Σέργης Χατζηαδάμος: Metamorphosis

Η έκθεση του Χατζηαδάμου, σε επιμέλεια του δρα Κώστα Πράπογλου, αποτελείται από μια σειρά εικόνων βασισμένη στο αρχείο του Χαρίτου αλλά δουλεμένη με ένα ολοκληρωτικά απροσδόκητο αποτέλεσμα

Στη βάση του εντυπωσιακού αρχείου των γυάλινων αρνητικών πλακών που παρήγαγε ο φωτογράφος Σπύρος Χαρίτου στην Πάφο εργάστηκε για τη νέα του εικαστική δουλειά ο Σέργης Χατζηαδάμος.

Η έκθεση του Χατζηαδάμου, σε επιμέλεια του δρα Κώστα Πράπογλου, αποτελείται από μια σειρά εικόνων βασισμένη στο αρχείο του Χαρίτου αλλά δουλεμένη με ένα ολοκληρωτικά απροσδόκητο αποτέλεσμα.

Η ατομική έκθεση του Σέργη Χατζηαδάμου θα παρουσιάζεται στο ξενοδοχείο Annabelle στην Πάφο από τις 8 μέχρι τις 30 Ιουνίου 2019.

Το ιστορικό

Η αφήγηση ξεκινά από το εντυπωσιακό αρχείο των γυάλινων αρνητικών πλακών που παρήγαγε ο θείος του εικαστικού, Σπύρος Χαρίτου (1901-91), οι οποίες αποθηκεύτηκαν και παρέμειναν ανέπαφες στο υπόγειο της οικίας του στην Πάφο για δεκαετίες. Πρόκειται για μια σημαντική συλλογή της δουλειάς του Χαρίτου, ο οποίος σήμερα παραμένει γνωστός ως ένας από τους πρώτους φωτογράφους των αρχών του 20ού αιώνα στην Πάφο. Το φωτογραφικό στούντιο που πρωτοάνοιξε το 1925 μετατράπηκε σε επίκεντρο καλλιτεχνικής δραστηριότητας εκείνης της εποχής.

Ο Χαρίτου απαθανάτιζε ακατάπαυστα τα πορτραίτα διαπρεπών προσωπικοτήτων αλλά και άλλων πολιτών με τις οικογένειές τους, ταυτόχρονα αναπτύσσοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πτυχές της καθημερινής ζωής της πόλης όπως οι εθνικές επέτειοι, οι θρησκευτικές και τοπικές εορτές. Αφού έλαβε την άδεια από τους συγγενείς του να χρησιμοποιήσει το αρχείο με όποιον τρόπο επιθυμεί, ο Χατζηαδάμος επισκέφτηκε το υπόγειο για πρώτη φορά το 2006. Αυτό που αντίκρυσε ήταν μια χρονοκάψουλα που περιελάμβανε τον φωτογραφικό εξοπλισμό του Χαρίτου συνοδευόμενο από 1,653 χάρτινα κιβώτια που το καθένα περιείχε τουλάχιστον δέκα γυάλινα πλακίδια.

Η υπερβολική υγρασία που προερχόταν από ένα υπόγειο υδάτινο πέρασμα χτισμένο την περίοδο της βρετανικής αποικιοκρατίας στο νησί, επιδείνωσε δραστικά την κατάσταση των περισσότερων αρνητικών, τα οποία υπήρξαν αδύνατον να αποκολληθούν ή να αναπαραχθούν από αυτά ολοκληρωμένες φωτογραφίες. Αρκετές προσπάθειες αποκατάστασής τους αποδείχτηκαν ανεπιτυχείς και σε υψηλό βαθμό ανεπαρκείς. Τότε, ο Χατζηαδάμος αντί να παραιτηθεί, αποφάσισε να αποκωδικοποιήσει οποιοδήποτε ίχνος παρέμεινε σε αυτά επεξεργάζοντάς τα σε σαρωτές (scanners) υψηλής ανάλυσης. Τα αποτελέσματα υπήρξαν πρωτοφανή και παντελώς απροσδόκητα. Ένας ολόκληρος νέος κόσμος αναδύθηκε στην επιφάνεια με αλλοιωμένες και εξαρθρωμένες ανθρώπινες σιλουέτες, συχνά δίχως μέλη και με παραμορφωμένα χαρακτηριστικά προσώπου, ενώ άλλες φορές αυτά εμφανίζονται συγχωνευμένα το ένα με το άλλο δημιουργώντας πολυσύνθετες και πολυεπίπεδες αφηγήσεις.

