Ανασκαφές στον Άγιο Σωζόμενο-Αμπέλια και Νικολήδες

Στόχος της φετινής ανασκαφικής περιόδου ήταν η συνέχιση της διερεύνησης του κτηρίου πάνω σε λοφίσκο στη θέση Αμπέλια

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, ανακοινώνει τη λήξη της 6ης ανασκαφικής περιόδου στο πλαίσιο του Προγράμματος Επισκόπησης και Ανασκαφών στον Άγιο Σωζόμενο (ASESP) στις θέσεις Αμπέλια και Νικολήδες, που διεξάγονται υπό τη διεύθυνση της Εφόρου Αρχαιοτήτων δρος Δ. Πηλείδου.

Στόχος της φετινής ανασκαφικής περιόδου που διήρκησε από τις 10 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 26 Οκτωβρίου 2018, ήταν η συνέχιση της διερεύνησης του κτηρίου πάνω σε λοφίσκο στη θέση Αμπέλια, όπου βρέθηκε αποθηκευτικός χώρος με πίθους της Ύστερης Εποχής του Χαλκού και η διερεύνηση του μνημειακού οχυρού στη θέση Νικολήδες σε σχέση με το σχέδιο, τη χρονολόγηση και τον χαρακτήρα του.

Η ανασκαφή συνεχίστηκε στην ανατολική πλευρά του κτηρίου για να διαπιστωθεί κατά πόσον το κτήριο επεκτεινόταν προς την κατωφέρεια του λοφίσκου. Φαίνεται, ότι το δάπεδο ανανεώθηκε, αφού παρέμεινε η κεραμεική στην επιφάνειά του και επιστρώθηκε με λεπτό στρώμα κιτρινωπού χώματος για να δεχθεί την ίδια επίστρωση, βότσαλα τοποθετημένα σε στρώμα γύψου. Οι βαθιές καλλιέργειες ωστόσο κατέστρεψαν το δάπεδο όπως και τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα στην ανατολική πλευρά. Επίσης καταστράφηκε και ο βόρειος τοίχος της Αίθουσας των πίθων.

Στην δυτική πλευρά, αναφέρει η ανακοίνωση, βρέθηκαν ίχνη δαπέδου και στάχτες από την πυρκαγιά όπως και πέτρες με ίχνη φωτιάς, που εντοπίστηκε εντός του κτηρίου στην περσινή ανασκαφική περίοδο. Βρέθηκαν μόνο θραύσματα πίθων και αποθηκευτικών αγγείων. Οι ρωγμές που εντοπίστηκαν πέρσι συνέχιζαν προς τα δυτικά ενώ στάχτες και ίχνη καύσης στο δάπεδο εντοπίστηκαν και στην ΝΔ πλευρά του κτηρίου. Εντός της λεκάνης σε ένα στρώμα μαλακού λεπτού χώματος βρέθηκε κυλινδρικό πέτρινο βαρίδι, ένα τριγωνικό πέτρινο βαρίδι, όπως και διάτρητο πήλινο βαρίδι και ένας τριπτήρας από διαβάση. Το σκούρο χώμα περισυλλέχθηκε για ανάλυση με την ελπίδα ότι πιθανόν να δώσει στοιχεία για τις εργασίες που διεξάγονταν. Μια οπή στην βόρεια πλευρά της λεκάνης δεν φαίνεται να είχε χρήση, αφού η λεκάνη ήταν βυθισμένη στο βράχο.

Βρέθηκαν καμένα όστρακα Λευκόχριστης κεραμικής, μερικά όστρακα μαγειρικού σκεύους, ακόσμητη και Ερυθρόχριστη κεραμική. Στη δυτική πλευρά του κτηρίου διατηρήθηκαν απομεινάρια τοίχου, ένα μεγάλο λίθινο τριβείο, ένα πέτρινο παιγνίδι (με κοιλότητες), τριπτήρας και πολλά θραύσματα πίθων που υποδεικνύουν εργασίες αγροτικής φύσεως. Το κτήριο θα αποτελείτο τουλάχιστον από τρία δωμάτια στη σειρά και μια μεγάλη αυλή στα νότια.
 
Άγιος Σωζόμενος-Νικολήδες

Οι μεγάλοι ορθογώνιοι δόμοι που είχαν αφαιρεθεί από το τείχος κατά τη διάρκεια στρατιωτικών έργων στον χώρο, εμπόδιζαν την διερεύνηση του τείχους και απομακρύνθηκαν με μηχανικά μέσα σε άλλο σημείο του χώρου ούτως ώστε να μελετηθούν σε μια προσπάθεια ανασύνταξης του όγκου των οχυρώσεων.  Δεν βρέθηκαν αντικείμενα, εκτός από μικρά όστρακα Ερυθρής ή Μελανής Επίχριστης κεραμικής.

