Οι κομητείες Ιόππης και Καρπασίας

Δύο από τις κομητείες του βασιλείου της Κύπρου ήταν η κομητεία Ιόππης που κατά τον 15ο αιώνα ανήκε στην οικογένεια de Flory και η κομητεία Καρπασίας που ίδρυσε ο Ιάκωβος Β’ Lusignan 

Οι πιο υψηλά ιστάμενοι άρχοντες στο βασίλειο της Κύπρου ήταν τα μέλη των οικογενειών που κατείχαν κομητείες, οι οποίες ανέρχονταν στις τέσσερις. Αναφερόμαστε στις κομητείες οι οποίες όταν χάθηκαν οι κτήσεις με την πτώση του λατινικού βασιλείου της Ιερουσαλήμ μεταφέρθηκαν ως τίτλοι στο βασίλειο της Κύπρου, το οποίο ίδρυσε ο οίκος των Lusignan και όπου είχαν εγκατασταθεί πρόσφυγες από τις περιοχές της Συροπαλαιστίνης. Μια από τις κομητείες του βασιλείου της Κύπρου ήταν και η κομητεία Ιόππης, η οποία ανήκε τουλάχιστον κατά τα μέσα του 15ου αι. στην οικογένεια de Flory. Tον τίτλο της κομητείας απέκτησε o Ιάκωβος de Flory, το πιο γνωστό μέλος της οικογένειας, στον οποίο είχε παραχωρηθεί ο εν λόγω τίτλος το έτος 1440. Το 1445 ο de Flory είχε σταλεί στην αυλή του Πάπα Ευγενίου Δ?’ για διευθέτηση σχετιζόμενη με την Αρχιεπισκοπή της Κύπρου και τότε του είχαν παραχωρηθεί από τον Πάπα προνόμια. Είναι πολύ πιθανόν και η Ισαβέλλα de Flory, στην οποία το 1561 είχε παραχωρηθεί -καθώς και στην οικογένειά της- παπικό προνόμιο, να ήταν αδελφή του κόμη της Iόππης. Η Ισαβέλλα de Flory είχε παντρευτεί τον Φοίβο Lusignan, μέλος του φραγκικού βασιλικού οίκου.

Ο Ιάκωβος de Flory, ο οποίος αναφέρεται και ως σπουδαιότατος άνδρας, κατείχε υψηλές θέσεις επί βασιλιά Ιωάννη Β? Lusignan. Κατά τα χρόνια της διαμάχης μεταξύ της νόμιμης βασίλισσας Καρλόττας και του ετεροθαλούς αδελφού της Ιακώβου, ο Ιάκωβος de Flory ήταν υποστηρικτής της νόμιμης βασίλισσας. Το 1563 είχε σταλεί από τη βασίλισσα Καρλόττα στην Κωνσταντινούπολη για να ζητήσει βοήθεια από τον σουλτάνο, αλλά τον βρήκε ο θάνατος κάτω από άγνωστες συνθήκες. Κάποιες πηγές ωστόσο αναφέρουν ότι θανατώθηκε από έναν Τούρκο πασά, σύζυγο της αδελφής της γυναίκας του. Ο Ιάκωβος de Flory είχε νυμφευθεί δυο φορές, αλλά απέκτησε παιδιά με τη δεύτερη σύζυγό του, την Ελληνίδα Ζωή Καντακουζηνού. Αναφέρεται στις πηγές ότι απέκτησε τρεις γιους με τη Ζωή Καντακουζηνού, τους Μανουήλ, Ηρακλή και Ιάσονα. Μνημονεύεται επίσης μια Φλωρεντία Rames ως κόμισσα της Ιόππης και ίσως να πρόκειται για κάποια θυγατέρα του Ιάκωβου de Flory.

