Synergies: Φεστιβάλ Πειραματικού Μουσικού Θεάτρου & Διαμεσικής Mουσικής Performance

Eνα νέο φεστιβάλ ξεκινά στη Λευκωσία, το οποίο εστιάζει στη διαμεσική μουσική περφόρμανς και το πειραματικό μουσικό θέατρο, όρους που ζητήσαμε να μας εξηγήσουν οι διοργανώτριες Αντρια Νικοδήμου και Μαρία Γεροσίμου

Ένα νέο φεστιβάλ ξεκινά την Πέμπτη 18 Απριλίου στη Λευκωσία, το οποίο εστιάζει στη διαμεσική μουσική περφόρμανς και το πειραματικό μουσικό θέατρο.

Ο λόγος για το φεστιβάλ Synergies, στο πλαίσιο του οποίου θα πραγματοποιηθούν ένα ακαδημαϊκό Συνέδριο, περφόρμανς, εργαστήρια και μια έκθεση… εναλλακτικών παρτιτούρων. Πίσω από τη διοργάνωση του ιδιότυπου αυτού φεστιβάλ βρίσκεται ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός ARTio (Arts Interdisciplinary Organisation) και δη η Άντρια Νικοδήμου και η Μαρία Γεροσίμου, οι οποίες εξήγησαν στον «Π» το εγχείρημά τους.

Τι σημαίνει διαμεσική μουσική περφόρμανς και πειραματικό μουσικό θέατρο;
Πρόκειται για όρους που έχουν δοθεί, μαζί με άλλους, για να περιγράψουν performances που, ενώ έχουν τη μουσική στον πυρήνα τους, δεν είναι αμιγώς μουσικά έργα, αλλά έργα που εμπερικλείουν και συνδημιουργούνται από στοιχεία από διάφορες εξωμουσικές περιοχές. Πρόκειται για ορολογίες-ομπρέλες που στεγάζουν έργα των οποίων τα κοινά χαρακτηριστικά ορίζονται από το τι δεν είναι, παρά από το τι είναι, μιας και κάθε περφόρμανς είναι ξεχωριστή και σμίγει τη μουσική με διαφορετικά στοιχεία και με ποικίλους τρόπους. Θα μπορούσαμε να πούμε πως το βασικό κοινό τους χαρακτηριστικό είναι πως δεν χωράνε στις υπάρχουσες, πιο καθαρές και ορολογικά προσδιορισμένες ονομασίες. Συνήθως τα έργα αυτά προορίζονται όχι μόνο για ‘ακρόαση’, αλλά και για ‘θέαση’, χωρίς όμως αυτό να είναι κανόνας και παρουσιάζουν έντονη διάθεση πειραματισμού και εξερεύνησης.

Ποιο είναι το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο δημιουργήθηκαν και ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποί τους;

Η συγκεκριμένη καλλιτεχνική θεώρηση και προσέγγιση προέρχεται από τους πειραματισμούς με τη μουσική και τη γενικότερη φιλοσοφική στροφή που ξεκίνησαν το 1950 και έφτασαν στο αποκορύφωμά τους το 1960. Η δεκαετία του 1960 ειδικότερα, αποτελεί μια δεκαετία ορόσημο στον κόσμο της μουσικής και της τέχνης γενικότερα, με επιρροές στην καλλιτεχνική διαδικασία που είναι εμφανείς μέχρι τις μέρες μας. Συνθέτες όπως οι John Cage, Morton Feldman, Earl Brown, David Tudor και Christian Wolff, γνωστοί και ως “Τhe New York School”, αμφισβητούν έντονα τις μουσικές νόρμες της εποχής, ήδη από το 1950, και αναζητούν νέες πηγές και μεθόδους δημιουργίας, χαράσσοντας μονοπάτια προς την περαιτέρω διερεύνηση και τον πειραματισμό, αλληλεπιδρώντας με άλλες μορφές τέχνης, και όχι μόνο. Στην Ευρώπη, οι Luciano Berio, Karlheinz Stockhaousen, Jani Christou, Sylvano Bussotti χαράσσουν τη δική τους πορεία με νέα, πρωτοποριακά ιδεολογικά πλαίσια.