Τα νέα έργα

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση για την έκθεση του Σέργη Χατζηαδάμου, «Η δημιουργία μιας νέας σειράς εικόνων με ένα ολοκληρωτικά απροσδόκητο αποτέλεσμα αποτέλεσε το εφαλτήριο του οπτικού λεξιλογίου του Χατζηαδάμου. Μια τέτοια μεταμόρφωση υπό μεταφορική και κυριολεκτική έννοια δίνει έμφαση στην ευθραυστότητα του αυθεντικού υλικού που βρισκόταν σε συνθήκη νάρκης. Με το πέρασμα του χρόνου, τα στοιχεία της μνήμης και ταυτότητας αναπόφευκτα αλλάζουν ή ξεχνιούνται.

Το πρώτο σώμα δουλειάς του Χατζηαδάμου που εμπνεύστηκε από το αρχείο του Χαρίτου υπήρξε ένα τρίπτυχο με τίτλο Πάφου Ψυχές. Παρουσιάστηκε στην πρώτη Μπιενάλε της Λάρνακας το 2018 και διακρίθηκε με βραβείο.

Τα έργα που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση ενσωματώνουν μια εκτενέστερη έρευνα στον συναρπαστικό κόσμο του Χαρίτου. Αποτελούνται από ένα αμάλγαμα εικόνων που σχολαστικά έχουν σκαναριστεί και εκτυπωθεί σε σύνθετο φύλλο αλουμινίου τονίζοντας έτσι την αντιπαράθεση υλικών ανάμεσα στην ευάλωτη φύση του γυάλινου πλακιδίου και της στιβαρής επιφάνειας που σήμερα είναι ευρέως διαδομένη για αρχειακή εκτύπωση και σταδιακά υιοθετείται ως ιδανικό μέσο στο πλαίσιο της πρακτικής διατήρησης εικόνων. Κάνοντας ένα βήμα παραπέρα, ο εικαστικός επιλέγει μια συγκεκριμένη σειρά φωτογραφιών και επεμβαίνει στην επιφάνειά τους προσεχτικά με την προσθήκη αδρών πινελιών, δημιουργώντας διάφορα επίπεδα στο πρόσωπο του αντικειμένου του με νέα επίστρωση ακρυλικού χρώματος. Εγκαθιδρύει τον επαναπροσδιορισμό του παρελθόντος μέσα από το πρίσμα μιας σύγχρονης ματιάς που αγέρωχα δηλώνει την αντίληψη του εφήμερου.

Παρόμοιες εικόνες θυμίζουν την πρακτική του damnantio memoriae (λατινικός όρος που σημαίνει διαγραφή της μνήμης) στους ρωμαϊκούς χρόνους όπου η μνήμη συγκεκριμένων ατόμων ακυρωνόταν και διαγραφόταν από την ιστορία μετά θάνατον με την απόσυρση του ονόματός τους από γραπτές αναφορές, ακόμα και την διαγραφή του προσώπου τους και την αντικατάσταση τους από άλλα πρόσωπα σε γλυπτά. Επίσης, μας παραπέμπουν στις κατεστραμμένες βυζαντινές τοιχογραφίες από τις οποίες οι κατακτητές σκόπιμα απέσυραν τα χαρακτηριστικά των προσώπων των πρωταγωνιστών σε αυτές, ενώ –σε ένα πιο σύγχρονο πλαίσιο– μας φέρνουν στο νου μεθόδους λογοκρισίας και αλλοίωσης εικόνων με χρήση pixels από τα σημερινά μέσα μαζικής επικοινωνίας.

