Γράφει ο δρ Ιωσήφ Χατζηκυριάκος

Αναλογίζομαι τις λέξεις και τις εικόνες μέσα από την υποκειμενικότητα της σκέψης μου και μέσα από την εμπειρική συναίσθησή μου, με αφορμή το περφόρμανς έργο “Periphora” του εικαστικού PASHIAS, που έλαβε χώρα στις 19 Σεπτεμβρίου στο Θεάτρο Πόλης – ΟΠΑΠ του Δημοτικού Κέντρου Τεχνών Λευκωσίας. Τα έργα – δρώμενα του PASHIAS συνδέουν άμεσα το κοινό με την εικαστική πράξη, προσφέροντάς του την εμπειρία της δημιουργίας ως συναποτέλεσμα, ως σύμπραξη, ως συνεργασία του εικαστικού με τον μάρτυρα – θεατή. Στο πλαίσιο αυτό, η υποκειμενικότητά μου αποτελεί μέρος του έργου του εικαστικού, ενώ τόσο οι σκέψεις μου όσο και οι πράξεις μου κατά τη διάρκεια του δρώμενου, γίνονται σκέψεις και πράξεις δημιουργίας, αντίστοιχες και ισότιμες με τον κύριο δράστη.

Η αμεσότητα που προσφέρει το περφόρμανς και η δραστικότητα που αναπτύσσεται μετατρέπει τα τεκταινόμενα στο χώρο και το χρόνο σε αποτέλεσμα της γραμμικής σχέσης του εικαστικού με το κοινό του. Ο χώρος, ο χρόνος και η γραμμή καθορίζουν τα επικοινωνιακά κανάλια του PASHIAS σε ένα συνεχή δημιουργικό διάλογο με τους μάρτυρες του έργου του. Το τρίπτυχο αυτό αποτελεί τη δομική ουσία της πορείας, της διεύθυνσης και της κατεύθυνσης του έργου του τα τελευταία χρόνια – “Vandalism #1” (Μπεζανσόν – 2014), “Déforestation #1” (Τουλούζη – 2014), “Diagrama” (Αθήνα – 2016) και “Lastwords” (Λευκωσία – 2017) στηρίζονται σε αυτή την αρχή. Τα τέσσερα έργα – δρώμενα είναι τα παραδείγματα που επιλέγει ο εικαστικός ως νήματα σύνδεσης του “Periphora” με το παρελθόν του και ξεκινά την ιερή διαδικασία της δημιουργίας του έργου του, που στοχεύει στην υπερθεμάτιση της γραμμής και της σχέσης του με το κοινό – μάρτυρες – συνδημιουργούς.

Αντιμετωπίζει, όπως πάντα, το σώμα του ως τον πυρήνα της δημιουργίας, ως ένα ναό, το τέμενος του πνεύματός του και ως αντικατοπτρισμένο είδωλο του σώματος και του πνεύματος όλων των παρευρισκομένων. Επιλέγει να μην κινηθεί από τη θέση του αλλά να περιστρέφεται δεξιόστροφα, σαν ένα σταθερό σημείο που ακολουθεί την φορά του χρόνου και μαζεύει γύρω του, πάνω του, τις συμπεριφορές και τις σχέσεις που αναπτύσσονται στο χώρο και στο χρόνο μεταξύ ανθρώπων του ίδιου συνόλου. Οι άνθρωποι και οι συμπεριφορές τους περιφέρονται με έγχρωμα νήματα γύρω από το ναό – σώμα του PASHIAS ανασχηματίζοντάς το, προσδίδοντάς του νέα κοινωνικά δεδομένα σχέσεων και καταστάσεων που φυλακίζουν ελπίδες για το μέλλον.

Όπως τα παραδοσιακά ζωσίματα στις λαϊκές πρακτικές, έτσι και αυτό, ακολουθεί την τελετουργία της αυθόρμητης έκφρασης της σκοινοδεσίας γύρω από το κεντρικό πυρήνα ενδιαφέροντος. Ατελείωτες ώρες γυρίζει το αδράχτι για να στρίψει κλωστή στα χέρια των νέων, ατελείωτα μέτρα κλωστής αφιερώνονταν στο ναό για το ζώσιμο που θα απαλλάξει την κοινότητα από την ξηρασία και τους λοιμούς. Πριν το ζώσιμο ακολουθούσε πάντα η περιφορά των ιερών κειμηλίων. Με υμνωδίες και προσευχές οι προσδοκίες των ανθρώπων, δένονταν γύρω από το τέμενος όπου μέσα τους είχε κλωστεί η ελπίδα για το αύριο.