Η συμβατική μουσική γραφή δεν είναι πλέον αρκετή να μεταδόσει τις νέες μορφές δημιουργίας τους. Οι παρτιτούρες παίρνουν την μορφή γραφικών απεικονίσεων και πολλές φορές αποτελούν εικαστικά έργα, ή ακόμα και την μορφή λέξεων αποτελώντας σε αρκετές περιπτώσεις ποιητικά έργα (Pauline Oliveros, La Monte Young, Cornelius Cardew και Scratch Orchestra κ.α.). Ο πρωτότυπος και ασυνήθιστος τρόπος γραφής τους, ανοίγει ένα νέο κόσμο ατελείωτων πιθανοτήτων και δυνατοτήτων, επεκτείνοντας τις τεχνικές των οργάνων, οδηγώντας στη δημιουργία νέων ήχων και εκτελεστικών δεξιοτήτων. Κινήματα όπως τα Fluxus, Neo-Dada και Happenings παίζουν με τα όρια της σύγχρονης performance, ενώ ο ρόλος του μουσικού εκτελεστή αποκτά μια εκ νέου ταυτότητα, με περισσότερες απαιτήσεις στην μουσική εκτέλεση: extended techniques, σκηνική δράση, δραματική έκφραση και υπόσταση είναι λίγα από τα χαρακτηριστικά αυτών των πειραματισμών.

Η μουσική σμίγει με το θέατρο, τον χορό, την τεχνολογία και την φιλοσοφία σε διαμεσικές (interdisciplinary) performances, οι οποίες υπό μια συνεργιστική, ολιστική προσέγγιση οδηγούν σε νέες, απροσδιόριστες ορολογικά performances. Οι συνθέτες εστιάζουν σε δραματικά στοιχεία, αφηγηματική ροή και στην ‘θέαση’ παράλληλα με την ‘ακρόαση’, ενώ επιθυμούν να ξεφύγουν από τις στερεοτυπικές πρακτικές. Οι μουσικοί καλούνται να σπάσουν τις νόρμες και να εκτελέσουν έργα πέρα από τη μουσική: Βλέπουμε μουσικούς να μιλάνε, να περπατούν, να μιμούνται και πολλά άλλα.

Με ποια μορφή εμφανίζονται σήμερα αυτά τα είδη;
Σήμερα υπάρχουν αρκετοί καλλιτέχνες που επιλέγουν τη διαδρομή του πειραματισμού και της διαμεσικότητας, όπως επίσης και την φιλοσοφία της τοποθέτησης ερωτημάτων αντί απαντήσεων, σε αντίθεση με άλλες θεωρήσεις περί μουσικής.

Έχει καταφέρει η διαμεσική μουσική να κερδίσει χώρο στο γενικό πλαίσιο της μουσικής κοινότητας ή βρίσκεται στο περιθώριό της; Θεωρείται σήμερα εναλλακτική ή έχει γίνει mainstream;

Η διαμεσική μουσική (interdisciplinary music) ή αλλιώς το πειραματικό μουσικό θέατρο, έχουν μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία της μουσικής του 20ου αιώνα, και μια προσέγγιση η οποία έχει υιοθετηθεί από πολλούς καλλιτέχνες στο πέρασμα των προηγούμενων δεκαετιών. Οι συγκεκριμένες πρακτικές κεντρίζουν επίσης το ενδιαφέρον αρκετών ακαδημαϊκών που μελετούν ερευνητικά συνθέτες τέτοιων δημιουργιών που άφησαν το στίγμα τους στον 20ο αιώνα. Παρόλα αυτά, δεν μπορούμε να πούμε πως η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτελεί mainstream μουσική: ακόμα μιλάμε για εναλλακτική μορφή σημειογραφίας και πειραματικές performances, οπότε θεωρούμε πως μπαίνει σε ένα εναλλακτικό, εκτός του mainstream, χώρο. Στα σχολεία σπάνια αποτελεί διδακτικό υλικό, παρ’ όλο που τα παιδιά, αποδεδειγμένα, ανταποκρίνονται θερμά στις γραφικές παρτιτούρες και τον πειραματισμό με άλλα εξωμουσικά στοιχεία.

Ποιοι ασχολούνται με τη διαμεσική μουσική περφόρμανς στην Κύπρο;
Ένας από τους κεντρικούς στόχους του φεστιβάλ είναι να ανοίξει ένα διάλογο σε σχέση με το είδος και κατ’ επέκτασιν να δημιουργήσει μια πλατφόρμα παρουσίασης έργων πειραματικού μουσικού θεάτρου και διαμεσικής μουσικής performance από Κύπριους, και καλλιτέχνες με έδρα την Κύπρο. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που ήρθαμε σε επαφή με συνθέτες, εκτελεστές και ακαδημαϊκούς που μοιράζονται την δουλειά τους με το ευρύ κοινό μέσα από τις δράσεις μας.

Έτσι, στις performances θα δούμε τους Μάριο Νικολάου, Εύα Σταύρου, Μαρία Κραμβή, Έλενα Χατζηαυξέντη, Νεκτάριος Ροδοσθένους, Αντρέας Παπαπέτρου, Βασίλης Φιλίππου, Οδυσσέας Τουμάζος, Άντρια Νικοδήμου, Μαρία Γεροσίμου.

