Δύο κτίρια Bauhaus στον χώρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO «Λευκή Πόλη» στο Τελ Αβίβ υπέστησαν ζημιές από ιρανικούς πυραύλους το Σάββατο. Μία γυναίκα σκοτώθηκε και περισσότεροι από δύο δωδεκάδες άνθρωποι τραυματίστηκαν από την έκρηξη, σύμφωνα με τους Times of Israel.
Η Λευκή Πόλη κατασκευάστηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 έως τη δεκαετία του 1950, βασισμένη στο πολεοδομικό σχέδιο του Πάτρικ Γκέντες. Εντάχθηκε στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2003 «ως ένα εξαιρετικό παράδειγμα, σε μεγάλη κλίμακα, των καινοτόμων ιδεών πολεοδομικού σχεδιασμού του πρώτου μισού του 20ού αιώνα», σύμφωνα με την ιστοσελίδα της UNESCO. «Η αρχιτεκτονική αποτελεί μια συνθετική αναπαράσταση ορισμένων από τις σημαντικότερες τάσεις του Μοντέρνου Κινήματος στην αρχιτεκτονική, όπως αυτό αναπτύχθηκε στην Ευρώπη. Η Λευκή Πόλη αποτελεί επίσης ένα εξαιρετικό παράδειγμα της εφαρμογής αυτών των τάσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές πολιτιστικές παραδόσεις και τις κλιματικές συνθήκες», προστίθεται.
Σε ανάρτηση στο Facebook την 1η Μαρτίου, το Bauhaus Center, που είναι αφιερωμένο στο συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό στυλ, ανέφερε: «Αυτά τα σπίτια ήταν κάτι περισσότερο από μπετόν και μπαλκόνια. Ήταν σύμβολα επιβίωσης, μοντερνισμού και της ανοικοδόμησης της ζωής στο Τελ Αβίβ — τη Λευκή Πόλη. Οι καθαρές γραμμές και οι απλές μορφές τους μετέφεραν μια ισχυρή ιστορία: αρχιτεκτονική ως καταφύγιο, αρχιτεκτονική ως ελπίδα. Θρηνούμε την απώλεια αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς και παραμένουμε δεσμευμένοι στη διατήρηση της μνήμης και των αξιών που ενσάρκωναν αυτά τα κτίρια.» Το κέντρο κατέγραψε επίσης και άλλα κτίρια της Λευκής Πόλης που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Δώδεκα Ημερών τον Ιούνιο του 2025.
Εν τω μεταξύ, η γυάλινη πρόσοψη του Habima, του Εθνικού Θεάτρου του Ισραήλ που χτίστηκε το 1934, υπέστη επίσης ζημιές από ιρανικούς πυραύλους στις 28 Φεβρουαρίου.
Η UNESCO ενώθηκε με άλλους οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών και ανώτερους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες, καταδικάζοντας τόσο τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα όσο και τις αντίποινες επιθέσεις του Ιράν.
Το παλάτι Γκολεστάν της Τεχεράνης, που περιλαμβάνεται στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, φέρεται να υπέστη ζημιές από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα την Τρίτη (3 Μαρτίου).
Οι ζημιές προκλήθηκαν κυρίως από εκρήξεις και ωστικά κύματα κοντινών επιθέσεων, που έσπασαν παράθυρα και προκάλεσαν φθορές σε τμήματα του ιστορικού συγκροτήματος.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Ιλάν Σχόρι, το σημαντικότερο από τα δύο κτίρια Bauhaus που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης ήταν το σπίτι «Froma Gurvitz», που χτίστηκε το 1937 από το αρχιτεκτονικό γραφείο Zabrodsky και Blacks. Κατά τη διάρκεια πρόσφατης αποκατάστασης από τον αρχιτέκτονα Άλον Μπεν Νουν προστέθηκε ακόμη ενάμισης όροφος στην οροφή, όπως ανέφερε στην The Art Newspaper. Από τα περισσότερα από 4.000 σπίτια που κατασκευάστηκαν στο Διεθνές Στυλ στο Τελ Αβίβ, τα περισσότερα ανήκουν σε ιδιώτες, λέει, και «οι ιδιοκτήτες δεν θέλουν να επενδύσουν στην αποκατάσταση αυτή τη στιγμή».
