Γλώσσες

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης

Στην Κωνσταντινούπολη άνοιξε πρόσφατα ένας εκδοτικός οίκος με το όνομα Ιστός [bit.ly/istosekdoseis] με εξειδίκευση στις μεταφράσεις βιβλίων από τα ελληνικά στα τούρκικα. Κάποιες εκδόσεις είναι δίγλωσσες: στη μια σελίδα η πρώτη γλώσσα, στην απέναντι σελίδα η δεύτερη.

 Οι εκδόσεις αφορούν προς το παρόν κυρίως το κοινό της Τουρκίας και ειδικότερα όσους ενδιαφέρονται να μάθουν ελληνικά και να εξερευνήσουν τη χαμένη κουλτούρα των Ρωμιών της Κωνσταντινούπολης. Είναι και μια σειρά εκδόσεων η οποία στόχο έχει να βγάλει τα ελληνικά, μια από τις γλώσσες της Πόλης, από την αφάνεια στην οποία βρίσκονται ως φθίνουσα μειονοτική γλώσσα την οποία με την πάροδο του χρόνου το κεμαλικό κράτος ολοένα και παραγκώνιζε [bit.ly/lostgreek]. Έχουν μεταφραστεί μεταξύ άλλων βιβλία Ρωμιών της Πόλης αλλά και Καζαντζάκης, όμως η εκδοτική έχει και μεγαλύτερους στόχους: να ασχοληθεί με το φαινόμενο των μειονοτήτων στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.

 Στα δικά μας τώρα: πού είναι οι δίγλωσσες εκδόσεις στην Κύπρο, μια κατά βάση δίγλωσση χώρα στα χαρτιά ή και πρακτικά πολύγλωσση, αν τη δούμε σαν σύνολο, πέρα από τη σημερινή συγκυρία; Οι δύο μεγαλύτεροι πληθυσμοί της χώρας δεν έχουν κάποιο πρόβλημα στη διατήρηση της γλώσσας τους – αντίθετα μάλιστα οι τοπικές γλωσσικές ποικιλίες των δύο γλωσσών είναι ευρέως διαδομένες στην ομιλία. Μάλιστα τουλάχιστον η ελληνική κυπριακή διάλεκτος καταγράφεται και μελετάται. Έχω κενό για το τι συμβαίνει με την τουρκική κυπριακή, εκτός του ότι εθνικιστικοί κύκλοι στο καθεστώς θέλουν να την εξαλείψουν και από την τηλεόραση [σας θυμίζει κάτι;].

Πάντα ήθελα να πάω στο βιβλιοπωλείο Isik στη βόρεια Λευκωσία. Έτσι, όταν φίλος από την Αθήνα που μιλά τούρκικα έψαχνε δίγλωσσα βιβλία για να ξεσκονίσει τη γλώσσα, εκμεταλλεύτηκα κι εγώ την ευκαιρία να τον συνοδεύσω [στην πραγματικότητα με συνόδευε]. Έτυχε να είναι η επέτειος του θανάτου του Φικρέτ Ντεμιράγ και τα βιβλία του ήταν μαζεμένα σε ένα μικρό τραπεζάκι.

 Εκεί κατάλαβα πόσο λείπουν οι πραγματικά δίγλωσσες εκδόσεις, πέρα από κάποια στρατευμένα και ειρηνιστικά βιβλία του δόγματος της επαναπροσέγγισης και πέρα από τεύχη ακαδημαϊκών περιοδικών όπου οι μεν γράφουν στη γλώσσα τους και οι δε στη δική τους.

 Εκεί όμως πρόσεξα και πόσα βιβλία έχουν μεταφραστεί στα τούρκικα, από βιβλία της Νίκης Μαραγκού και του Μακάριου Δρουσιώτη μέχρι και τα απομνημονεύματα του Γρίβα. Και είναι σχεδόν ενθαρρυντικό κατά κάποιον περίεργο τρόπο που εμείς εδώ έχουμε περισσότερα εφόδια για αυτή την επικοινωνία – και περισσότερα πράγματα να πούμε ο ένας στον άλλο. Φτάνει να ξεφύγουμε από την ανάγκη μας να ανταλλάξουμε φιλειρηνικές αβρότητες και να κάνουμε ξεκάθαρες και συντεταγμένες προσπάθειες να μιλήσουμε μαζί για τα πάντα.

You May Also Like

Κουλτούρα σε [Ε]

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Όταν στο πλατό καθημερινής lifestyle εκπομπής ξέσπασε τηλεφωνική αντιπαράθεση για ...

Τα βέτο

“Φαντάζεστε τι εννά γινεί; Για κάθε απόφαση στο Υπουργικό εννά έχουν βέτο! Τζαι άμα ...

Λαμπεντούζα, μια κριτική

Της Κατερίνας Πουλοπούλου* Λαμπεντούζα. Ένα παραδεισένιο νησί, εκεί που η Βόρειος Αφρική συναντά την ...

Χλευάστε ιδέες, όχι άτομα

Είναι πολύ εύκολο κάποτε να πιάσεις στο ψιλό τους βουλευτές που από φόβο, ψηφοθηρία ...

Η εποχή της μιζέριας

Γράφει ο Γιώργος Κακούρης Δεν ξέρω τι μπορούμε να περιμένουμε πλέον. Πέντε φασίστες (ναι, ...

Η κόλαση στα σχόλια των άλλων

Δεν υπάρχει νόημα να μπούμε στη συζήτηση αν το στιχάκι που σκάρωσε ο Παντελής ...

X