«Το Χειρόγραφο»

  • «Το Χειρόγραφο» |Κυριάκου Δημητρίου|Εκδόσεις Πορεία

    Η νουβέλα του Κυριάκου Δημητρίου με τίτλο “Το Χειρόγραφο” είναι ένα ενδιαφέρον ανάγνωσμα. Η πένα του συγγραφέα πλούσια και περίτεχνη με κλασικές επιρροές επιχειρεί να δημιουργήσει ένα βιβλίο για συγκεκριμένους αναγνώστες. Με κεντρικό ήρωα έναν ερευνητή της Κλασικής Φιλολογίας δηλώνεται εξαρχής ότι το συγκεκριμένο βιβλίο απευθύνεται σε ένα κοινό το οποίο θα μπορεί να κατανοήσει το περιεχόμενό του και να το αξιοποιήσει.

     

     

    Ο πρωταγωνιστής της νουβέλας, ο νεαρός ερευνητής Γκέιλ Έλιοτ, μετεωρίζεται μεταξύ σύγχρονης και παλαιότερης εποχής χάρη στις κλασικές σπουδές του. Λανθάνων πρωταγωνιστής της νουβέλας είναι ο φιλόσοφος Φλόουερ Σίντενχαμ, ο οποίος υπήρξε ιστορικό πρόσωπο και έζησε στην Αγγλία κατά τον 18ο αιώνα. Ο πρώτος αποφασίζει να ασχοληθεί ερευνητικά με το έργο του δεύτερου και έτσι πραγματοποιείται η γνωριμία τους. Το μεγαλύτερο μέρος της νουβέλας διαδραματίζεται στο Λονδίνο. Το βιβλίο ήδη από το εξώφυλλο μάς εισάγει στη σκοτεινή ατμόσφαιρα της νουβέλας. Το λονδρέζικο τοπίο με το νεφελώδες και μουντό σκηνικό του, το οποίο επικρατεί στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, έρχονται να δέσουν αρμονικά με τη συγκεκριμένη ατμόσφαιρα. Το σκηνικό εμπλουτίζουν τα μεταφυσικά στοιχεία, τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο στην πλοκή της νουβέλας.

    Το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό εναπόκειται στον αναγνώστη να αποφασίσει κατά πόσον είναι γοητευτικό ή ίσως κάπως ξεπερασμένο. Η σύντομη έκταση μίας νουβέλας θέτει εξαρχής κάποιους περιορισμούς. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το βιβλίο σε μόνο 128 σελίδες καλείται να δημιουργήσει ολοκληρωμένους χαρακτήρες και ολοκληρωμένη πλοκή ταυτόχρονα. Οι χαρακτήρες του βιβλίου δομούνται με ιδιαίτερη ακρίβεια δίνοντας έμφαση στην ψυχοσύνθεσή τους. Οι λεπτομερείς παρουσιάσεις των χαρακτήρων είναι εστιασμένες κυρίως στις σκέψεις και τις ανησυχίες τους με την πραγματική δράση της νουβέλας να διαδραματίζεται εσωτερικά, καθώς οι σκέψεις των ηρώων δεσπόζουν στην πλοκή. Όλη η γοητεία της νουβέλας έγκειται σε αυτές τις σκέψεις που γεννούν ενδιαφέρουσες θέσεις. Όσον αφορά την πλοκή, όμως, υπάρχουν κάποιες εκκρεμότητες οι οποίες εξαρτώνται από τις ερμηνευτικές ικανότητες του αναγνώστη για να κλείσουν. Οι διάφοροι στοχασμοί του πρωταγωνιστή, οι οποίοι αναδύονται μέσα από τις ερευνητικές του αναζητήσεις, είναι το ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου βιβλίου.

