Δύο ιδανικοί αυτόχειρες

Και οι δύο γεννήθηκαν τον μήνα Οκτώβριο. Ο ένας στις 30 Οκτωβρίου (1896) και ο άλλος στις 31 (1888). Και των δύο η ζωή σημαδεύτηκε από τη θλίψη. Και οι δύο ανήκουν στην κατηγορία των ιδανικών ποιητών, αλλά και των ιδανικών αυτοχείρων. Και οι δύο επέλεξαν να θέσουν τέρμα στη ζωή τους με όπλο. Ο λόγος για τον Κώστα Καρυωτάκη και τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη.

Αυτές οι ομοιότητες επιτρέπουν την αναζήτηση κοινών στοιχείων στην ποίηση των δύο συγγραφέων. Ενδεικτικό είναι το κλίμα που επικρατεί στα ποιήματα “Νυχτερινό” (Λαπαθιώτης) και “Τελευταίο ταξίδι” (Καρυωτάκης). Το πρώτο ποίημα διατρέχεται από θλίψη. Αυτό το συναίσθημα μεταφέρεται στον αναγνώστη με την εικόνα της τρεμάμενης φλόγας του κεριού και του φεγγαριού. Σε γενικές γραμμές το ποίημα σκιαγραφεί με λυρική υποβλητικότητα την εικόνα ενός νυχτερινού αποχαιρετισμού.

“Ένα φεγγάρι πράσινο, μεγάλο,
που λάμπει μες στη νύχτα, – τίποτ’ άλλο.
Μια φωνή, που γρικιέται μες στο σάλο
και που σε λίγο παύει, – τίποτ’ άλλο.
Πέρα, μακριά, κάποιο στερνό σινιάλο
του βαποριού που φεύγει, – τίποτ’ άλλο.
Και μόνο ένα παράπονο μεγάλο,
στα βάθη του μυαλού μου. – Τίποτ’ άλλο”.

Ο αποχωρισμός του αγαπημένου προσώπου προκαλεί έντονα τα συναισθήματα της μοναξιάς, της ψυχικής κενότητας, της πίκρας. Οι υποβλητικές εικόνες με το φεγγάρι, που σκορπά τη λάμψη του παντού, τη φωνή που σβήνει και το καράβι, που απομακρύνεται μαζί με το αγαπημένο πρόσωπο, ενισχύουν τη μελαγχολική διάθεση του ποιητικού υποκειμένου μέσα στο ρομαντικό πλαίσιο. Η ερωτική μελαγχολία και η μοναξιά κυριαρχούν στο ποίημα, αλλά ο χαμηλόφωνος τόνος μεταδίδει με διακριτικότητα και ηρεμία τα συναισθήματα. Παρομοίως, στο ποίημα του Καρυωτάκη αποδίδεται το ίδιο φόντο, δηλαδή ένα νυχτερινό τοπίο και ένα καράβι, που προβάλλουν παρόμοιες συναισθηματικές καταστάσεις, όπως η ερωτική απογοήτευση, η μοναξιά, η διάψευση ελπίδων, η μελαγχολία, ο ψυχικός πόνος, η θλίψη και η πίκρα.

“Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου
και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα!
Να ‘μουν στην πλώρη σου ήθελα, για να κοιτάζω γύρου
σε λιτανεία να περνούν τα ονείρατα τα πρώτα.
Η τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή παύει,
μακριά μαζί σου φεύγοντας πέτρα να ρίχνω πίσω,
να μου λικνίζεις την αιώνια θλίψη μου, καράβι,
δίχως να ξέρω πού με πας και δίχως να γυρίσω!”.

Και στα δύο ποιήματα η ψυχολογία των ποιητικών υποκειμένων παρουσιάζεται με μουσικότητα και υποβλητικότητα. Όμως, το ποίημα του Καρυωτάκη αποτυπώνει την επιθυμία για φυγή από μια θλιβερή και απογοητευτική ζωή, ενώ εκείνο του Λαπαθιώτη εκφράζει τον ψυχικό πόνο, που έπεται του αποχωρισμού.

  • Ζωή Χρυσάνθου

    Γεννήθηκε το 1979 στη Λάρνακα και ζει μόνιμα στη Λευκωσία. Είναι απόφοιτη της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος. Εργάζεται στη Μέση Εκπαίδευση ως φιλόλογος και είναι Υποψήφια Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κύπρου.

You May Also Like

«Η Κυνηγός Εικόνων» παρουσιάζεται στη Λεμεσό

Η Λεμεσός παίρνει σειρά για την παρουσίαση του αυτοβιογραφικού βιβλίου της Τασούλας Χατζητοφή «Η ...

Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Νάσας Παταπίου στη Λεμεσό

Η Νάσα Παταπίου παρουσιάζει την ποιητική της συλλογή «Μελουζίνης Ενώτια, ή η ωραία που ...

Eγώ Πότε Θα Γίνω Ευτυχισμένη;

Κατερίνα Μανανεδάκη-Εκδόσεις Ψυχογιός Μπήκε στη συγγραφή από το 2001 με το θρυλικό “Έχετε μήνυμα ...

Συνέδριο για τον Ελύτη στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα

Με αφορμή τη συμπλήρωση, φέτος, 40 χρόνων από την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον ...

Η επιστροφή του Ευγένιου Τριβιζά [απ’ την ανάποδη]

Γράφει η Ναταλία Ευσταθίου Μια εικοσαετία και πλέον μετά την πρώτη κυκλοφορία του μπεστ ...

Ηρόδοτος: “Ο πατέρας της Ιστορίας” [ΙΙ]

Στο άρθρο της προηγούμενης Κυριακής αναφερθήκαμε στο 44ο Ετήσιο Συνέδριο της ΠΕΦ και παρουσιάσαμε ...

X