Σοσιαλιστικός μοντερνισμός: H αρχιτεκτονική του ανατολικού μπλοκ

Tα μνημειώδη, αλλά φθίνουσα γκρίζα, “brutalist” κτίρια της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αποτελούν ξεθωριασμένες μνήμες της σοσιαλιστικής εποχής.

Τόσο ετοιμόρροπα είναι μερικά από αυτά τα κτίρια που το Γραφείο Τέχνης και Αστικής Έρευνας (Bacu) πιστεύει ότι «ο σοσιαλιστικός μοντερνισμός» – η αρχιτεκτονική του πρώην ανατολικού μπλοκ που ανεγέρθηκε μεταξύ του 1955-91 – έχει μείνει έξω από στα βιβλία της ιστορίας.

Σε μια προσπάθεια προστασίας αυτών των κτιρίων, ο Bacu ξεκίνησε μια πρωτοβουλία το 2014 για να τεκμηριώσει και να διαφυλάξει αυτά τα κτίρια και την κληρονομιά τους.

Από το ξεθωριασμένο μεγαλείο του κρατικού τσίρκου στην πρωτεύουσα της Μολδαβίας, Κισινάου, στις τσιμεντένιες καμπύλες του πάρκου Μνήμης του Κιέβου, πολλά από αυτά τα κτήρια έχουν εγκαταλειφθεί και αφεθεί στην σταδιακή καταστροφή, ενώ άλλα κάθονται περιμένοντας την κατεδάφιση σε ταχέως αναπτυσσόμενες πόλεις της ανατολικής Ευρώπης.

«Στόχος μας είναι να αναζωογονήσουμε αυτή την κληρονομιά όχι μόνο για συμβολικούς λόγους, αλλά επειδή πιστεύουμε σε αυτά τα στοιχεία που κατάφεραν να αψηφήσουν μερικές από τις ιδεολογικές απαιτήσεις δίνοντας στον αστικό χώρο μια χαρακτηριστική γεύση εκείνων των χρόνων», λέει ο Dumitru Rusu του Bacu. “Οι λεωφόροι, τα δημόσια κτίρια, οι κατοικίες και τα μνημεία, όλα αντικατοπτρίζουν ξεκάθαρα το κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο της σοσιαλιστικής περιόδου”.

Στην πρώτη φάση του έργου, η ομάδα τεκμηριώνει την αρχιτεκτονική από το ανατολικό μπλοκ (τα σοσιαλιστικά κράτη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης), όπως φαίνεται στον @institutionalmodernism του λογαριασμού Instagram.

Ο Rusu εξηγεί ότι η αρχιτεκτονική της σοσιαλιστικής εποχής μπορεί να χωριστεί σε δύο μέρη: Τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό κατά τη σταλινική περίοδο και τον μοντερνισμό από το 1955-91. Ο Bacu έχει επίσης χαρτογραφήσει αυτά τα σοσιαλιστικά νεωτεριστικά κτίρια και μνημεία διαδικτυακα σε ένα εργαλείο που βασίζεται στην κοινότητα, ελπίζοντας να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη βάση δεδομένων, καθώς και να δημιουργήσει συνείδηση και να προωθήσει την επιθυμία διατήρησής τους. Η δεύτερη φάση αποσκοπεί στην ανάπτυξη κανονισμών προστασίας.

Ο Bacu σήμερα επεξεργάζεται προτάσεις για την αποκατάσταση αρκετών σοσιαλιστικών μοντερνιστικών δομών στη Ρουμανία και τη Μολδαβία. «Οι προτάσεις προτείνουν την κατεδάφιση των παρασιτικών δομών και απαγόρευση του κλεισίματος των μπαλκονιών και οποιουδήποτε είδους πρόχειρης, τύπου DIY αποκατάστασης. Αφαιρώντας την υπερβολική διαφήμιση από τις προσόψεις και τελικά κάνοντας αυτές τις γειτονιές, κτίρια, εγκαταστάσεις αναψυχής, πάρκα, μέρος της ιστορικής κληρονομιάς ».

 

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Ο κυπριακός μοντερνισμός στο facebook

Μια ομάδα στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης καταγράφει τα κτίρια κυπριακού μοντερνισμού σε όλη την ...

Έκθεση φοιτητών Αρχιτεκτονικής Πανεπιστημίου Κύπρου

Το Τμήμα Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Κύπρου,  διοργανώνει την 12η Ετήσια Έκθεση με τις εργασίες ...

Open Call από το Κυπριακό περίπτερο της Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής

Με τελευταία ημέρα υποβολής αιτήσεων τη 19η Μαρτίου 2018, η επιμελητική ομάδα του Κυπριακού περιπτέρου ...

Υπογράφηκε η συμφωνία για το Νέο Κυπριακό Μουσείο

Πραγματοποιήθηκε το πρωί της Δευτέρας 4 Μαρτίου στο Υπουργείο Μεταφορών η τελετή υπογραφής της ...

Διάλεξη για την Αρχιτεκτονική Θεώρηση Συμπεριφορών

Ο Ιάπωνας αρχιτέκτονας Yoshiharu Tsukamoto θα δώσει την πρώτη από σειρά διαλέξεων αρχιτεκτονικής του ...

Πάφος2017 | Οι εκδηλώσεις του Σεπτέμβρη

Η αυλαία του φθινοπώρου για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης Πάφος2017 ανοίγει με την ...

X