Παιδική λαϊκή ποίηση μέσα από τα παιδικά παιγνίδια

  • Η δύναμη της παιδικής φαντασίας αποτυπώνεται και αναδεικνύεται δροσερή κι ανάλαφρη μέσα από το βιβλίο “Παιδική Λαϊκή Ποίηση, μέσα από τα Παιδικά Παιγνίδια”. Η κοπιώδης αρχή της προσπάθειας του συγγραφέα Παύλου Φ. Ιωαννίδη, πρώην επιθεωρητή Δημοτικής Εκπαίδευσης, για διάσωση και ανάδειξη της παιδικής λαϊκής ποίησης, έγινε το 1973.

    Η συγκίνηση που του προκαλούσαν τα ακούσματα ρυθμικών παιδικών τραγουδιών-λαχτισμάτων, στα σχολεία που καθηκόντως επισκεπτόταν, αφύπνισε την παιδαγωγική του περιέργεια και την ερευνητική του διάθεση. Οι μαθητές των δημοτικών σχολείων της δυτικής περιφέρειας της επαρχίας της Πάφου, με τη ρυθμικότητα που εμπεριείχαν τα ταξίματά τους για κάθε παιγνίδι, του πρόσφεραν, καθώς ομολογεί, έναν ανείπωτο ψυχικό συγκλονισμό και την ευκαιρία να εντρυφήσει στη λαογραφική τους αξία.
    Η αρχική του συγκίνηση μετουσιώθηκε σε απόφαση για καταγραφή και ηχογράφησή τους. Το σχέδιο που κατάρτισε, για μεθοδική συγκέντρωση και διάσωση των παιδικών αυτών τραγουδιών, προέβλεπε τη στενή συνεργασία του με τους δασκάλους και επιτεύχθηκε με αγαστή συνεργασία. Καθώς και ο ίδιος ομολογεί, η βοήθεια των δασκάλων στην ενθάρρυνση των παιδιών για καταγραφή κάθε τραγουδιού-λαχτίσματος, συνέτεινε στη διάσωση πληθώρας αυθόρμητων παιδικών στιχουργημάτων.

    Ο συγγραφέας τα διαφύλαξε στη βιβλιοθήκη του. Στα χρόνια που περνούσαν ο συλλέκτης τους τα αναθυμόταν με πολλή στοργή. Διάφορες, όμως, συγκυρίες καθυστέρησαν την ανάδειξή τους. Μέχρι που το 2016 επήλθε ο κατάλληλος χρόνος. Ανέσυρε τα χειρόγραφα των παιδιών από την αφάνειά τους. Τα διεξήλθε με την εμπειρία του ως μελετητής και ερευνητής της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας. Ξανά νέες συγκινήσεις και συγκλονισμός. Αντιλήφθηκε πως η ρυθμική μουσικότητα που ανέδιδαν θα έθελγε τους ακροατές ή τους αναγνώστες. Παράλληλα, όμως, και η πλούσια γλωσσική διατύπωση των σκέψεων – συναισθημάτων των παιδιών, φανέρωνε πως το περιεχόμενό τους αποτελούσε αστείρευτη πηγή λαογραφικού και γλωσσικού θησαυρού.

    Οι σκέψεις του για δημοσίευση της παιδικής λαϊκής στιχουργίας μετατράπηκαν σε απόφαση. Θέλησε, η δροσερή αύρα που ανέδιδαν με τη ρυθμικότητα και ο πλούτος του λαογραφικού περιεχομένου τους, να γίνουν γνωστά στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Η δημοσίευσή τους θα πρόσφερε ευκαιρίες για ευρύτερες παιδαγωγικές ή λαογραφικές μελέτες. Θα εμπλουτιζόταν, ταυτόχρονα, και η βιβλιογραφία, σ’ αυτό το θέμα, του κυπριακού και ελληνικού χώρου.
    Ο συγγραφέας Π. Φ. Ιωαννίδης, γνωστός για το συγγραφικό του έργο, καθορίζει με ευκρίνεια τους στόχους της έρευνάς του, που είναι: 1. Πιστή καταγραφή και ταξινόμηση ανάλογα με τη θεματολογία τους. 2. Η τεκμηρίωση της λογοτεχνικής τους αξίας. 3. Η ανάδειξη της δημιουργικότητας και αυτοέκφρασης των παιδιών. 4. Η σύγκρισή τους με παρόμοια που απαντώνται στην Ελλάδα και άλλες χώρες και 5. Η σημασία του παιγνιδιού στην ψυχοσωματική καλλιέργεια και ανάπτυξη του παιδιού, ιδιαίτερα στη σημερινή κοινωνία, η οποία καταδυναστεύεται από την τεχνολογία.

