70η Μπερλινάλε: Εφιαλτικά δράματα μνήμης και εύθραστες οικογενειακές σχέσεις

  • Γράφει ο Νίνος Φένεκ Μικελλίδης

    Την υποκρισία της βιομηχανίας του κινηματογράφου τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη, με αφορμή την  πρόσφατη στάση της γαλλικής επιτροπής των βραβείων Σεζάρ απέναντι στην ταινία «Κατηγορώ» του Ρόμαν Πολάνσκι, κατάγγειλε, με συνέντευξή της σε περιοδικό του κλάδου εδώ στο Βερολίνο, η Πολωνή σκηνοθέτρια Ανιέσκα Χόλαντ, που η νέα της ταινία «Τσαρλατάνος» προβάλλεται αυτή τη βδομάδα στο τμήμα «Ειδικές προβολές» του 7ου κινηματογραφικού φεστιβάλ του Βερολίνου.


    «Βλέπω πολλή υποκρισία στην υπόθεση του Πολάνσκι» ανάφερε η σκηνοθέτρια. «Όλοι οι οργανισμοί  – όπως η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου ή η Γαλλική Ακαδημία των βραβείων Σεζάρ – γνώριζαν για πάρα πολλά χρόνια τι είχε κάνει αυτός (ο Πολάνσκι). Τον δεχόντουσαν, διένειμαν τις ταινίες του και τον βράβευαν. Μετά, ξαφνικά, επειδή η κοινωνική διάθεση άλλαξε, ο ίδιος άνθρωπος απορρίφθηκε παντελώς και έγινε φυγάς όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και σε όλες τις άλλες χώρες. Πιστεύω πως αυτό έγινε για να ξεκαθαρίσει τη βρόμικη συνείδηση αυτών των οργανισμών ώστε να επιδείξουν ένα είδος ηθικής αγνότητας».

    Στο Βερολίνο βρέθηκε αυτές τις μέρες και ο Κώστας Γαβράς, με αφορμή τη χτεσινή πρεμιέρα της ταινίας του «Ενήλικες στην αίθουσα», που διοργάνωσαν το Ίδρυμα Κινηματογράφος για την Ειρήνη» και το Hellas Filmbox, με τον Έλληνα σκηνοθέτη και τον πρωταγωνιστή του Χρήστο Λούλη να συζητούν, μετά την προβολή, με το κοινό τους.

    Η μαύρη ατμόσφαιρα ήταν πάντα ένα αγαπημένο στοιχείο στις ταινίες του Έιμπελ Φεράρα («Πολλοί νεκροί σε μια κηδεία», «Ο εθισμός», «Διαφθορά», «Ο βασιλιάς της Νέας Υόρκης»). «Από την πρώτη μου κιόλας ταινία πηγαίνω ολοένα και περισσότερο στο σκοτάδι», όπως ανάφερε ο ίδιος. «γιατί έχω μια μεγάλη όρεξη για το τι μπορεί να είναι ο κινηματογράφος». Αυτή η όρεξη, τη φορά αυτή, τον οδήγησε σε μια απομονωμένη καλύβα κάπου στα χιονισμένα βουνά, στην ταινία του «Σιβηρία» που είδαμε στο διαγωνιστικό τμήμα της 70ης Μπερλινάλε.

    Ο Κλιντ (στο ρόλο ο ηθοποιός φετίχ του Φεράρα, Γουίλεμ Νταφόε), ένας ψυχικά τραυματισμένος άνθρωπος, έχει αποτραβηχτεί εκεί, προσφέροντας ζεστό καφέ και πιοτό στους λιγοστές ταξιδιώτες ή τους αυτόχθονες που τυγχάνουν να περάσουν από εκεί. Το μέρος θα μπορούσε να είναι κάπου στην Βόρεια Αμερική, ή στην Αλάσκα, αν και ο τίτλος παραπέμπει στη Σιβηρία. Η Σιβηρία όμως στην ταινία είναι μια μεταφορά γι’ αυτά που θ’ αντιμετωπίσει στη συνέχεια ο Κλιντ. Μέσα από ένα ταξίδι με έλκηθρο που το σέρνουν σκυλιά, σ’ ένα τοπίο που φέρνει στο νου τα έργα του Τζακ Λάντον, ο Κλιντ θα ταξιδέψει στο παρελθόν, στη μνήμη, στα όνειρα, τους εφιάλτες και τους δαίμονες του, σε μια προσπάθεια να ξαναβρεί την ταυτότητά του.

