοκόβουν τις παραγωγές τους. Κι αν οικονομικά δεν συμφέρει σε ένα μικρό θέατρο όπως το “Πορεία” [χωρητικότητας 220 ατόμων] να ανεβάζει μεγάλες παραγωγές, “είμαστε τολμηροί”, δηλώνει. “Έχουμε τολμήσει πολλά και διάφορα εγχειρήματα και τα περισσότερα ήταν πετυχημένα, αλλιώς δεν θα υπήρχαμε”.

Όσο για τα κονδύλια που διαθέτει το κράτος για το θέατρο στην Ελλάδα, αλλά και για τις ιδιωτικές χορηγίες που θα μπορούσαν να εξασφαλίζουν οι θίασοι, “δεν τους νοιάζει, παρά μόνο σαν πρόφαση ή επίφαση”, σχολιάζει. “Υπάρχει παντελής άγνοια για το τι σημαίνει ελληνικός πολιτισμός και αδιαφορία για τους ανθρώπους που δημιουργούνε. Και μην πει κανείς ότι η επαναφορά των θεατρικών επιχορηγήσεων σημαίνει έγνοια γιατί θα βάλουμε τα γέλια. Γιατί είναι ψίχουλα απέναντι σε ανθρώπους που κάνουν σοβαρά τη δουλειά τους. Οπωσδήποτε δεν λέω πως δεν πρέπει να υπάρχουν οι επιχορηγήσεις. Γιατί ένα σύγχρονο κράτος πρέπει να έχει κονδύλια και μέριμνα για τον σύγχρονο πολιτισμό. Δεν είναι όμως αυτονόητο για τους Έλληνες πολιτικούς. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: η “Μεγάλη Χίμαιρα” ταξιδεύει στις Βρυξέλλες στις 9 Ιουνίου για δύο παραστάσεις στο Μποζάρ. Και οι δύο παραστάσεις θα είναι sold out, η μία ήδη είναι και η δεύτερη έχει σχεδόν γεμίσει. Δεν έχει βρεθεί ούτε ένας χορηγός -ιδιώτης ή κρατικός- για να στηρίξει αυτές τις παραστάσεις. Για αυτές τις προσπάθειες που είναι μια εξωτερίκευση του σύγχρονου πολιτισμού, αυτονόητο θα ήταν να υπάρχει στήριξη. Κι όμως δεν υπάρχουν. Δεν διαμαρτύρομαι, απλά σας λέω την πραγματικότητα. Επί της ουσίας θα μας στοιχίσουν αυτές οι παραστάσεις, ακόμη κι αν είναι προπωλημένες. Τις κάνουμε όμως ως ένα βήμα εξωτερίκευσης”.

+ “Η Μεγάλη Χίμαιρα”, από την Κυριακή 13 μέχρι τις 17 Μαΐου στο Θέατρο Ριάλτο στις 20:30. Εισιτήρια προς 25 / 20 ευρώ στην ιστοσελίδα www.rialto.com.cy και στο 77 77 77 45.

+ Παράλληλη δράση στις 15 Μαΐου στις 18:30 [πριν την παράσταση] στην οποία θα συμμετάσχει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Τάρλοου και ο απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κύπρου Αλέξανδρος Δ. Μπαζούκης, διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, ο οποίος θα μιλήσει με θέμα «Φύση και κοινωνία, μοίρα και ανάγκη, ένστικτο και έρωτας: όψεις του τραγικού και του πάθους στη ‘Μεγάλη Χίμαιρα’ του Μ. Καραγάτση».

Φωτογραφία: Τον ρόλο της Μαρίνας κρατά η Αλεξάνδρα Αϊδίνη. Μαζί της επί σκηνής ο Μάξιμος Μουμούρης, ο Δημήτρης Μοθωναίος, Σοφία Σειρλή, Ειρήνη Φαναριώτη, Ράσμη Τσόπελα, Δημήτρης Τάρλοου ενώ τέσσερις ηθοποιοί κρατούν εναλλάξ τον ρόλο της κόρης της Μαρίνας, Αννούλας: Αναστασία Γιαννιώτη, Ειρήνη Μπρουλιδάκη, Μυρτώ Μπρουλιδάκη και Μανιώ Τάρλοου.

  • Μερόπη Μωυσέως

    Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Καλύπτει το πολιτιστικό ρεπορτάζ στο Παράθυρο της εφημερίδας Πολίτης από το 2005. Ζει στη Λευκωσία | meropi.m@politis-news.com

You May Also Like

«Λέιλα και Συνεργάτες» : Επιστρέφει επί σκηνής τον Οκτώβριο

Η Θεατρική Ομάδα Μαρίας Καρολίδου επιστρέφει στη σκηνή με το έργο της Βρετανίδας συγγραφέα ...

«Κατάδικός μου» από το Θέατρο Ανεμώνα

Το Θέατρο Ανεμώνα ανεβάζει το έργο «Κατάδικός μου» των Ελένης Ράντου, Σάρας Γανωτή, Νίκου ...

«Ο Βαφτιστικός»

Η καρδιά μου πονεί για σας κι ένας χτύπος γλυκός χτυπάει και μου λέει ...

«Womanhood 2»: μια παράσταση για τη γυναίκα

«Άμα λεμε ‘γυναίκα’ είναι σαν να λέμε ουρανός ή αέρας ή γη. Πώς να ...

Η ομάδα Παραβάν στην Κουατριενάλε της Πράγας

Ανάμεσα σε ομάδες από την Ιαπωνία, τη Βραζιλία, την Αμερική, την Ελβετία και πολλές ...

ΕΞΩΣΤΗΣ | Αριζόνα

Συγγραφέας: Χουάν Κάρλος Ρούμπιο Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ Σκηνοθεσία: Θεατρική Ομάδα Παράσιτα Παίζουν: Ελισάβετ Κωνσταντινίδη, ...

X