Σημαντική ανακάλυψη στην ακρόπολη της Αρχαίας Πάφου

Το όστρακο που αποκαλύφθηκε θα επαναπροσδιορίσει πολλά ιστορικά δεδομένα που αφορούν στο διαχειριστικό σύστημα των πολιτειών της Αρχαίας Κύπρου

Ένα ιστορικό εύρημα έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, στο πλαίσιο ανασκαφών στο οροπέδιο της ακρόπολης της Αρχαίας Πάφου.

Η αρχαιολογική αποστολή του Πανεπιστήμιου Κύπρου που διεξήγαγε τις ανασκαφές με επικεφαλής την καθηγήτρια Μαρία Ιακώβου, αποκάλυψε μια συλλαβική επιγραφή, γραμμένη στο ελληνικό συλλαβάριο της Κύπρου, η οποία αποτελεί κατάλογο με ποσότητες προϊόντων και επιβεβαιώνει την τήρηση οικονομικών λογαριασμών.

Επιπλέον, το οροπέδιο του Χατζηαπτουλλά στο οποίο επικεντρώθηκαν οι φετινές ανασκαφές και το οποίο βρίσκεται ένα χιλιόμετρο ανατολικά του ιερού της Αφροδίτης στα Κούκλια, αποδεικνύεται ότι υπήρξε η ακρόπολη -δηλαδή το διοικητικό-οικονομικό κέντρο- της βασιλικής δυναστείας της Πάφου στην Κυπρο-Κλασική περίοδο [5ος – 4ος αι. πΧ].

Ιστορικό εύρημα

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τμήματος Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, οι ανασκαφές που διεξήχθησαν μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου 2019 από το Πανεπιστήμιο Κύπρου έφεραν στο φως ένα ιστορικό εύρημα: πρόκειται για μια επιγραφή που εντοπίστηκε σε ένα μικρό και, κατά τα άλλα, ασήμαντο όστρακο. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η επιγραφή είναι γραμμένη στο ελληνικό συλλαβάριο της Κύπρου με μελανή χρωστική ουσία -διαβάστηκε αυθημερόν από τη συνεργάτη του προγράμματος δρα Άρτεμη Καρναβά- και αποτελεί κατάλογο με ποσότητες προϊόντων και επιβεβαιώνει την τήρηση οικονομικών λογαριασμών.

Μέχρι σήμερα, η τήρηση οικονομικού αρχείου από πολιτειακό κέντρο (πόλη-βασίλειο) της Αρχαίας Κύπρου, είχε τεκμηριωθεί μόνο στην περίπτωση του ανακτόρου του Ιδαλίου, στο οποίο η ανασκαφέας δρ Μαρία Χατζηκωστή εντόπισε περί της 700 επιγραφές σε φοινικικό αλφάβητο.

Το όστρακο της Παλαιπάφου θα επαναπροσδιορίσει πολλά ιστορικά δεδομένα που αφορούν στο διαχειριστικό σύστημα των πολιτειών της Αρχαίας Κύπρου

 

Το μνημειακό παραγωγικό-αποθηκευτικό σύμπλεγμα στον χώρο της Παλαίπαφου ανασκάπτεται τα τελευταία 10 χρόνια και η σημασία του είναι αναμφισβήτητη.

Το τμήμα του συμπλέγματος που έχει ανασκάψει ως σήμερα η αποστολή του Πανεπιστημίου Κύπρου έχει έκταση 930 τετραγωνικών μέτρων, και για τον εντοπισμό των δαπέδων απαιτείται η αφαίρεση επιχώσεων που φτάνουν τα δύο μέτρα. Αντιπροσωπεύει περίπου το 30% του συνόλου του μνημείου στο οποίο μέχρι στιγμής έχουν ανασκαφεί 8 μονάδες, όπως φαίνεται στην εικόνα κάτω:

Φέτος επιτεύχθηκε η ολοκλήρωση της ανασκαφής της Μονάδας 5, στην οποία εντοπίστηκε λεκάνη μύλου από μαλακό ασβεστόλιθο.

Το βοτσαλωτό δάπεδο είχε αναιρέσει τη χρήση αρχαιότερου δαπέδου, το οποίο διατρέχει λίθινος αγωγός που καταλήγει σε επίσης λίθινο λουτήρα στη Μονάδα 6.

Στη Μονάδα 7, όπως και στις περισσότερες μονάδες, το υλικό των επιχώσεων δείχνει ότι πάνω από τις ισόγειες μονάδες υπήρχε όροφος. Το δάπεδο του ορόφου ήταν κατασκευασμένο από λείο επίχρισμα, ενώ η στέγη έφερε μεγάλα κεραμίδια (στρωτήρες και καλυπτήρες) διακοσμημένα με ερυθρές ταινίες. Η επέκταση της ανασκαφής προς τα δυτικά απεκάλυψε την μέχρι σήμερα πλέον εντυπωσιακή μονάδα με εμβαδόν 25 τ.μ.

