O Φοίνικας

Χρίστος Χωμενίδης
Εκδόσεις Πατάκης

Ο Χωμενίδης, μεγαλωμένος με ιστορίες της Αριστεράς σε βάθος τριών γενεών, ξέρει τις ψηφίδες της ιστορίας του 20ού αιώνα της χώρας όπως άλλοι μαθαίνουν την οικογενειακή ιστορία τους και καταφέρνει να μην υποκύπτει στο βάρος της εποχής που περιγράφει. Η σχέση λογοτεχνίας και πολιτικής είναι μια αμφίδρομη πλέξη. Ο συγγραφέας υφαίνει τις μυθιστορηματικές αφηγήσεις μέσα στο κάδρο των μεγάλων πολιτικών γεγονότων και πολιτικολογεί με οξυδέρκεια, γνωρίζοντας καλά τα λογοτεχνικά συμφραζόμενα και το ιστορικό πλαίσιο. Δεν τον απορροφά το δράμα της ιστορικής συγκυρίας και δεν ηρωοποιεί την Αριστερά, ούτε δαιμονοποιεί τη Δεξιά. Σκιαγραφεί ήρωες γήινους και αληθινούς, μικροπρέπειες, έρωτες, συνωμοσίες, στοργικές οικογενειακές σχέσεις. Στις σελίδες του πολυβραβευμένου μυθιστορήματός του, “Νίκη”, που διασκευάστηκε για το θέατρο, προσφέρει ένα χρονικό της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας και της Αριστεράς μέσα από τη διαδρομή της οικογένειάς του, με κεντρικό πρόσωπο τη μητέρα του Νίκη. Ενώ στο βιβλίο “Σοφό παιδί” από την πρώτη σελίδα κοιτά στα μάτια τον αναγνώστη σαν να τον έχει μπροστά του, του μιλά στον ενικό εξαφανίζοντας κάθε απόσταση. Με αμεσότητα και απλότητα αρχίζει την αφήγηση. Ορμητικός, ρεαλιστής και χειμαρρώδης, χτίζει σε κάθε διήγημα έναν ολόκληρο κόσμο και μιλά για τη ζωή του. Κάποιες στιγμές γίνεται συγκινητικός -ποτέ μελό- αποδίδοντας τιμή, σεβασμό, εύσημα αλλά και τριαντάφυλλα στην Κλυτώ που δεν δικαιώθηκε εν ζωή. Το ίδιο ρεαλιστής και ταυτόχρονα ανθρώπινος και πλήρης συναισθημάτων, συνεχίζει να αφηγείται τα γεγονότα της ζωής που τον ανάγκασαν να καταρρίψει τον μύθο του Άι Βασίλη – τοποθετώντας τον εαυτό του στη θέση του.

Εμπνευσμένος από τον έρωτα της Εύας Πάλμερ και του Άγγελου Σικελιανού -µα όχι προσηλωμένος στα αληθινά γεγονότα- ο “Φοίνικας”, το νέο του βιβλίο, είναι το πιο φιλόδοξο έργο του Χωμενίδη. Καλύπτει περίοδο 70 σχεδόν χρόνων, από το 1860 έως το 1927, περίοδο που τόσο τον συγκινεί ίσως γιατί κάπου εκεί τοποθετεί τις πραγματικές ρίζες της σύγχρονης Ελλάδας. Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο νεαρός ποιητής Πάρις Κερκινός, ο οποίος γοητεύεται από την κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερή του Αμερικανίδα Ήβη Σπρίνγκφιλντ που είναι λάτρης του ελληνικού πολιτισμού και πολύ πιο έμπειρη ερωτικά από τον ίδιο. Το ταξίδι της σχέσης τους, γεμάτο πάθη, έντονες συγκινήσεις, αλλά και στιγμές έμπνευσης και δημιουργίας, εκτυλίσσεται παράλληλα με την εξίσου ταραγμένη πορεία της Ελλάδας.

Σημαντικοί σταθμοί αυτής της διαδρομής, το μαύρο 1897, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η Μικρασιατική καταστροφή, η Αθήνα του μεσοπολέμου και η μεγαλόπνοη Δελφική Ιδέα, που γίνεται πραγματικότητα το 1927 με την πρώτη τελετή αναβίωσης του δελφικού οράματος. Ένα ζευγάρι ερωτευμένων στην Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα διαμορφώνει με τη δράση του ένα ζουμερό και περίτεχνο στόρι, ενώ φιλοτεχνεί και παραδίδει μια μεγάλη ελληνική ιστορία μέσα από τη σχέση του παράφορου έρωτά τους. Ένα πλήθος ιστορικών προσώπων -ή μυθιστορηματικών αντανακλάσεών τους- παρελαύνει στις σελίδες του: από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Κωστή Παλαμά, την Κυβέλη έως τον Κώστα Καρυωτάκη, τον λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο, τον Μάρκο Βαμβακάρη…

