Το Ιράν ακύρωσε τη συμμετοχή του στη φετινή Μπιενάλε της Βενετίας, λίγες μόλις ημέρες πριν από τα εγκαίνια στις 9 Μαΐου, όπως ανακοίνωσαν οι διοργανωτές της έκθεσης τη Δευτέρα (4 Μαΐου) με μια σύντομη δήλωση.
«Σε ό,τι αφορά τις εθνικές συμμετοχές στην 61η Διεθνή Έκθεση Τέχνης In Minor Keys σε επιμέλεια της Koyo Kouoh (9 Μαΐου – 22 Νοεμβρίου), ανακοινώθηκε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα συμμετάσχει», ανέφερε η ανακοίνωση, χωρίς να δοθεί κάποια εξήγηση.
Παρότι το Ιράν αναμενόταν να λάβει μέρος, δεν είχε ανακοινώσει λεπτομέρειες σχετικά με τον καλλιτέχνη ή το περίπτερό του, αναφέροντας μόνο ως επίτροπο τον Aydin Mahdizadeh Tehrani, γενικό διευθυντή εικαστικών τεχνών στο Υπουργείο Πολιτισμού και Ισλαμικής Καθοδήγησης (MCIG).
Η είδηση της αποχώρησης έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων εντάσεων στη Μέση Ανατολή, που απειλούν μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία βρίσκεται σε ισχύ από τις 8 Απριλίου. Και οι δύο πλευρές δήλωσαν τη Δευτέρα ότι επιτέθηκαν στις ναυτικές δυνάμεις η μία της άλλης, διαψεύδοντας παράλληλα τους ισχυρισμούς του αντιπάλου, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι το Ιράν θα «εξαφανιστεί από προσώπου γης» εάν στοχεύσει αμερικανικά πλοία.
Άτομο με εκτενή εμπειρία στον καλλιτεχνικό χώρο του Ιράν και γνώση της διαδικασίας επιλογής για τη Μπιενάλε, το οποίο ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, δήλωσε στην The Art Newspaper ότι δεν εξεπλάγη από την ακύρωση, δεδομένης της απουσίας ανακοινωμένου καλλιτέχνη και της συνεχιζόμενης πολιτικής και οικονομικής κρίσης. «Ακόμη και η μεταφορά έργων στη Βενετία θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη υπό τις παρούσες συνθήκες. Δεν υπάρχουν πτήσεις, δεν υπάρχουν ταχυδρομικές αποστολές», πρόσθεσε.
Συμπλήρωσε επίσης ότι η συμμετοχή οργανώνεται συνήθως από το MCIG, συχνά σε συνεργασία με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Τεχεράνης. Περιέγραψε την παρουσία του Ιράν τα τελευταία χρόνια ως μάλλον χαμηλών τόνων, με περιορισμένη εκπροσώπηση αναγνωρισμένων καλλιτεχνών. «Η συμμετοχή του Ιράν στη Μπιενάλε της Βενετίας από το 2015 δεν αντικατοπτρίζει ουσιαστικά όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό της χώρας ή την ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή της», ανέφερε.
Το Ιράν έκανε το ντεμπούτο του στη Μπιενάλε το 1956, επί καθεστώτος Παχλαβί (1925–1975), όμως η παρουσία του μέχρι την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 ήταν σποραδική. Μετά από δεκαετίες απουσίας, επέστρεψε το 2003, με τη συμμετοχή του να παραμένει διαλείπουσα έως το 2015, όταν έγινε πιο σταθερή.
Η ακύρωση αυτή προστίθεται σε ένα ήδη χαοτικό προοίμιο για την 61η διοργάνωση της Μπιενάλε. Την περασμένη εβδομάδα, ολόκληρη η πενταμελής επιτροπή βραβείων παραιτήθηκε εν μέσω κλιμακούμενης διαμάχης σχετικά με τη συμμετοχή του Ισραήλ και της Ρωσίας στη φετινή διοργάνωση. Η επιτροπή είχε δηλώσει ότι θα απέκλειε καλλιτέχνες από χώρες των οποίων οι ηγέτες υπόκεινται σε εντάλματα σύλληψης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, απόφαση που θεωρήθηκε ότι στόχευε τη Ρωσία και το Ισραήλ. Ελλείψει επιτροπής, τα δύο βραβεία Χρυσού Λέοντα —για την καλύτερη εθνική συμμετοχή και τον καλύτερο καλλιτέχνη της κεντρικής έκθεσης— θα απονεμηθούν πλέον μέσω ψηφοφορίας του κοινού, ενώ η τελετή μετατίθεται από τον Μάιο στον Νοέμβριο. Δικαίωμα ψήφου θα έχουν οι κάτοχοι εισιτηρίων που έχουν επισκεφθεί και τους δύο βασικούς χώρους της Μπιενάλε, τους Giardini και το Arsenale.
Πηγή: The Art Newspaper