Μια προσέγγιση στα «Γυμνά» του Πολ Γεωργίου

Με αφορμή την έκθεση στη Λεβέντειο Πινακοθήκη με τα Γυμνά έργα του Γεώργιου Πολ Γεωργίου, ο δρ Σάββας Χριστοδουλίδης καταγράφει κάποιες σκέψεις

Του δρα Σάββα Χριστοδουλίδη

Με την πρώτη κιόλας ματιά αντιλαμβάνεται κανείς την αιώρηση του σώματος μέσα στον χώρο. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αδυναμία του καλλιτέχνη να το στοιχειοθετήσει στη βάση των αρχών της προοπτικής. Ακόμα και σε περιπτώσεις που στον χώρο εμβάλλονται στοιχεία όπως έπιπλα ή μαξιλάρια, η αδυναμία δημιουργίας βάθους από μέρους του Γεωργίου παραμένει ανυποχώρητη. Εμφαντική εκδοχή αυτής της αιώρησης αποτελεί κυρίως το γυμνό «Undressing» του 1946. Στο έργο ο νόμος της βαρύτητας καταργείται, θα έλεγα, με συνέπεια η όρθια γυναίκα -υπακούοντας σε ένα μεταφυσικό κάλεσμα- να δίνει την εντύπωση ότι ανασηκώνεται ελαφρά από το έδαφος.

Η πολυπόθητη σε κάθε δημιουργό γνησιότητα είναι υπόθεση που δεν συνάδει πάντα με τις κατευθύνσεις ή τις αρχές εκείνου του συστήματος που λέγεται ακαδημαϊσμός

Την αμηχανία επίσης του καλλιτέχνη να αντιληφθεί και να αξιοποιήσει τον χώρο υπονοώντας ή διατυπώνοντας με ευκρίνεια τις τρεις διαστάσεις καταμαρτυρούν οι θέσεις των γυμνών μέσα στην επιφάνεια που τις φιλοξενεί. Εκτός από την εικονιζόμενη γυναίκα στο «Undressing», η οποία αποδίδεται στην ολότητά της, οι υπόλοιπες γυναικείες φιγούρες καταχωρίζονται στον χώρο ακουμπώντας τις εσχατιές της επιφάνειας. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται ελλειπτική διατύπωση της εικονιζόμενης γυναίκας αφού οι καταλήξεις των σκελών ή άλλα τμήματα του σώματός της παραλείπονται ή κυριολεκτώντας αποκόπτονται.

Η ανάγκη, από μέρους του καλλιτέχνη, πλήρωσης ή μέγιστης αξιοποίησης του χώρου έχει ως αποτέλεσμα την τμηματική εκφορά του γυμνού.

Τα όψιμα έργα «Ξύλινη κούκλα» του 1963 και «Όρθιο γυμνό σε στάση προφίλ» του 1964 καταδεικνύουν θα έλεγα, μια προωθημένη θεώρηση του σώματος από μέρους του Γεωργίου. Το περίγραμμα -εμφανές στα υπόλοιπα έργα της έκθεσης- υποχωρεί προς όφελος μιας γλυπτικότητας του σώματος η οποία επιτυγχάνεται με απλή φωτοσκίαση. Αν και ρωμαλέα, τα εν λόγω γυναικεία γυμνά δεν απολύουν τον θελκτικό τους χαρακτήρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι την ίδια περίοδο, ο Χριστόφορος Σάββα προτείνει τα γυμνά που κάθονται ή αναπαύονται. Έξω από κάθε πρόθεση εξιδανίκευσης του γυναικείου σώματος και με αβυσσαλέα διάθεση αξιοποίησης του χώρου σε συνάρτηση με τη φιλοξενούμενη φιγούρα, ο Σάββα εγκωμιάζει τη γυναίκα ως ένα καθόλα σχηματικό και πολυεπίπεδο μόρφωμα.

Στις μέρες μας κάνουμε λόγο για τον Πολ Γεωργίου και τον Χριστόφορο Σάββα. Δύο αυτοδίδακτοι ζωγράφοι μονοπωλούν το ενδιαφέρον μας επιβεβαιώνοντας την πεποίθηση ότι η πολυπόθητη σε κάθε δημιουργό γνησιότητα είναι υπόθεση που δεν συνάδει πάντα με τις κατευθύνσεις ή τις αρχές εκείνου του συστήματος που λέγεται ακαδημαϊσμός.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: «Ξύλινη Κούκλα», 1963, Λάδι σε ξύλο, Συλλογή Κωνσταντή Καντούνα

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

«Νοητική Γεωγραφία» του Θεόδουλου Γρηγορίου

Το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διάτοπος παρουσιάζει την έκθεση του Θεόδουλου Γρηγορίου με γενικό τίτλο ...

«Αγωνίες» του Αδαμάντιου Διαμαντή στη Λεβέντειο Πινακοθήκη

Πιστή στη δέσμευσή της να ερευνά και να εμβαθύνει στην ιστορία της κυπριακής τέχνης, ...

Χριστούγεννα στην γκαλερί Art Seen

Με μια χριστουγεννιάτικη εκδήλωση και την παρουσίαση τριών εκδόσεων, η γκαλερί Art Seen επανέρχεται στα ...

To σκληρό τίμημα της ενηλικίωσης : Μια αναφορά στην ταινία Boy on the Bridge

Γράφει ο Άριστος Τσιάρτας Η ταινία Boy on the Bridge, που απέσπασε το βραβείο ...

Γλυπτικές «Επιτελέσεις» στο Γκαράζ

Αντιπροσωπευτικά δείγματα τριών καταξιωμένων εκπροσώπων της κυπριακής γλυπτικής του 20ού αιώνα παρουσιάζει ο πολυχώρος ...

ΘΡΑΚΗ ΡΩΣΣΙΔΟΥ ΤΖΟΟΥΝΣ: Στο εργαστήριο του Μονέ

Το The Island Club παρουσιάζει την ατομική έκθεση της Θράκης Ρωσσίδου Τζόουνς, Στο Εργαστήριο ...

X