Ο βασιλιάς Ιάκωβος Β? Lusignan, όταν κατόρθωσε να σφετεριστεί το στέμμα της Κύπρου εις βάρος της ετεροθαλούς αδελφής του, ίδρυσε το 1472 μια τέταρτη κομητεία, την κομητεία Καρπασίας, δίνοντάς της την πρωτοκαθεδρία. Ας σημειωθεί εδώ ότι η πιο πάνω κομητεία εσφαλμένα αναφέρεται ως κομητεία Καρπασίας αφού, σύμφωνα με τις πηγές, περιελάμβανε μόνο τον εκτεταμένο και πολυπληθή τότε οικισμό Ριζοκαρπάσου και τα χωριά Mαχαιριώνα και Σελενιά που γειτνίαζαν μαζί του και τα οποία χάθηκαν και τα δύο με την πάροδο των αιώνων. Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι ορθώς η κομητεία πρέπει να αναφέρεται ως κομητεία Ριζοκαρπάσου. Άλλωστε κατά την ίδια εποχή τόσο ολόκληρη η χερσόνησος όσο και ο οικισμός Ριζοκαρπάσου τις περισσότερες φορές απαντούν στις πηγές με το ίδιο όνομα: ως Carpasse στις φραγκικές πηγές και αργότερα επί Βενετοκρατίας ως Carpasso. Η κομητεία Καρπασίας παραχωρήθηκε στον ευνοούμενο του βασιλιά, Ιωάννη Perez Fabrice, ο οποίος ήδη κατείχε την κομητεία Ιόππης. Μετά τον θάνατο του βασιλιά όμως, και συγκεκριμένα στις 19 Φεβρουαρίου 1474, η χήρα του βασίλισσα Αικατερίνη Κορνάρο, δυσαρεστημένη από τον Fabrice, σε τελετή που έλαβε χώρα στην Αμμόχωστο παραχώρησε τον τίτλο της κομητείας της Ιόππης στον εξάδελφό της Γεώργιο Contarini. Στον ίδιο παραχωρήθηκαν και πλούσια χωριά και γαίες που ανέρχονταν στα δώδεκα τον αριθμό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν τα χωριά Δάλι, Καλοψίδα, Άγιος Σέργιος, Τόχνη κ.ά. Όταν ο Γεώργιος πέθανε, ετάφη στο βασιλικό κοιμητήριο του Αγίου Δομηνίκου. Είχε αποκτήσει δύο γιους, τον Ιουστινιάνη και τον Θωμά, οι οποίοι είχαν εμπλακεί για τον τίτλο κομητείας της Ιόππης σε δικαστικές έριδες. Ο Θωμάς, τελικά, κέρδισε τον τίτλο το έτος 1506, πέθανε το 1560 και το ετήσιο εισόδημά του ανερχόταν στις 3.000 δουκάτα.

Ο γιος του Θωμά, Γεώργιος, που έφερε το όνομα του παππού του, είχε πωλήσει πολλά φέουδα που κατείχε στην Κύπρο και απέκτησε άλλα στην Terra Ferma. Στις 26 Απριλίου 1562 είχε ζητήσει άδεια από τις βενετικές αρχές να πωλήσει κάποια χωριά και ένα από αυτά ήταν το χωριό Δάλι. Τελικά, το ίδιο χωριό πέρασε με αγοραπωλησία στην ιδιοκτησία του Κύπριου φεουδάρχη Bernardo della Gridia. Οι Contarini συνέχισαν να έχουν τα φέουδα, τον τίτλο και να είναι και πατρίκιοι. Ζούσαν στη Βενετία, αλλά ο Ιουστινιανός Contarini, γιος του Γεώργιου, ζούσε στην Κύπρο και εκπροσωπούσε το 1538 τον έμπορο και φεουδάρχη Έκτορα Φλάτρο. Το 1560 ο Ιωάννης εκπροσώπησε τον πατέρα του Θωμά στη γενική στρατιωτική επιθεώρηση (Mostra Generale) του φεουδαρχικού ιππικού. To 1570-1571, κατά τον πόλεμο της Κύπρου, δεν συναντούμε στις πηγές κανένα μέλος της οικογένειας Contarini και του συγκεκριμένου κλάδου, ούτε αιχμάλωτο αλλά ούτε να έχει χάσει τη ζωή του στην πολιορκία της Λευκωσίας ή στην παράδοση της Αμμοχώστου.