Η Μίχα Γκρος, διευθύντρια του Bauhaus Center, δήλωσε στην The Art Newspaper ότι η πολιτιστική ζωή «υποφέρει σημαντικά λόγω του πολέμου, με τα περισσότερα ιδρύματα να παραμένουν αυτή τη στιγμή κλειστά», συμπεριλαμβανομένου και του δικού της. Το Μουσείο του Ισραήλ ανακοίνωσε στο Facebook στις 28 Φεβρουαρίου ότι μετέφερε αντικείμενα από τη συλλογή του σε καταφύγιο: «Σύμφωνα με τις οδηγίες έκτακτης ανάγκης της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου, οι εξειδικευμένες ομάδες του μουσείου έφτασαν τις πρώτες πρωινές ώρες και ολοκλήρωσαν τη μεταφορά των σημαντικών έργων σε προστατευμένη τοποθεσία! Ελπίζουμε σε πιο ήσυχες ημέρες».
Την ίδια στιγμή, το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στην Ιερουσαλήμ, ένας ιδιωτικά χρηματοδοτούμενος οργανισμός που φιλοξενεί μία από τις σημαντικότερες συλλογές ισλαμικής τέχνης στον κόσμο, λαμβάνει επίσης μέτρα για την προστασία της συλλογής του. Το μουσείο ανακοίνωσε επίσης στο Facebook ότι μετέφερε έργα σε ασφαλή τοποθεσία και ότι θα παραμείνει κλειστό μέχρι νεωτέρας. Ανάμεσα στα αντικείμενα που απομακρύνθηκαν είναι και ο «Θησαυρός Χαραρί» (The Harari Hoard), μια συλλογή σπάνιων και πολύτιμων περσικών ασημικών από τον 11ο–12ο αιώνα. Σύμφωνα με το μουσείο, πρόκειται για «τη μεγαλύτερη σωζόμενη συλλογή του είδους της στον κόσμο, καθώς και τη μοναδική πηγή ασημικών από την περίοδο των Σελτζούκων», η οποία «βρέθηκε άθικτη μέσα σε ένα δοχείο σε μια σπηλιά στο δυτικό Ιράν».
Η Τάλια Εζράχι, συντονίστρια διεθνών σχέσεων στο Emek Shaveh, μια ισραηλινή αντι-κατοχική οργάνωση που ιδρύθηκε από αρχαιολόγους, σημειώνει ότι στην τρέχουσα κρίση κινδυνεύουν τόσο οι ζωές όσο και η πολιτιστική κληρονομιά Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Εκφράζει την ελπίδα ότι αυτό μπορεί να ενισχύσει ένα αίσθημα πολιτιστικής αλληλεγγύης.
«Ο πόλεμος δεν κάνει διάκριση ανάμεσα σε εβραϊκή, μουσουλμανική, χριστιανική ή οποιαδήποτε άλλη κληρονομιά», δήλωσε . «Όταν τέτοιοι χώροι υφίστανται ζημιές ή καταστρέφονται, η απώλεια αντηχεί πέρα από τα ερείπια και θα παραμείνει ως μαρτυρία της αποτυχίας των ηγετών μας να επιλέξουν τις ανθρώπινες ζωές και τους πολιτιστικούς και πνευματικούς κόσμους που τους δίνουν νόημα, αντί για την καταστροφή και την ερήμωση.»
Σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency, που εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες, περισσότεροι από 1.100 άμαχοι έχουν χάσει τη ζωή τους μέχρι στιγμής στη σύγκρουση.
ΠΗΓΗ: The Art Newspaper