Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της κοινής αρχαιολογικής αποστολής των Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας και Πανεπιστήμιο Jagiellonian Κρακοβίας στην Κάτω Πάφο για το 2025, υπό τη διεύθυνση της καθ. Ewdoksia Papuci-Władyka. Στην αποστολή, σημειώνεται, συμμετείχαν, επίσης, το Πολυτεχνείο Βαρσοβίας, το Πανεπιστήμιο Αμβούργου, το Πολυτεχνείο Βρότσλαβ και το Εθνικό Μουσείο Κρακοβίας. 

Το 2025 αποτέλεσε έτος με ιδιαίτερο συμβολισμό για την πολωνική αρχαιολογική παρουσία στην Κύπρο, καθώς συμπληρώθηκαν 60 χρόνια ερευνών στη Μαλούτενα και 15 χρόνια στην Αγορά της αρχαίας Πάφου.

Ευρήματα στη Μαλούτενα: Το «κλειδί» της Ύστερης Ελληνιστικής περιόδου

Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, οι ανασκαφές στην περιοχή της Μαλούτενας επικεντρώθηκαν στην τάφρο MAL TT.X, αναδεικνύοντας κατάλοιπα που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη καλά διατηρημένης αρχιτεκτονικής της Ύστερης Ελληνιστικής περιόδου.

• Σημαντικό εύρημα: Επισημαίνεται ο εντοπισμός μιας ενσφράγιστης λαβής αμφορέα του Ρόδιου Επωνύμου Άρχοντα Αριστομβροτίδα, η οποία χρονολογείται γύρω στο 117 π.Χ.

• Βιοτεχνική δραστηριότητα: Στην ίδια περιοχή εντοπίστηκαν τμήματα από χωνευτήρια για την τήξη μετάλλων, εύρημα που, σύμφωνα με την αποστολή, υποδεικνύει την ύπαρξη εργαστηριακού χώρου παραγωγής.

  

   

Αρχαία Αγορά: Άγνωστες κιονοστοιχίες και συστήματα ύδρευσης

Στον τομέα της Αγοράς, οι έρευνες διεξήχθησαν στο βόρειο τμήμα της Ανατολικής Στοάς, όπου:

• Αποκαλύφθηκε τμήμα ενός άγνωστου μέχρι τώρα στυλοβάτη με κατάλοιπα δύο ραβδωτών κιόνων, που φαίνεται να σχετίζονται με παλαιότερη φάση της στοάς.

• Εντοπίστηκε μια λεκάνη καθίζησης (ρηχή δεξαμενή νερού) του πρώτου μισού του 2ου αιώνα π.Χ., η οποία συνδεόταν λειτουργικά με πηγάδι μέσω πήλινου αγωγού.

Μελέτη και συντήρηση

Παράλληλα με το ανασκαφικό έργο, πραγματοποιήθηκε εκτενής μελέτη 350 αρχιτεκτονικών στοιχείων από τις οικίες της περιοχής (Έπαυλη Θησέα, Οικία Αιώνα κ.α.). Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου, οι εργασίες επικεντρώθηκαν στη συντήρηση 71 νομισμάτων και μεταλλικών αντικειμένων, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει ένα θραύσμα φύλλου χρυσού και η λαβή μιας χάλκινης situla.

Έτος ορόσημο για την Πολωνική Αρχαιολογία

Καταληκτικά, το Τμήμα Αρχαιοτήτων, υπενθυμίζει τις εορταστικές δράσεις για την επέτειο των 60 ετών, οι οποίες περιέλαβαν το 4ο διεθνές συνέδριο "Nea Paphos Colloquium" σε Βαρσοβία και Κρακοβία, καθώς και τη φωτογραφική έκθεση «Από τη Μαλούτενα στην Αγορά» στην γκαλερί «Εν Πλω». Παράλληλα, εντός του 2025 πραγματοποιήθηκαν τα επίσημα εγκαίνια του Ερευνητικού Κέντρου του PCMA UW στην Πάφο, εδραιώνοντας περαιτέρω την επιστημονική συνεργασία των δύο χωρών.