Η τάφρος

Στην παλαιά αυτή φωτογραφία εργάτες δουλεύουνε σε τμήμα της τάφρου, έξω και κάτω από τα τείχη της Λευκωσίας, για διαμόρφωση του χώρου – εκεί έγινε αργότερα χώρος στάθμευσης, ενώ κάποτε φιλοξενούνται και μερικές εκδηλώσεις. Η τάφρος ήτανε τμήμα των οχυρώσεων της πρωτεύουσας, όπως αυτές κτίστηκαν από τους Βενετούς το 1570. Πιο πριν, κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας, τα τείχη της Λευκωσίας εκτείνοντο πολύ περισσότερο. Όμως οι Βενετοί μίκραναν την πόλη, κτίζοντας νέα τείχη, σε κυκλική διάταξη και με κέντρο του κύκλου τον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας. Υπήρχανε 10 προμαχώνες, που σώζονται, ενώ οι 5 πύλες μειώθηκαν σε 3. Οτιδήποτε είχε βρεθεί τότε εκτός των νέων οχυρώσεων – μέγαρα, ναοί, μοναστήρια και άλλα – κατεδαφίστηκαν και εξαφανίστηκαν. Με τις νέες οχυρώσεις των Βενετών η έκταση της πόλης μειώθηκε περισσότερο από το μισό, και βέβαια και η τάφρος που την περιέβαλλε. Η μικρότερη έκταση των τειχών σήμαινε, μεταξύ άλλων, και λιγότερες δυνάμεις για επάνδρωσή τους. Η τάφρος έξω και γύρω από τα τείχη ήτανε βαθύτερη τότε, υπήρχε και τείχος στην εξωτερική της πλευρά, γέμιζε δε με νερό από τον ποταμό Πηδκιά. Ο ποταμός περνούσε τότε μέσα από το κέντρο της πόλης και η κοίτη του ήταν εκείνη που σήμερα αποτελεί τη λεγόμενη πράσινη γραμμή. Ο ποταμός εισερχόταν από την περιοχή της Πύλης Πάφου, διέτρεχε το κέντρο της πόλης και εξερχόταν από την περιοχή της Πύλης Αμμοχώστου. Εντός της πόλης υπήρχαν και 4 γεφύρια. Την κοίτη του ποταμού και τη ροή του έξω από την πόλη, την άλλαξαν οι Βρετανοί μετά το 1878. Και τούτο διότι τα λιμνάζοντα νερά μέσα στην πόλη αποτελούσανε τότε και εστίες μόλυνσης. Μάλιστα όχι σπάνια προκαλούντο και πλημμύρες και καταστροφές.

Η τάφρος ήτανε απαραίτητο στοιχείο των οχυρώσεων των όποιων πόλεων, και σκοπό είχε να εμπόδιζε ή έστω να δυσκόλευε τους όποιους εχθρούς να πλησίαζαν και να έπλητταν τα τείχη. Πάντως οι νέες οχυρώσεις των Βενετών δεν είχαν ολοκληρωθεί το 1570, όταν οι Οθωμανοί εισέβαλαν στην Κύπρο. Το σχέδιο προέβλεπε ακόμη ψηλότερα τείχη, αλλά μέχρι το 1570 δεν είχε κτιστεί ακόμη το άνω μέρος τους. Η Λευκωσία άντεξε τότε μια πολιορκία 45 ημερών, κι αλώθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1570. Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι τότε, οι Οθωμανοί που πολιόρκησαν τη Λευκωσία το καλοκαίρι, η τάφρος δεν θα ήτανε γιομάτη με νερό και δεν θα δυσκόλεψε ιδιαίτερα τους επιτιθέμενους. Σε αντίθεση προς την ισχυρή Αμμόχωστο, της οποίας η τάφρος ήτανε πάντοτε γιομάτη με νερό, από τη θάλασσα.

  • Άντρος Παυλίδης

    Γεννήθηκε το 1946. Εργάστηκε στο ΡΙΚ – Τηλεόραση για 39 χρόνια. Εξέδωσε πολλά βιβλία ιστορίας και λογοτεχνίας. Δημιουργός της «Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαιδείας». Έδωσε πλήθος διαλέξεων σε Κύπρο και εκτός. Ανέβασε επί σκηνής 8 θεατρικά του έργα, οργάνωσε 4 ατομικές εκθέσεις ζωγραφικής. Τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις. Ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο.

You May Also Like

Η Ζωή Λάσκαρη στην Κύπρο

Η περίοδος 1962 – 1967 ήτανε τέτοια ώστε ευνοούσε την κάθοδο στην Κύπρο πολλών ...

Το “Σπιτφάιαρ”

Υπήρξα κάποτε κι εγώ, νεαρός τότε, πελάτης του. Το καφενείο “Σπιτφάιαρ” στη Λευκωσία, επί ...

Έτος 1970 – η τραγωδία, πράξη πρώτη

Ο Πρόεδρος Μακάριος προσφωνεί ένα τεράστιο πλήθος λαού που είχε συγκεντρωθεί για άλλη μια ...

Εκλογές

Η φωτογραφία αυτή είναι από προεκλογική συγκέντρωση των Τουρκοκυπρίων το 1959. Τον Δεκέμβριο του ...

Η ΕΛΔΥΚ ασκείται

Η φωτογραφία αυτή έχει ληφθεί στις 27 Ιουλίου του 1960. Όταν ακόμη η Κυπριακή ...

Η Κύπρος στη Γιουροβίζιον το 1981

Ο διεθνής διαγωνισμός τραγουδιού της Γιουροβίζιον είναι ετήσιος και είχε αρχίσει να διοργανώνεται από ...

X