Σαν σήμερα στις 14 Αυγούστου 1851, γεννιέται ο γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς.

  • Είναι ο πιο διακεκριμένος γλύπτης της νεότερης Ελλάδας, με μυθιστορηματική ζωή ανάμεσα στην τρέλα και τον θρίαμβο.

    Ο Γιαννούλης Χαλεπάς δουλεύει το έργο «Σάτυρος και Έρωτας». Στον λαιμό του φοράει το κομπολόι του. (1931)

    Ο Γιαννούλης Χαλεπάς γεννήθηκε στις 24 Αυγούστου του 1851 και μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον σκόνης, μαρμάρου και πηλού. Ο πατέρας του Ιωάννης συγκαταλεγόταν στους μεγαλύτερους τεχνίτες του νησιού, πετυχημένος επαγγελματίας και με έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα στο Αιγαίο, στη Σμύρνη και στα παράλια της Μ. Ασίας, στο Άγιο Όρος, στο Βουκουρέστι, στη Σύρο, στην Αθήνα και στον Πειραιά.

    Από πολύ μικρή ηλικία ξεχώριζε από τα υπόλοιπα παιδιά, ενώ τα παιχνίδια του ήταν ασυνήθιστα. Ήταν ευαίσθητος, εύθικτος και εκκεντρικός. Μεγάλωσε ανάμεσα σε σχήματα και μορφές, χαμηλούς τοίχους και σκονισμένο περιβάλλον ‒ μέσα στο πατρογονικό εργαστήριο αντιλήφθηκε ότι ήταν γεννημένος γλύπτης.

    Δίπλα στο γλυπτό του «Η Γενοβέφα και οι Δήμιοί της», Τήνος, 1930. (Αρχείο Κ.Π.Καλαϊντζίδη) 

    Ο Γιαννούλης Χαλεπάς με τον διευθυντή της Εθνικής Πινακοθήκης Ζαχαρία Παπαντωνίου το 1924 στον Πύργο.

    Ο Γιαννούλης Χαλεπάς ήταν και παραμένει μια κορυφαία μορφή στην νεότερη ελληνική Τέχνη. Τα έργα του — εκ των οποίων περισώθηκαν περίπου 150 — είναι κλασικά στην σύλληψή τους. Ωστόσο, κατά τον Στάντη Ρ. Αποστολίδη, η γεωμετρικότητα αυτών των έργων προϊδεάζει νεωτερικές τάσεις.

    Εκείνο πάντως που μπορεί να εκτιμήσει και ο πιο ανίδεος παρατηρητής των γλυπτών του Χαλεπά είναι η εκφραστικότητα των προσώπων και των σωμάτων — είτε πρόκειται για έναν Σάτυρο, είτε για την Μήδεια με τα παιδιά της, είτε πρόκειται για την νεαρή Κοιμωμένη. Από αυτή την άποψη ο Χαλεπάς στέκεται ισάξιος ενός Ροντέν. Το έργο του «Σάτυρος που παίζει με τον Έρωτα» (1877) είναι φτιαγμένο από μάρμαρο ύψους 1,35 μ. και βρίσκεται στην Εθνική Γλυπτοθήκη στην Αθήνα. Σ’ αυτό το νεανικό έργο του ο Χαλεπάς συνδυάζει την παράδοση της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής με στοιχεία από το ρομαντισμό και το ρεαλισμό.

    Από την άλλη πλευρά, αυτά που έλεγαν οι νεωτεριστές καλλιτέχνες και τεχνοκριτικοί του μεσοπολέμου — πως ήταν πρωτοπόρος σαν τον Πικάσο και τους κυβιστές και άλλα όμοια — μοιάζουν μάλλον υπερβολικά. Το γιατί ειπώθηκαν αυτές οι υπερβολές, θα πρέπει μάλλον να το αποδώσουμε στην προσπάθεια των νεωτεριστών να εδραιώσουν την δική τους στροφή προς την ψυχανάλυση, τον υπερρεαλισμό και όλες τις παρόμοιες καλλιτεχνικές τάσεις μέσα από το παράδειγμα του «αναρρώσαντος φρενοβλαβούς» Χαλεπά.

    “Σάτυρος που παίζει με τον Έρωτα”

    Η Μήδεια (III)

    “Το παραμύθι της Πεντάμορφης”

    Πάντως η νεοελληνική γλυπτική βρήκε την κορυφαία έκφρασή της στο έργο του Γιαννούλη Χαλεπά, που εξελίχθηκε αργότερα σε έναν εντελώς προσωπικό δημιουργό μοναδικής ποιότητας.

    Πηγή: LiFO/POPAGANDA

    • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

      Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

    You May Also Like

    Αγνωστες πτυχές της ζωής και του έργου του Ελ Γκρέκο

    Καινούργια στοιχεία και απόψεις για έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της παγκόσμιας τέχνης, τον ...

    Η δημιουργική πλευρά του εγκλεισμού για τα μέλη της ΦΕΚ Πάφου

    Η δημιουργική πλευρά των μελών της Φωτογραφικής Εταιρείας Κύπρου- Τμήμα Πάφου συνεχίστηκε και στην ...

    Every Centre a Periphery|Every Periphery a Centre

    Η Δημοτική Πινακοθήκη Λάρνακας παρουσιάζει την έκθεση του Γερμανού καλλιτέχνη Horst Weierstall, με τίτλο ...

    Public Art: 12 παράλληλες εκθέσεις φωτογραφίας στην Πάφο

    Η ΦΕΚ ΠΑΦΟΥ διοργανώνει στο πλαίσιο του MoPP (Μonths of Photography Paphos / Μήνες ...

    Ψευδής Ρομαντισμός | Έκθεση του Δημήτρη Νεοκλέους

    Fake: Είναι η ψευδής γνώση, η ψευδής πληροφορία, η ψευδής εμπειρία μέσα από ορισμένες ...

    Ο Ξυλούρης της Ειρήνης και της Μουσικής «καλωσορίζει» τους επισκέπτες των Ανωγείων

    «Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε από τον κόσμο αδερφέ μου… Εμείς τραγουδάμε ...

    X