Η μοναξιά είναι από χώμα

Η μοναξιά είναι από χώμα
Μάρω Βαμβουνάκη – Εκδόσεις Ψυχογιός

Ίσως ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το “Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο”. Αγαπημένο της θέμα πάντα ήταν και εξακολουθεί να είναι “η αγάπη” και όλα όσα συμβαίνουν γύρω από αυτήν, οι μύθοι χωρίς τους οποίους δεν ζούμε, ο φόβος, οι ενδοοικογενειακές σχέσεις, η παιδική ηλικία, η μοναξιά, η αλήθεια.

Μετά έκανε μια μεγάλη στροφή, ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην ψυχανάλυση και μπήκε στα βαθιά νερά της διερεύνησης της ψυχής, τόσο στις λειτουργίες της όσο και στις δυσλειτουργίες της… Άφησε το μυθιστόρημα και πιάστηκε με το δοκίμιο, πράγμα που δεν άρεσε στους επί σειρά ετών αναγνώστες της.

Το “Η μοναξιά είναι από χώμα” τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1988 και βεβαίως, όπως καταλαβαίνετε, δεν πρόκειται για καινούργιο βιβλίο, αλλά για μια επανέκδοση που αρκετοί περίμεναν εδώ και καιρό.
Πρόκειται για δεκαοχτώ ανεπίδοτες επιστολές ενός άντρα προς τη γυναίκα που χώρισε. Αυτοεξόριστος σ’ ένα βορινό νησί και διασχίζοντας την τυραννική έρημο της απώλειας και της απόγνωσης, κερδίζει τη λυτρωτική γνώση που θα τον γαληνέψει επιτέλους. Θα παλέψει ανάμεσα στην αγάπη και το μίσος που συνιστούν τον έρωτα, μήπως λυτρωθεί από τον πόνο και τη σύγχυση. Θα γράψει αυτές τις δεκαοχτώ, ανεπίδοτες εν τέλει, επιστολές προς τη γυναίκα που έχασε σαν ημερολόγια της εσωτερικής ζωής του. Στην ουσία πρόκειται για δεκαοκτώ γράμματα ενός άνδρα προς τη γυναίκα που αγάπησε, αλλά που ο ίδιος πήρε την απόφαση να εγκαταλείψει. “Τι μπορεί να οδηγήσει έναν ερωτευμένο άνθρωπο να εγκαταλείψει την αγάπη του; Κι αφού την εγκαταλείψει, γιατί της γράφει γράμματα;”, αυτά αναρωτιέμαι όση ώρα βλέπω το εξώφυλλο του βιβλίου και ανυπομονώ να ξετυλίξω το μυστήριο… Σιγά-σιγά τα πράγματα άρχισαν να μπαίνουν σε μια σειρά. Αυτός ο άντρας τα άφησε όλα πίσω του και εγκαταστάθηκε σε ένα νησί με πρόσχημα την απομόνωση για να γράψει το νέο του μυθιστόρημα, μα η αλήθεια είναι πως ήθελε να γλυτώσει από εκείνην.

[…] Έφυγα απ’ την Αθήνα για ν’ αποφύγω το σώμα σου. Το σώμα σου που όταν άρχισα να σε γνωρίζω υπολόγιζα για λύτρωση, γινόταν αργά-αργά η έσχατη αιχμαλωσία. Το σώμα σου άπλωνε παντού σαν άρρωστος βάλτος με αναθυμιάσεις που ζαλίζουν, που ναρκώνουν, που αποτελειώνουν […]
Εκεί λοιπόν στην ερημιά, στη μοναξιά και μέσα στον πόνο της απώλειας αυτός ο άνδρας γράφει γράμματα στην αγαπημένη του μόνο και μόνο για να τη νιώθει κοντά του.
Ένα μικρό σε μέγεθος μυθιστόρημα που διάβασα απνευστί μέσα σε λίγες ώρες, καθώς ο λόγος της Μάρως Βαμβουνάκη τρέχει σαν γάργαρο νερό μες στην ψυχή μου. Θέλω να μάθω αν τελικά αυτός ο άντρας κατάφερε να φτάσει στη λύτρωση. Και κάπου εκεί, λίγο πριν το τέλος, διαβάζω ότι αποφασίζει να πάει να τη βρει. Μα το τέλος είναι αινιγματικό. Άλλοι είπαν ότι πνίγηκε, άλλοι (ένα μικρό παιδί) ότι τον είδε να περπατά στην επιφάνεια της θάλασσας.