Η Μονάδα 8 διαθέτει ένα εξαιρετικά καλοδιατηρημένο δάπεδο από επίχρισμα, το οποίο είχε κοπεί εσκεμμένα για τη δημιουργία 6 αβαθών στρογγυλών κοιλοτήτων. Στο βόρειο τμήμα της είναι τοποθετημένη μεγάλη λεκάνη μύλου διαμέτρου 1,5μ. Στο κέντρο της διακρίνεται το σημείο στο οποίο θα στηριζόταν άξονας που θα κρατούσε ζεύγος αντικριστών κάθετων κυλίνδρων. Ένα περίπου μέτρο νότια της λεκάνης εντοπίσθηκε πιθάρι ύψους 1.5μ., το οποίο είναι εξ ολοκλήρου βυθισμένο κάτω από το δάπεδο.

Είναι πολύ πιθανόν η Μονάδα 8 να είναι μονάδα ελαιοπαραγωγής, στην οποία διεξαγόταν το πρώτο στάδιο εργασιών, δηλαδή η σύνθλιψη – από ελαιόκαρπο σε ενιαία μάζα ελαιοπολτού. Τα 6 κοιλώματα ίσως χρησιμοποιήθηκαν για την αρχική τοποθέτηση των ζεμπιλιών με τον ελαιοπολτό πριν οδηγηθούν στο ελαιοπιεστήριο (δεύτερο στάδιο). Με τις ενδελεχείς δειγματοληψίες που διεξάγονται σε κάθε μονάδα ώστε να γίνονται οι ενδεδειγμένες μικροσκοπικές αναλύσεις, θα προσδιοριστούν τα προϊόντα που διαχειριζόταν η Μονάδα 8.

Τέλος, ολοκληρώθηκε η ανασκαφή της Μονάδας 2 (εμβαδόν 11 τ.μ.), στην οποία είχε βρεθεί από το 2016 μεγάλη ποσότητα κογχυλιών πορφύρας. Οι σωροί της πορφύρας ήταν τοποθετημένοι σε δάπεδο από μεγάλες πλίνθους που είχαν κατασκευασθεί σε μήτρα.

Το συνολικό βάρος των κογχυλιών που είχαν αποθηκευθεί στη Μονάδα 2 για δευτερογενή επεξεργασία, ανέρχεται σε 430 κιλά!

Αν και η παραγωγή της εξαιρετικά πολύτιμης χρωστικής ουσίας της πορφύρας τεκμηριώνεται από την Εποχή του Χαλκού, τα στάδια της βιομηχανικής της παραγωγής δεν έχουν τύχει επαρκούς τεκμηρίωσης. Για αυτό και το Ίδρυμα Λεβέντη θα είναι ο κύριος χορηγός διεθνούς συνάντησης, που οργανώνει η Ερευνητική Μονάδα Αρχαιολογίας και το the Institute for Aegean Prehistory Study Center for East Crete στις 1-2 Νοεμβρίου 2019 με τίτλο, The materiality of purple dye production and use in Cyprus and the Aegean from Prehistory to the Late Roman period.

Μέτρα προληπτικής προστασίας και συντήρησης στην ανασκαφή Χατζηαπτουλλά
Το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου προέβη άμεσα σε προσωρινή κατάχωση των ευαίσθητων Μονάδων του Συμπλέγματος Χατζηαπτουλλά, ενώ επίκειται και η κατασκευή προσωρινών στεγάστρων για διοχέτευση των όμβριων υδάτων εκτός του μνημείου, του οποίου η ανασκαφή θα συνεχιστεί το 2020 προς τα ανατολικά.

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

Στο ΤΕΠΑΚ η έδρα Ψηφιακής Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ

Η καρδιά της παγκόσμιας Ψηφιακής Πολιτιστικής Κληρονομιάς θα χτυπάει από την Κύπρο και συγκεκριμένα ...

Οι όροι για τις άδειες πολιτιστικών εκδηλώσεων σε αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα

Απόφαση σχετικά με την αξιοποίηση των μνημείων και χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς για την πραγματποίηση ...

Επαναπατρισμός στο Αφγανιστάν για 843 αρχαιότητες

Εκατοντάδες αρχαιότητες που κλάπηκαν από το Αφγανιστάν στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου επέστρεψαν στο ...

Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας: πρεμιέρα τον Απρίλιο του 2019

Γράφει η Γιώτα Χατζηκώστα  Εκτός απροόπτου, το για χρόνια ερειπωμένο μετά την πτώση της ...

Σάκης Ρουβάς ως Διόνυσος στις «Βάκχες» του Λιγνάδη

Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Δημήτρης Λιγνάδης ήταν σαφής σχετικά με το γιατί επέλεξε τον ...

Έργα της Σερβοκύπριας ζωγράφου Nina Sumarac στην γκαλερί JanKossen στη Νέα Υόρκη

Η Nina Sumarac, Σερβοκύπρια ζωγράφος και καλλιτέχνης, επιλέγηκε με δύο νέα έργα της ως ...

X