Το τελικό αποτέλεσμα των φωτογραφιών είναι ένας συνδυασμός αινιγματικής παραδοξότητας και μιας ενδόμυχης παιχνιδιάρικης διάθεσης, εμποτισμένη από ένα αίσθημα σουρεαλιστικής ανατροπής.

Με σαφείς αναφορές σε ένα έντονο στοιχείο ανθρωποκεντρισμού, τα έργα του Χατζηαδάμου επωφελούνται συναισθηματικά το ένα από το άλλο. Είναι διασωθέντα κατάλοιπα από το παρελθόν που τελούν μια πράξη ισορροπίας ανάμεσα στην απατηλή και δυσνόητη φύση της μνήμης και σε νοήματα νοσταλγίας και απώλειας. Παράλληλα, ενεργοποιεί μια κοινωνική διασύνδεση και μια διιστορική προοπτική μεταξύ του θεατή, του περιβάλλοντος χώρου και του εικονιζόμενου ατόμου. Η αρχική εικόνα τώρα μετατρέπεται σε ένα δοχείο ποιητικού και φιλοσοφικού στοχασμού, ταυτόχρονα αγγίζοντας ιδέες που σχετίζονται με την αυτογνωσία και έναν οντολογικό ρεαλισμό.

Η παρουσίαση κάποιων από τα αυθεντικά αρνητικά σε τραπέζι τύπου light box, εκπυρσοκροτεί έναν διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν δημιουργώντας μια διαδραστικότητα με τον θεατή, αντανακλώντας συνάμα τη δύναμη που έχει ο χρόνος να αλλάζει τα πάντα. Ξετυλίγεται μπροστά μας ως μια ταξινόμηση της ίδιας της ζωής ενστερνίζοντας τις αξίες και τα ίχνη της ύπαρξής και το αέναο ταξίδι της ψυχής μας.»

+ Η έκθεση Metamorphosis του Σέργη Χατζηαδάμου παρουσιάζεται στο ξενοδοχείο Anabelle στην Πάφο από τις 8 Ιουνίου μέχρι τις 30 Ιουνίου 2019. Τα εγκαίνια θα τελέσει ο κ. Χαράλαμπος Μπακιρτζής, Διευθυντής Ίδρυμα Αναστάσιος Γ. Λεβέντης στις 19:30. 

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

1ο Βραβείο Τέχνης στο Γυμνάσιο Αγ. Στυλιανού

Μια σειρά από ειδώλια κυκλαδίτικου πολιτισμού κέρδισαν τα βλέμματα της Κριτικής Επιτροπής του Παγκύπριου ...

Victoria Coeln | Φωτιστικές παρεμβάσεις στην Κύπρο

Σε τρεις χώρους – ορόσημα στην Κύπρο θα παρέμβει φωτιστικά η διακεκριμένη καλλιτέχνης Victoria ...

“Between the lines” της Κέλλυ Νόρμαν στην Γκαλερί Ρουάν

Η Γκαλερί Ρουάν σας προσκαλεί στην έκθεση ζωγραφικής και σχέδια της Κέλλυ Νόρμαν.   ...

Αρχή με περφόρμανς για το 4o X-Dream Festival

Η περφόρμανς S|L|AVE της Ελένης Θεοδωρίδου και μια μουσική περφόρμανς του Julien Cox σηματοδοτούν ...

Γκαλά Χορού Κυπρίων Καλλιτεχνών «Εντόπιον»

Μια πανδαισία κλασικού και σύγχρονου χορού επιφυλάσσει στο κοινό το Γκαλά Χορού Κυπρίων Καλλιτεχνών ...

Θεοκλής Κουγιάλης – Χριστόφορος Σάββα: Ένας διάλογος με σινική μελάνη και ακουαρέλες

«Θεοκλής Κουγιάλης, Χριστόφορος Σάββα, ένας διάλογος» είναι ο τίτλος της δίγλωσσης έκδοσης που κυκλοφόρησε ...

X