    Το βιβλίο αποτελείται από 252 σελίδες, μεγέθους 21x30cm. Προλογίζεται από τον φιλόλογο, ερευνητή-συγγραφέα δρα Κώστα Κατσώνη, πρόεδρο του Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού Νεανικού Βιβλίου και χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο Α’ μέρος, ο συγγραφέας αναφέρεται στα ερεθίσματα που του προκάλεσε η παιδική ποίηση, αφυπνίζοντας τον επαγγελματικό ενθουσιασμό ενός ευσυνείδητου δασκάλου, και καταγράφει με επιστημονική σαφήνεια τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε, μελετώντας τα μεθοδικά. Ταυτόχρονα, καταδεικνύει και την τεράστια συμβολή των ποιημάτων, ως μέρος του παιγνιδιού, στην καθόλου υγιή ψυχοσωματική ανάπτυξη των παιδιών.

    Στο Β’ μέρος, καταγράφονται, ταξινομημένα σε τέσσερις ομάδες, τα 685 διασωθέντα ποιήματα και διάλογοι της συλλογής.Ακολουθούν 11 παραρτήματα, γλωσσάρι, βιβλιογραφία, και ευρετήριο.
    Το βιβλίο “Παιδική Λαϊκή Ποίηση, μέσα από τα Παιδικά Παιγνίδια”, αποτελεί μια αξιολογότατη συμβολή στην έρευνα ενός θέματος με ελάχιστη κυπριακή βιβλιογραφία. Αναδεικνύει, με το περιεχόμενό του, την πλούσια συναισθηματική καταβολή των παιδιών της Κύπρου. Καταδεικνύει, επίσης, τον ζήλο ενός καταξιωμένου εκπαιδευτικού για καταγραφή και διατήρηση ζωντανής μιας σημαντικής πτυχής της λαογραφικής μας παράδοσης.Το βιβλίο διανθίζεται με μεγάλο αριθμό σχεδίων, σχετικών με τα παιδικά παιγνίδια, που είναι παρμένα από το πλούσιο εικονογραφικό έργο της Ελληνίδας ζωγράφου Βάσως Ψαράκη.

    *Εκπαιδευτικός

    • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

      Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

    You May Also Like

    Who’s Afraid of Cypriot Theater?

    Του Γιάννη Παπαδάκη| papada@ucy.ac.cy Ομολογώ ότι με φοβίζει η ιδέα του να πάω να δω ...

    Το πορτραίτο ενός “Ευτυχισμένου Πρίγκιπα”

    Γράφει η Δένα Αναξαγόρου Όλοι γνωρίζουμε τον Όσκαρ Ουάιλντ ως θεατρικό συγγραφέα, ποιητή, κριτικό, ...

    Ο υπόκοσμος της κυπριακής λογοτεχνίας

    Γράφει ο Άντης Ροδίτης Διάβασα στον Τύπο τις απόψεις τεσσάρων λογοτεχνών για τη σαθρότητα ...

    ΔΗΜΟΣίΑ ΔΑΠΑΝΗ

    Γράφει ο Γλαύκος Κουμίδης* Θυμάστε σε τι δύσκολη θέση είχε φέρει τότε τον Πρόεδρο ...

    Για τα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας

    Δήλωση τεσσάρων λογοτεχνών* Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζει, όποιος δημοσιεύει ή αποφασίζει ...

    H παλιά Λευκωσία

    Του Ντίνου Θεοδότου Νοσταλγώ την παλιά Λευκωσία. Τους στενούς της δρόμους, τα χαμηλά σπίτια, ...

    X