Για 120 λεπτά ο PASHIAS κινείται λοιπόν περιστροφικά, καρφωμένος στο ίδιο σημείο. Η δεξιόστροφη φορά του σώματός του, οι κινήσεις των χεριών του και η αδιάκοπη κίνηση των πελμάτων του τοποθετεί τους θεατές αντιμέτωπους με την τελετουργία. 1302 μέτρα μάλλινου νήματος σε 12 διαφορετικά χρώματα περνούν σε 12 παρευρισκόμενους που, μόνοι ή σε ζευγάρια, ξετυλίγουν το κουβάρι τους, δένοντας το σώμα του καλλιτέχνη. Όπως κάθε ανθρώπινη προβολή, έτσι και αυτή, έγραψε στρώματα χρώματος στο σώμα – αδράχτι μετασχηματίζοντας τη φόρμα των μυών, δημιουργώντας ένα έγχρωμο θώρακα υφασμένο στην επιδερμίδα του PASHIAS. Μετά από 2 ώρες, ο σκοινόδετος περιστρεφόμενος ναός ξεφεύγει από την τροχιά του και εγκαταλείπει τον χώρο. Αφήνει πίσω του μια μακριά κόκκινη γραμμή που παραμείνει στη μία της άκρη δεμένη στο λαιμό του. Η άλλη άκρη βρίσκεται στα χέρια της οικοδέσποινας Λίας Χαράκη που μεταφέρει το κοινό από την περιφορά στον τερματισμό της εικαστικής δράσης.

Ο PASHIAS σχεδιάζει και εκτελεί το εικαστικό του δρώμενο κάνοντας το σώμα του πομπό και αποδεκτή των ανθρώπινων σχέσεων και των βαθύτερων προσωπικών συναισθημάτων, αφήνοντας στους θεατές τη δυνατότητα να παρέμβουν στη δημιουργία του αλλά και στις ίδιες τις ζωές τους, μέσα από την τελετουργική διαδικασία της σκοινοδεσίας. Αδράχτι και ναός μαζί, ο εικαστικός συσσωρεύει τις δέσμες των ανθρωπίνων προσδοκιών και τις φέρει στο σώμα του σαν δεσμούς, σαν τάματα και σαν ευχές και επαναφέρει την τέχνη στην καθαρτική της διάσταση. Τα 12 χέρια που τύλιξαν το ζωντανό αδράχτι μεταφέρουν ακόμα τη μνήμη της ευθύνης, το σώμα χάθηκε – μένει μόνο η περιστροφή του και η περιφορά των ανθρώπων γύρω του.

+ Η ζωντανή performance “Periphora” παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα του προγράμματος φιλοξενίας “BRIDGES” της καλλιτεχνικής δομής .pelma.Lia Haraki σε συνεργασία με το NiMAC (Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λευκωσίας – Ίδρυμα Πιερίδη)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ©Παύλος Βρυωνίδης

  • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

    Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

You May Also Like

22ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού Κύπρου|Tracks

Από τη γέννησή της στο Δέλτα του Μισσισσιππή, η τζαζ μουσική, που αναδύθηκε την ...

Καλοκαιρινό σχολείο στη Στέγη Χορού Λευκωσίας

Στο πλαίσιο των προγραμμάτων της Στέγης Χορού Λευκωσίας, το Μπαλέτο Νέων Λευκωσίας συνδιοργανώνει το ...

Εργαστήρια Δεκεμβρίου στη Στέγη Χορού Λεμεσού

Eργαστήρι Contemporary Dance and Body Awareness | Μιχάλης Θεοφάνους Αυτό το εργαστήρι αποτελείται από ...

Το “Coffee spoons of Time” επιστρέφει στη Στέγη Χορού Λευκωσίας

Η Μάχη Δημητριάδου Lindahl έρχεται ξανά στη Στέγη Χορού Λευκωσίας, μετά από πέντε χρόνια, με ...

«Πνοή» :Η οικολογία και το μέλλον του πλανήτη στο στόχαστρο

Μία παράσταση που συνδυάζει χορό, μουσική και εικόνα, η νέα δουλειά της χορογράφου Μάχης ...

Χορευτική παράσταση «Τάματα»

Μόνοι και ηττημένοι, έξι άντρες αναζητούν την καινούργια τους πίστη, στο πλαίσιο της χορευτικής ...

X