Αποκαλύφθηκε το τείχος σε μικρή απόσταση από τον πύργο, το οποίο ήταν παράλληλο  με τον πύργο και το οποίο ήταν επενδυμένο με πελεκητούς λίθους ίσως για να επιτευχθεί ομοιομορφία με την αρχιτεκτονική του πύργου. Ο πύργος χρησιμοποιεί ως θεμέλιο τον φυσικό βράχο και εκεί όπου είναι ανομοιόμορφος γεμίζεται με βότσαλα και πηλό και τοποθετούνται από πάνω, οριζόντια, οι πελεκητοί λίθοι.

Η ανασκαφή κατά μήκος του περιμετρικού τείχους συνεχίστηκε, με την κοπιαστική αφαίρεση των χαλασμάτων και των μεταγενέστερων επεμβάσεων σε βάθος περίπου 0.5μ. μέχρι που αποκαλύφθηκε η κλίμακα πρόσβασης από ορθογώνιους πελεκητούς λίθους (1.20μ. Χ 0.45μ.) που οδηγούσαν από το τείχος στον πύργο. Μικρότερου μεγέθους δόμοι χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή πλατωμάτων στις δύο πλευρές της κλίμακας. Μια ογκώδης κατασκευή με εγκοπές και προεξοχές και άλλος ογκώδης λίθος με ορθογώνια οπή στο κέντρο ίσως να είχαν σχέση με την είσοδο. Η επέκταση της ανασκαφής σ’ αυτά τα σημεία οπωσδήποτε θα αναδείξει τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του οχυρού.

Παρ’ όλον ότι η ανασκαφή προχωρά με αργούς ρυθμούς λόγω της αφαίρεσης ογκωδών μπαζωμάτων, σημειώνει η ανακοίνωση, έχει αποκαλυφθεί ο μνημειώδης χαρακτήρας της οχύρωσης αυτής, που φαίνεται ότι θα πρέπει αρχικά να κατασκευάστηκε στα τέλη της Μέσης Εποχής του Χαλκού, με μεταγενέστερη φάση την προσθήκη του πύργου από πελεκητές πέτρες (ίσως στις αρχές της Ύστερης Εποχής του Χαλκού). Η στρατηγική του σημασία είναι έκδηλη καθώς η απρόσκοπτη θέα σε όλες τις κατευθύνσεις δίνει τη δυνατότητα ελέγχου της περιοχής ενώ η ίδια η αρχιτεκτονική παραπέμπει σε οργανωμένη κοινωνική δομή όπου υπάρχει η δυνατότητα εκμετάλλευσης πόρων και ανθρώπινου δυναμικού.

Πηγή: ΚΥΠΕ

  • ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΙΧΑΗΛΟΥ

    Γεννήθηκε στη Λευκωσία. Είναι απόφοιτος του κλάδου Ιστορία-Αρχαιολογία του Πανεπιστημίου Κύπρου και του μεταπτυχιακού προγράμματος Ψηφιακά Μέσα και Δημοσιογραφία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου

You May Also Like

Στο φως ο «θησαυρός της μάγισσας» στην Πομπηία

Εντυπωσιακά ευρήματα αποκάλυψαν οι πρόσφατες ανασκαφές στην Πομπηία, την πόλη που ταυτόχρονα καταστράφηκε και διατηρήθηκε ...

Κατεδάφιση χάριν ανασκαφής στη Λάρνακα

Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου θα έχει κατεδαφιστεί η οικία επί της οδού Αγίου Νεοφύτου, ...

Εκκληση του Συνδέσμου Κυπρίων Αρχαιολόγων για τα μνημεία στη Νεκρή Ζώνη

Ανακοίνωση σχετικά με την προστασία μνημείων που βρίσκονται εντός της νεκρής ζώνης ή εκτός ...

“Στο φως” 18 αρχαίοι τάφοι στην Κίνα

Δεκαοκτώ αρχαίους τάφους από διαφορετικές περιόδους ανακάλυψαν αρχαιολόγοι στην βόρεια επαρχία της Κίνας, Σαανσί. ...

Συλλήψεις για παράνομη ανασκαφή στα Κούκλια

Φωτογραφία αρχείου από ανασκαφή στον Τύμβο της Λαόνας στα Κούκλια Στη σύλληψη δύο προσώπων σχετικά ...

Θέση Πραστειό-Μεσόροτσος: Ευρήματα από τις ανασκαφές του 2019

Στο τέλος της έφτασε η ανασκαφική περίοδος για το 2019 της αρχαιολογικής αποστολής του ...

X