Τα γράμματα, που ο ίδιος ποτέ δεν έστειλε, τελικά έφτασαν στα χέρια της αγαπημένης του μέσω ενός φίλου του κι εκείνη του ζήτησε να τα καταστρέψει για να μην δημιουργήσουν πρόβλημα στη σχέση της με τον σύζυγό της. Άλλωστε, για εκείνην ήταν ένας σύντομος δεσμός. Πόσο διαφορετικά βιώνουν τον έρωτα δύο άνθρωποι; Για εκείνον αυτή η σχέση του άλλαξε τη ζωή και για εκείνην δεν ήταν παρά μόνο ένας σύντομος δεσμός. Κλείνω το βιβλίο. Η αίσθηση που έχω είναι πως το “Η μοναξιά είναι από χώμα” είναι ο εσωτερικός λυγμός ενός άντρα, τρέλα ερωτευμένου, που όμως ο έρωτάς του αυτός τον καταστρέφει. Οι λέξεις έχουν επιλεγεί με μεγάλη προσοχή από τη συγγραφέα, η οποία μπαίνει στα άδυτα της ανθρώπινης ψυχής.
[…] Σ’ αγαπώ πια τόσο που δεν σ’ έχω ανάγκη. Σ’ αγαπώ τόσο που σε απαλλάσσω από μένα. Σ’ αγαπώ αληθινά και δεν φοβάμαι. Κατόρθωσα πραγματικά να μην σε φοβάμαι!
Ο φόβος σου ήταν πανίσχυρος. Με φόβο γεννηθήκαμε, με φόβο ανατραφήκαμε, τίποτα σχεδόν δικό μας δεν είναι ελεύθερο κι είναι δύσκολο να ξαναγεννηθούμε. Λεγεώνες μέσα μας και λεγεώνες προγόνων πίσω μας φοβούνται. Ελευθερία είναι η νίκη του φόβου και τον φόβο η φιλαυτία μας τον σπέρνει. Από πάνω της περνά η πύλη που βγάζει στη ζωή την αληθινή κι άλλο τρόπο δεν έχουμε. Άλλο τρόπο δεν έχω για να ζήσω: να σ’ αγαπώ άφοβα, ελεύθερα. […]

You May Also Like

Με της Σκιάθου το μπλε…

«Όμορφη είναι η Σκιάθος του Θεού. Μα η Σκιάθος του Παπαδιαμάντη μού φαίνεται ωραιότερη», ...

Τιμητική εκδήλωση για τον κριτικό λογοτεχνίας Δημήτρη Ραυτόπουλο

 Η Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου διοργανώνει τιμητική εκδήλωση για τον κορυφαίο κριτικό λογοτεχνίας Δημήτρη Ραυτόπουλο, ...

Έξι βιβλία που θα αλλάξουν τη ζωή σου

Τα παρακάτω βιβλία αυτοβελτίωσης μπορούν σε κάνουν να δεις τα πράγματα αλλιώς. Να αλλάξεις ...

Παρουσίαση ποιητικής συλλογής «Φλοίσβος συννέφων» Γιώργου Φράγκου

Η Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου και οι εκδόσεις Βακχικόν συνδιοργανώνουν εκδήλωση βιβλιοπαρουσίασης της νέας ποιητικής ...

Tα απομεινάρια μιας μέρας

Του Καζούο Ισιγκούρο Εκδόσεις Ψυχογιός “Είναι μια υπέροχη τιμή, κυρίως επειδή σημαίνει πως βρίσκομαι ...

Λογοτεχνικός περίπατος για τον Κώστα Μόντη στην Αθήνα

Πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο λογοτεχνικός περίπατος, με θέμα «ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΝΤΗΣ. Βαδίζοντας στα χνάρια του ...

X