    Η επιλογή ένας από τους ήρωες του βιβλίου να βασίζεται σε ένα υπαρκτό πρόσωπο είναι πολύ εύστοχη. Δίνοντας τον λόγο στον νεκρό φιλόσοφο όλες οι θεωρίες του νεαρού ερευνητή διαψεύδονται. Το βιβλίο επιδιώκει να στηλιτεύσει την υπερπροσπάθεια των σύγχρονων ερευνητών να ερμηνεύσουν παλαιότερα κείμενα, οι οποίοι έχοντας ως στόχο να εντυπωσιάσουν οδηγούνται σε παρερμηνείες. Η φιλοδοξία του πρωταγωνιστή τονίζεται ως ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του. Η εμφάνιση του φιλοσόφου επιτυγχάνει την εξακρίβωση ότι ο νεαρός ερευνητής παρασυρμένος από τη φιλοδοξία του να εντυπωσιάσει με τα ευρήματά του κατέληξε σε παρερμηνείες. Το πραγματικό νόημα εν προκειμένω ήταν πολύ πιο απλό, άρα και λιγότερο “ένδοξο” εν αντιθέσει με τη φιλόδοξη ερμηνεία του πρωταγωνιστή. Το ύφος της νουβέλας είναι ιδιαίτερα εκλεπτυσμένο. Ο λόγος του αφηγητή εμπλουτισμένος και εμπνευσμένος από μια κλασική παιδεία διάχυτη μέσα στο κείμενο. Η επιλογή του πολυτονικού, η χρήση λόγιου λεξιλογίου και πολλών επιθέτων στις περιγραφές δείχνουν το πόσο δουλεμένο είναι το τελικό αποτέλεσμα και την προσπάθεια που καταβλήθηκε για να δημιουργηθεί ένα κείμενο υψηλής αισθητικής. Λέξεις επιλεγμένες με προσοχή και χωρίς να είναι φειδωλός στα επίθετα, ο αφηγητής δίνει κάθε λεπτομέρεια του χώρου, του τοπίου, της εποχής και της κατάστασης. Αναγνωρίζοντας την προσπάθεια που απαιτείται για ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι τα πιο πάνω χαρακτηριστικά κάνουν το κείμενο κάπως φλύαρο σε κάποια σημεία.

    Η ανάγνωση του εν λόγω βιβλίου είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Κάνοντας αναφορές σε συγγραφείς και βιβλία, τα οποία σχολιάζονται με αφορμή τα ερευνητικά πεδία του πρωταγωνιστή, ο αναγνώστης παίρνει νέες πληροφορίες και ιδέες. Επιπλέον, έρχεται αντιμέτωπος με κάποια σημαντικά ερωτήματα, τόσο ερευνητικού όσο και φιλοσοφικού περιεχόμενου, για τη ζωή, τον άνθρωπο και την πορεία του. Ο πλούσιος λόγος του βιβλίου έρχεται σε αντίθεση με τον καθημερινό λόγο της εποχής μας, ο οποίος καθότι πιο απλοϊκός και ίσως πιο φτωχός κάνει το κείμενο να φαίνεται λίγο εκτός εποχής. Ο πυκνός λόγος και το λόγιο ύφος της νουβέλας σε κάποια σημεία γίνονται κουραστικά, καθώς είναι κάπως ξεπερασμένα. Ενώ από άποψη περιεχομένου το κείμενο έχει ένα πολύ ενδιαφέρον υλικό, η γλώσσα του δυσκολεύει το έργο του αναγνώστη. Παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για ένα κείμενο με ιδιαίτερες ιδέες και εύστοχες τοποθετήσεις, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν το έναυσμα για περαιτέρω έρευνα.

    Γράφει η Μαρία Αποστολίδου

    • ΠΑΡΑΘΥΡΟ

      Το «Παράθυρο» είναι το πολιτιστικό ένθετο της εφημερίδας Πολίτης [Κύπρος] και του διαδικτυακού πόρταλ www.politis.com.cy. Ειδήσεις, συνεντεύξεις, συναντήσεις, ρεπορτάζ, ήχοι, εικόνες – κινούμενες και στατικές, κριτικές προσεγγίσεις, λοξές ματιές. Βλέπουμε το δέντρο, δεν χάνουμε το δάσος

    You May Also Like

    Παρουσίαση βιβλίου: «Η Aρχιτεκτονική των Kυπρίων επί Aγγλοκρατίας 1878-1960»

    Οι Εκδόσεις Εν Τύποις παραδίδουν στο κοινό μια σημαντική έκδοση, με συγγραφέα το καθηγητή ...

    ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: Συλλογική ιστορία

    Το NiMAC [Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λευκωσίας, Συνεργασία: Ίδρυμα Πιερίδη] στο πλαίσιο του νέου κινήματος ...

    Η Αξιοθέα και ο κόσμος της τίμησαν τον Μιχάλη Πασιαρδή

    Στις 28 Σεπτεμβρίου, το Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Κύπρου υποδέχτηκε με πολλή συγκίνηση και ...

    Παρ’ ολίγον

    Της Μαρίας Αβρααμίδου Εκδόσεις Αρμίδα Το βιβλίο της Μαρίας Αβρααμίδου απέσπασε το Κρατικό Βραβείο ...

    Βιβλίο για την αποκατάσταση μνημείων στην Κύπρο

    Ενα βιβλίο για τις αποκαταστάσεις μνημείων στην Κύπρο παρουσιάζεται στις 12 Δεκεμβρίου στη Λευκωσία. ...

    X