    Με εικόνες συχνά εφιαλτικές, με κοντινά πλάνα που τονίζουν την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα της ταινίας (η εξαιρετική, με μουντά, με το μαύρο συχνά να κυριαρχεί, φωτογραφία είναι του Στέφανο Φαλιβένε), με δοσμένες με ένα παροξυσμό σκηνές ερωτικές, και με άλλες βίαιες – αναφορές σε καταπιεστικά καθεστώτα, ίσως από την εμπειρία του ήρωα από το παρελθόν – ο Φεράρα φτιάχνει μιαν ακόμη σκοτεινή, που παραμένει στο νου σου αρκετή ώρα μετά, ταινία.

    Στη γερμανική ταινία «Η μικρή μου αδερφή» (διαγωνιστικό τμήμα) που έγραψαν και σκηνοθέτησαν η Στέφανη Τσιούατ και η Βερονίκ Ρεϊμόν, μια θεατρική συγγραφέας, που έχει αποσυρθεί και τώρα ζει στην Ελβετία μαζί με τον άντρα της, ο οποίος διευθύνει μια Διεθνή Σχολή για πλούσιους μαθητές, αποφασίζει να επιστρέψει στο Βερολίνο όταν ο ηθοποιός και δίδυμος αδερφός της (τη θεωρεί μικρότερή του γιατί γεννήθηκε κατά μερικά δευτερόλεπτα αργότερα), αρρωσταίνει σοβαρά με καρκίνο, αποφασισμένη να αναλάβει τη φροντίδα του. Πρόκειται για μια τρυφερή ταινία εύθραυστων οικογενειακών σχέσεων, με την Λίζα (μια εξαιρετική ερμηνεία από τη Νίνα Χος) να παραμερίζει, όσο μπορεί, τις άλλες ασχολίες με τα άλλα δικά της πρόσωπα, (τα δυο μικρά παιδιά της και τον άντρα της, ο οποίος ετοιμάζεται, χωρίς να την έχει προειδοποιήσει, να υπογράψει νέο πενταετές συμβόλαιο με τη Σχολή), για να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στον αγαπημένο της αδερφό, Λαρς. Ενόσω η ιστορία εξελίσσεται, οι σχέσεις συχνά αλλάζουν, επαναπροσδιορίζονται (συχνά δραματικά) και μετατίθενται, με τις απαραίτητες συγκρούσεις, τόσο της Λίζα με τον άντρα της, όσο και της Λίζας ή του Λαρς με τον σκηνοθέτη του θεάτρου, στο οποίο ο Λαρς είχε αφιερώσει ολόκληρη σχεδόν τη ζωή του ερμηνεύοντας τους καλύτερους ρόλους της καριέρας του. Η ταινία στηρίζεται βασικά στις σχέσεις αυτές, που οι δυο σκηνοθέτριες αναπτύσσουν με ωραίο ρυθμό, μέσα από ένα καλογραμμένο και με ωραίες καταστάσεις σενάριο, αποσπώντας εξαιρετικές ερμηνείες από όλους τους ηθοποιούς τους.

    (ΚΥΠΕ/ΝΦΜ/ΓΧΡ)

    • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

      Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

    You May Also Like

    Animafest 2018: Αιτήσεις για κυπριακές ταινίες

    Οι διοργανωτές του 17ου Animafest- που θα πραγματοποιηθεί 19-21 Ιουλίου στο χωριό Σαλαμιού στην ...

    Η ταξιδιωτική γραμματεία στην Κύπρο από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα

    Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου επιλέγηκε ως Ανάδοχος Φορέας ενός νέου ερευνητικού έργου, με ...

    Ούτε… Κύπριοι να ήταν: κλέβουν τις πέτρες από αρχαία λιθόστρωτα

    Τα αρχαία λιθόστρωτα… έβαλαν τώρα στο μάτι οι τουρίστες της Ρώμης, οι οποίοι γεμίζουν ...

    Η Google γιορτάζει την ημέρα γέννησης του Mies van der Rohe

    Την ημέρα γενεθλίων του Mies Van der Rohe [27 Μαρτίου 1886 – 17 Αυγούστου ...

    Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας για εκδόσεις του έτους 2014

    Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού ανακοινώνουν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού για ...

    Ρήνα Κατσελλή: «Βιβλιοθήκη, όχι Μέγαρο»

    Η Ρήνα Κατσελλή απέστειλε στις 22 Φεβρουαρίου ανοιχτή επιστολή την οποία και δημοσιεύουμε αυτούσια: ...

    X