Η διάσκεψη επικεντρώθηκε στη σύγχρονη σημασία της κληρονομιάς του Bauhaus και στη σύνδεσή της με το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus (NEB), στο πλαίσιο των σημερινών πράσινων, ψηφιακών και κοινωνικών μετασχηματισμών της Ευρώπης. Όπως επισημάνθηκε, οι πόλεις και οι περιφέρειες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή των σχετικών πολιτικών, λειτουργώντας ως χώροι καινοτομίας και τοπικής δράσης.
Κατά την παρέμβασή της, η διευθύντρια και διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος Bauhaus Dessau, Μπάρμπαρα Στάινερ, αναφέρθηκε στην ιστορική μετεγκατάσταση του Bauhaus από τη Βαϊμάρη στην πόλη Ντεσάου το 1925, γεγονός που, όπως σημείωσε, αποτέλεσε σημείο καμπής για την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής, του σχεδιασμού και της κοινωνικής σκέψης.
Υπογράμμισε ότι η ταχεία ανέγερση του εμβληματικού κτιρίου της σχολής, το οποίο εγκαινιάστηκε το 1926, καθώς και οι καινοτόμες κατοικίες των δασκάλων, αποτυπώνουν τη ριζοσπαστική προσέγγιση του κινήματος ως προς τα υλικά, την τεχνολογία και την αισθητική. Όπως ανέφερε, βασικά δομικά στοιχεία όπως ο χάλυβας, το γυαλί και το σκυρόδεμα συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός νέου προτύπου για τη βιομηχανική κοινωνία.
Κλείνοντας, η κα. Στάινερ τόνισε πως το Bauhaus παραμένει επίκαιρο ως τρόπος σκέψης, που συνδυάζει τη μαζική παραγωγή, τη διεπιστημονικότητα και τη σύνδεση τοπικού και παγκόσμιου επιπέδου, στοιχεία που κρίνονται καθοριστικά για την προώθηση της βιώσιμης μετάβασης στην Ευρώπη.
Ενδυνάμωση Δήμων μέσω του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus
Σε συζήτηση υπό τον τίτλο «Ενδυνάμωση Μικρών Δήμων μέσω του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus», η νικήτρια του πιλοτικού προγράμματος «Ενίσχυση για Μικρούς Δήμους», Αγγελική Κοσμά, αναφέρθηκε στην εμπειρία από την περιοχή των Τζουμέρκων στην Ελλάδα, επισημαίνοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπως η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η κλιματική κρίση. Όπως ανέφερε, οι προκλήσεις αυτές δεν είναι μεμονωμένες, αλλά καταγράφονται σε πολλές περιοχές της Ευρώπης.
Επισήμανε ότι το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus, λειτουργεί ως πλαίσιο για την αναζωογόνηση τέτοιων περιοχών, μέσα από έργα που συνδυάζουν την τοπική ταυτότητα με σύγχρονες βιώσιμες πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό, η κα. Κοσμά παρουσίασε την αποκατάσταση πρώην δημοτικού σχολείου στο χωριό Φράστα, ένα κτίριο με ιδιαίτερη ιστορική και κοινωνική σημασία για την τοπική κοινότητα.
Όπως εξήγησε, το έργο βασίζεται στην αξιοποίηση παραδοσιακών τεχνικών δόμησης και χειροτεχνίας, στοιχεία που αποτελούν σημαντικό μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Γνωστοποίησε πως ο χώρος θα φιλοξενεί δράσεις εκπαίδευσης και έρευνας με αντικείμενο τις βιώσιμες και παραδοσιακές μεθόδους κατασκευής, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενίσχυση της τοπικής κοινωνικής ζωής.
Από την πλευρά του, ο Ισπανός Ευρωβουλευτής, Μάρκος Ρος Σέμπερε, τόνισε πως το αρχικό Bauhaus βασίστηκε σε μία απλή ιδέα, τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων μέσα από τον μετασχηματισμό του δομημένου περιβάλλοντος και την ενίσχυση της πρόσβασης σε αξιοπρεπή και κατοικήσιμη στέγαση.
Όπως σημείωσε, αν και το ιστορικό Bauhaus μπορεί να ερμηνευθεί είτε ως στιλιστικό κίνημα είτε ως σχολή αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού, στην πράξη συνέβαλε καθοριστικά στην αναδιαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζονται και προσφέρονται οι κατοικίες, βελτιώνοντας τις συνθήκες διαβίωσης για ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Ο ίδιος τόνισε ότι σήμερα η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με παρόμοιες προκλήσεις, αναφερόμενος σε μια «βαθιά κρίση στέγασης» και στην ανάγκη πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή και ποιοτική κατοικία. Υπενθύμισε ότι όταν ξεκίνησε το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus, η συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στην ανακαίνιση των κτιρίων και στην ενεργειακή απόδοση, στο πλαίσιο των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας.
Ωστόσο, πρόσθεσε, η ευρωπαϊκή προσέγγιση εξελίχθηκε, με στόχο όχι μόνο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, αλλά και τη συνολική μεταμόρφωση του τρόπου ζωής των ανθρώπων στους χώρους κατοικίας τους. Υπογράμμισε ότι το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus, δεν αποτελεί αισθητικό ή στιλιστικό ρεύμα, αλλά πρωτοβουλία που συνδέει τη βιωσιμότητα, την κοινωνική διάσταση και την ποιότητα ζωής.
Ο Μάρκος Ρος Σέμπερε επισήμανε ότι μόνο ο συνδυασμός των τριών αυτών αξιών μπορεί να αποτυπώσει πλήρως το περιεχόμενο της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι έργα αποκλειστικά περιβαλλοντικά ή αποκλειστικά κοινωνικά δεν εντάσσονται από μόνα τους στο πλαίσιο του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus.
Παράλληλα, έκανε λόγο για την ανάγκη σύνδεσης της τεχνολογίας, της αρχιτεκτονικής, του πολιτισμού και των τεχνών με τις περιβαλλοντικές πολιτικές, ενώ αναφέρθηκε στη δημιουργία μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής κοινότητας γύρω από την πρωτοβουλία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, στο πλαίσιο του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus συμμετέχουν περισσότερα από 1.900 μέλη και έχουν χρηματοδοτηθεί ή υποστηριχθεί περίπου 700 έργα σε ολόκληρη την ΕΕ, μέσω σχετικών προγραμμάτων και πιλοτικών δράσεων.