Η κομητεία Καρπασίας

Η κομητεία της Καρπασίας, στην οποία ήδη αναφερθήκαμε, πέρασε από τον Jean Perez Fabrice στη θυγατέρα του Καρλόττα, η οποία παντρεύτηκε το 1485 τον Νικόλαο Ιουστινιάνη, γιο του Ferigo Ιουστινιάνη και της Μαριέττας Μοροζίνη. Στη συνέχεια, το 1513, ο τίτλος παραχωρήθηκε στον σύζυγο της Καρλόττας. Ακολούθως ο τίτλος πέρασε στον γιο τους Άγγελο (1507-1545), που είχε νυμφευθεί μια θυγατέρα του Nani και απέκτησαν δύο γιους, τους Ορσάτο και Νικόλαο. Ο Ορσάτο αιχμαλωτίστηκε το 1570 και ελευθερώθηκε αργότερα, ενώ τον βρήκε ο θάνατος το 1597. Ο Νικόλαος πήρε τον τίτλο της κομητείας το 1545 και παντρεύτηκε μια Κύπρια, την Αγνή Benedetti, θυγατέρα του φεουδάρχη Νικόλαου Benedetti και της Μελουζίνης Lasse, θυγατέρας του Πέτρου Lasse και της Chelvis Στράμπαλη και εγγονής του Έκτορα Lasse και της Damabella. Ο Νικόλαος και η Αγνή ζούσαν στη Βενετία, στοιχεία τα οποία συναντούμε στις πηγές, στα τέλη του 16ου αι. Είχαν αποκτήσει τρεις γιους, τους Άγγελο, Ιωάννη-Πέτρο και Bernardo.

Οι απόγονοι των δύο οικογενειών τόσο της κομητείας της Ιόππης όσο και της κομητείας της Καρπασίας για αιώνες και μετά την κατάκτηση της Κύπρου συνέχιζαν να θέτουν δίπλα στο όνομά τους τους τίτλους όπως όταν η Κύπρος ανήκε στη Γαληνοτάτη. Οι κομητείες, ωστόσο, με την κατάληψη της Κύπρου από τους Οθωμανούς εξέλιπαν…

You May Also Like

Οι κυπριακές ρίζες της ζακυνθινής οικογένειας Καρρέρ  (Carrer)

Γράφει η Νάσα Παταπίου, Ιστορικός Ερευνήτρια Αναφέρεται ότι η γνωστή οικογένεια Καρρέρ της Ζακύνθου ...

Η οικογένεια Φαρμακά της Κύπρου και το ομώνυμο χωριό

Η παλαιότερη πηγή που έχει εντοπιστεί για την οικογένεια Φαρμακά ανάγεται στο έτος 1383, ...

Άγνωστα στοιχεία για χωριά της Κύπρου

Γράφει η Νάσα Παταπίου Για το χωριό Αβδελλερό Είναι βέβαιο ότι το Αβδελλερό συγκαταλέγεται ...

Κύπριοι πρόσφυγες στη Βενετία και κληροδοτήματα

Γράφει η Νάσα Παταπίου Στις ανέκδοτες πηγές που ανακαλύπτουμε στα αρχεία της Βενετίας, σχετικά ...

Γέναγρα και Απαλαίστρα Μεσαορίας

Η αρχειακή έρευνα φέρνει συνέχεια στο φως νέα στοιχεία για τα χωριά της Κύπρου, ...

Ακτοφρουρές στη χερσόνησο της Καρπασίας

Αρχειακό υλικό και νέες μελέτες αποκαλύπτουν τα μέτρα που είχαν ληφθεί για τη φρούρηση ...

X