Στο συνέδριο θα έχουμε ανακοινώσεις από τους : Δρ Χριστίνα Κουλλαπή, Δρ Νεκτάριος Ροδοσθένους, Δρ Αντρέας Παπαπέτρου, Άντρια Νικοδήμου, Δρ Μαρία Γεροσίμου.
Το workshop θα πραγματοποιηθεί από τις Άντρια Νικοδήμου και Δρ Μαρία Γεροσίμου.

Στην έκθεση εναλλακτικής μουσικής σημειογραφίας θα παρουσιαστεί δουλειά από τους: Γεωργία Νικολάου, Λοίζος Ολύμπιος, Πέτρος Σολωμού, Βασίλης Φιλίππου, Αλέξης Πορφυριάδης κ.α.

Ποιος είναι ο στόχος διοργάνωσης του φεστιβάλ;
Οι στόχοι του φεστιβάλ είναι αφενός να συστήσει αυτές τις δημιουργίες στο ευρύ κοινό, και αφετέρου να δημιουργήσει μία πλατφόρμα παρουσίασης διαμεσικών μουσικών έργων στο θεωρητικό πλαίσιο που αναφέρθηκε προηγουμένως. Επίσης στόχος να ανοιχτεί ένας διάλογος και να δημιουργηθούν συζητήσεις γύρω από το είδος, που να οδηγήσουν σε νέους δρόμους δημιουργίας.

Επιδιώκετε να γίνει θεσμός;
Ευελπιστούμε και φιλοδοξούμε το φεστιβάλ Synergies να γίνει θεσμός και να μπορέσουμε να προωθήσουμε την δουλειά καλλιτεχνών που εδρεύουν και δημιουργούν στην Κύπρο, δημιουργώντας παράλληλα διεθνείς γέφυρες επικοινωνίας.

Το πρόγραμμα του φεστιβάλ 

  • Performances: 18 Απριλίου 2019, 20:30, αίθουσα Καστελιώτισσα

Performers: Εύα Σταύρου, Μαρία Κραμβή, Έλενα Χατζηαυξέντη, Νεκτάριος Ροδοσθένους, Αντρέας Παπαπέτρου, Βασίλης Φιλίππου, Οδυσσέας Τουμάζος, Άντρια Νικοδήμου, Μαρία Γεροσίμου

  • Συνέδριο: 20 Απριλίου 2019, 09:30 – 14:00, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ομιλητές: Δρ Χριστίνα Κουλλαπή, Δρ Νεκτάριος Ροδοσθένους, Δρ Αντρέας Παπαπέτρου, Άντρια Νικοδήμου, Δρ Μαρία Γεροσίμου

  • Workshop: 21 Απριλίου, 11:00, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ερμηνεία και εκτέλεση γραφικών παρτιτούρων – Άντρια Νικοδήμου, Μαρία Γεροσίμου.

+ Η συμμετοχή και η είσοδος σε όλες τις δράσεις είναι δωρεάν. Σχετικά με το workshop, η εγγραφή είναι απαραίτητη.

  • Μερόπη Μωυσέως

    Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Καλύπτει το πολιτιστικό ρεπορτάζ στο Παράθυρο της εφημερίδας Πολίτης από το 2005. Ζει στη Λευκωσία | meropi.m@politis-news.com

You May Also Like

Monsieur Doumani | «Κανεί φρουφρού, γίνε αγκάθθιν του κάχτου»

Εφτά χρόνια μετά τον σχηματισμό τους και πέντε μετά το ντεμπούτο άλμπουμ τους “Grippy ...

Το απόγειο του ρομαντισμού από τη Σ.Ο.Κ

Η Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου θα πραγματοποιήσει τρεις βραδινές συναυλίες συνολικά σε Λευκωσία , Λάρνακα ...

«Let’s Latin»: παιδιά τραγουδούν για παιδιά

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής που γιορτάζεται σήμερα, αλλά και την Παγκόσμια Ημέρα ...

«Χαιρετισμούς από τη Βιέννη» από τη Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου

Με τρεις βραδινές συναυλίες με τίτλο: «Χαιρετισμούς από τη Βιέννη» υποδέχεται το φθινόπωρο η ...

«Εις Λήδραν 2018»: μουσικό φεστιβάλ στην πρωτεύουσα

Καλλιτέχνες η πορεία των οποίων είναι αδιαμφισβήτητη στην ελληνική μουσική σκηνή και που έχουν ...

Το Χάνι ως αλληγορία για την ιστορία της Κύπρου

Συνέντευξη στον Παύλο Νεοφύτου «Το Janus χρησιμοποιεί τον χώρο του Χανιού του Ιμπραήμ ως ...

X