Απεβίωσε χθες, Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026, η Κύπρια σπουδαία εικαστικός Κούλα Σαββίδου, σε ηλικία 69 ετών, σκορπώντας θλίψη στον εικαστικό χώρο αλλά και γενικότερο στο φιλότεχνο κοινό που θαύμασε το έργο της.
Η Κούλα Σαββίδου δεν υπήρξε ποτέ μια «συμβατική» καλλιτέχνιδα, κάτι που μαρτυρούσε ακόμα και η ημερομηνία γέννησής της. «Εγεννήθηκα στο Λονδίνο στις 29 Φεβρουαρίου του 1956. Συγκεκριμένα είμαι δίσεκτη», δήλωσε στο αφιέρωμα που πραγματοποίησε το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, για το έργο και την πορεία της. Η ίδια γεννήθηκε στη βρετανική πρωτεύουσα, το Λονδίνο, ωστόσο μεγάλωσε στη Λεμεσό.
Η Λυών, τα δύσκολα χρόνια και η επιστροφή στην Κύπρο
Η πορεία της προς την τέχνη ήταν προδιαγεγραμμένη. Μεγαλωμένη σε ένα περιβάλλον γεμάτο μουσική και χρώματα, ξαδέλφη του πρόωρα χαμένου Νικόλα Οικονόμου και αδελφή της εικαστικού Ρεβέκκας Σαββίδου, η Κούλα Σαββίδου ήξερε από το δημοτικό ότι η μοίρα της ήταν είτε τα εικαστικά είτε η μουσική, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην τελευταία της συνέντευξη που παραχώρησε για τη σειρά «Art in the city». Παρά την εισβολή του '74 που μεσολάβησε, κατάφερε να σπουδάσει στην École Nationale des Beaux-Arts της Λυών (1975-1981).
Για να επιβιώσει, βέβαια, στη Γαλλία εργάστηκε πολύ σκληρά, εξομολογώντας ότι ταυτόχρονα έκανε «πέντε δουλειές»: από τον καθαρισμό γκαλερί και σπιτιών, τα μαθήματα ζωγραφικής μέχρι το σχέδιο σε αρχιτεκτονικά γραφεία και τη μαγειρική σε ελληνικό εστιατόριο.
Στη Κύπρο, επέστρεψε το 1981, όταν και έστρεψε τελικά την προσοχή της στη γλυπτική. «Μου ερχόταν πολύ εύκολη η ζωγραφική και είπα να δοκιμάσω τη γλυπτική, εκεί έψαχνα», ανέφερε. Η πρώτη της ατομική έκθεση έγινε το 1984 στο βιβλιοπωλείο-γκαλερί «Θεμέλιο» του Κώστα Μακρίδη, ενώ η συνεργασία της με τη γκαλερί Diaspro το 1987 αποτέλεσε σταθμό.
Για μία από τις εκθέσεις της στη Diaspro, η ίδια μοιράστηκε μία πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία, αποκαλύπτοντας ότι όταν έσβησαν τα φώτα για να φωτίσει «την άλλη διάσταση των έργων», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, αστυνομικοί μπήκαν με τα όπλα μέσα στη γκαλερί. Τα εγκαίνια, όπως επισημαίνει, είχαν πραγματοποιηθεί δια της παρουσίας του τότε Ρώσου και Αμερικανού Πρέσβη.
Τα εγκαίνια, όπως επισημαίνει, είχαν πραγματοποιηθεί δια της παρουσίας του τότε Ρώσου και Αμερικανού Πρέσβη. Εκείνη την ημέρα, συμπληρώνει, είχαν γίνει και δύο happenings με τη χορογράφο Αριάννα Οικονόμου.
Διεθνής αναγνώριση και η «επιστροφή»
Η Σαββίδου άρχισε να εκθέτει τη δουλειά της ήδη από το 1976, συμμετέχοντας σε πολυάριθμες καλλιτεχνικές διοργανώσεις στο εξωτερικό, αλλά και στην Κύπρο.
Το 1988 εκπροσώπησε την Κύπρο στην Biennale Νέων Καλλιτεχνών στη Βαρκελώνη, όπου η εφημερίδα El País ξεχώρισε τις κατασκευές της, όπως η ίδια μοιράζεται στο αφιέρωμα του Art in the city. Ωστόσο, λίγα χρόνια αργότερα, το 1993, η απώλεια του ξαδέλφου της, Νικόλα Οικονόμου, τη σημάδεψε βαθιά, με την επόμενη έκθεσή της το 1995, «Των μοναχικών διάβαση αδιάβατων μονοπατιών», να την αφιερώσει σε εκείνον.
Η μεγάλη «επανεκκίνηση» για το ευρύ κοινό ήρθε το 2022 τον Απρίλη, με μία ατομική έκθεση, με τίτλο «Χρόνια Σύγχυσης» στο The Island Club, στη Λεμεσό και αργότερα ήρθε η αναδρομική της έκθεση «Time. And Time Again» στη γκαλερί Rodeo, στον Πειραιά. Στη Λεμεσό, όπως δήλωσε, τα γλυπτά της, ανθρωποπούλια, γύψινα κρεβάτια, μαξιλάρια και επιτοίχια έργα, συνάντησαν τη σύγχρονη εποχή.
Δύο από τις τελευταίες συμμετοχές έργων της, ήταν στο «Casts of the Island» του PSI Foundation, ενώ η συμμετοχή της στην ομαδική έκθεση «11 Parthenon Street», που πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιωτική κατοικία στον Άγιο Ανδρέα στη Λευκωσία (σε επιμέλεια Χάρις Επαμεινώνδα και Αντρέ Ζιβανάρη), ξεχώρισε αφού έργο της ήταν η φωτογραφία που επέλεξε το Frieze να δημοσιεύσε σε μία ανάρτηση για τη λίστα με τις 10 καλύτερες εκθέσεις στην Ευρώπη για το 2025.
Η Κούλα Σαββίδου πίστευε ότι τα έργα είναι σαν το παλιό καλό κρασί: «Τα βγάζουν πέρα μόνα τους. Δεν έχουν την ανάγκη μου, ούτε να τα αναλύσω». Έργα της, σημειώνεται, βρίσκονται στην Κρατική Συλλογή, καθώς και σε σημαντικές συλλογές σε Ελλάδα, ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία και Ελβετία.
Στο βίντεο-ντοκουμέντο της σειράς «Art in the City» του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, η Κούλα Σαββίδου ξεδιπλώνει τη ζωή της, από το Λονδίνο και τη Λυών μέχρι την επιστροφή στο φως της Κύπρου.