Ο Χωμενίδης υφαίνει με μαεστρία τα ιστορικά γεγονότα με τον μύθο των πρωταγωνιστών, δημιουργώντας ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα στο οποίο θίγονται τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο και τίποτα δεν μένει ανέγγιχτο. Η καταγωγή, η ταυτότητα, ο έρωτας, το σταυροδρόμι των μεγάλων αποφάσεων, οι ολισθηρές στροφές του βίου, η πίστη, η προδοσία, η αγωνία για το πραγματικό νόημα της ζωής, η εκπλήρωση ενός ονείρου. Ο φοίνικας, το εμβληματικό πουλί που αιώνια καίγεται από την ίδια τη φωτιά του και αιώνια ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, κυριαρχεί -έστω και αθέατος- από την αρχή του μυθιστορήματος. Και αποθεώνεται στο τέλος του.

Απόσπασμα από το βιβλίο:

“Ο Μίλτος Γιάνναρης περίμενε ότι ο ποιητής Κερκινός και η ελληνολάτρις Ήβη Σπρίνγκφιλντ θα ριγούσαν από ιερή συγκίνηση αντικρίζοντας το επόμενο πρωί τα μνημεία. Ζήτησε μάλιστα ως χατίρι από τον διευθυντή του μουσείου να τους ξεναγήσει ο ίδιος. Ο Πάρις παραδόξως κοιτούσε γύρω του συνοφρυωμένος. Μόρφαζε αποδοκιμαστικά καθώς ο διευθυντής τούς μίλαγε για τη λατρεία του Απόλλωνα, για τους χρησμούς της Πυθίας, για τον θησαυρό των Αθηναίων, ο οποίος περιελάμβανε κάποτε και τα σχοινιά από τα περσικά πλοία που είχαν καταστραφεί στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. “Λάθος! Όλα λάθος!” ξέσπασε ο Πάρις μέσα στο μουσείο, όταν του έδειξαν ένα κύπελλο με ωραιότατες μελανόμορφες ζωγραφιές στα τοιχώματά του. “Αντί να επιστρέψετε ετούτο το ποτήρι στους Δελφιώτες για να πίνουν κρασί, για να τσουγκρίζουν στα γλέντια τους, το κλείσατε μέσα σε μια βιτρίνα! Αντί να τους δώσετε το άγαλμα του Αντίνοου, να τον βαφτίσουν Άι Γιώργη ή Χριστό Εσταυρωμένο, να το στολίζουν στον Επιτάφιο, να κοινωνούν την ομορφιά του, το στήσατε σε ένα βάθρο και το μετράτε με τη μεζούρα και το εξετάζετε με το μικροσκόπιο και το υμνείτε κρύα, ακαδημαϊκά. […]

You May Also Like

Κυκλοφόρησε το δίτομο έργο της Βέρας Κορφιώτη

«Ιερή παράδοση και οι μύστες της Magna Graecia» είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου ...

«Έφυγε» ο ποιητής Θεοκλής Κουγιάλης

Απεβίωσε σήμερα Τετάρτη, σε ηλικία 81 ετών, ο σημαντικός Κύπριος ποιητής Θεοκλής Κουγιαλής.  Ο Θεοκλής ...

Λογοτεχνικά βραβεία Κοινοπολιτείας 2018

Σε μία ειδική τελετή στο Κέντρο Εικαστικών Τεχνών και Έρευνας θα πραγματοποιηθεί η απονομή ...

Παρουσίαση βιβλίου: «Η Aρχιτεκτονική των Kυπρίων επί Aγγλοκρατίας 1878-1960»

Οι Εκδόσεις Εν Τύποις παραδίδουν στο κοινό μια σημαντική έκδοση, με συγγραφέα το καθηγητή ...

Οι πρώτες ποιητικές συλλογές του Κώστα Μόντη [ΙΙ]

Ο Μόντης, εγκατεστημένος στην Αθήνα ως φοιτητής της Νομικής, στέλνει τακτικές ανταποκρίσεις και χρονογραφήματα ...

Εργαστήρια για την Αφηγηματική Τέχνη στο “Πλουμιστό Ψωμί”

Το Κέντρο Λόγου και Τεχνών Τεχνοδρόμιο διοργανώνει σειρά εργαστηρίων με αντικείμενο την αφηγηματική τέχνη ...

X