Δεν παύει να εκπλήσσει η Ιαπωνία στο φετινό φεστιβάλ Καννων με την ταινία «Πρόβατο στο κουτί» του Χιροκάζου Κόρε-έντα, ο οποίος περιγράφει μια ιστορία από το μελλοντικό κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης σε μια βασικά ουμανιστική ταινία.
Η παρέλαση των σταρ στο κόκκινο χαλί του φεστιβάλ συνεχίζεται με νέες αφίξεις γνωστών προσωπικοτήτων, ανάμεσά τους, τους Ιζαμπέλ Ιπέρ, Μαριόν Κοτιγιάρ, Σάντρα Χούλερ, Ντέμι Μουρ και Τζόαν Κόλινς.
Πιο πρόσφατος ο Τζον Τραβόλτα, που βρέθηκε στις Κάννες για να παρουσιάσει τη στροφή του στη σκηνοθεσία με την ταινία «Propeller», βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Τραβόλτα, γύρω από ένα μανιώδη των πτήσεων που μαζί με τη μητέρα του ξεκινά ένα ταξίδι με αεροπλάνο για το Χόλιγουντ.
Μετά τη χθεσινή προβολή, ο διευθυντής του φεστιβάλ, Τιερί Φρεμό, εξέπληξε τον διάσημο ηθοποιό με την απρογραμμάτιστη απονομή του τιμητικού Χρυσού Φοίνικα, με έναν έκπληκτο Τραβόλτα να λέει προς τον Φρεμό, «μου είχες πει πως αυτή θα ήταν μια ξεχωριστή βραδιά, αλλά δεν φαντάστηκα πως θα ήταν αυτό. Αυτή είναι μια ταπεινή στιγμή. Ξεπερνάει τα Όσκαρ». Με τον Φρεμο να ανταπαντά, ότι «όταν ο Τζον ήρθε σε μας το φθινόπωρο, ήταν πολύ ντροπαλός και ταπεινός με την ιδέα να δείξουμε την ταινία του στην επίσημη επιλογή», χαρακτηρίζοντας τον Τραβόλτα «έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες του 20ου και του 21ου αιώνα».
Η Ιαπωνία δεν έπαψε φέτος να μας εκπλήσσει με τις ταινίες που παρουσιάζει στο φετινό πρόγραμμα του φεστιβάλ. Έτσι, μετά την ταινία «Ξαφνικά» του Ριουσούκε Χαμαγκούτσι, ακολούθησε σήμερα, και πάλιν στο διαγωνιστικό, η ταινία «Πρόβατο στο κουτί» του Χιροκάζου Κόρε-έντα, γνωστού μας ήδη από τις βραβευμένες στις Κάννες ταινίες του, «Το τέρας» (2023, Queer Φοίνικα και βραβείο σεναρίου), «Κλέφτες καταστημάτων» (2018, Χρυσός Φοίνικας ) και « Πατέρας και γιος» (2013, Βραβείο της κριτικής επιτροπής).
Με φόντο ένα πολύ κοντινό μέλλον, όπου το ταχυδρομείο μοιράζεται από ντρόουνς και όλα τα αυτοκίνητα είναι ηλεκτρικά, η ταινία αφηγείται την ιστορία ενός ζευγαριού, της αρχιτεκτόνισσας Οτόνε Κομότο, (ρόλο που ερμηνεύει μια πιο τις πιο διάσημες ηθοποιούς της Ιαπωνίας) και του συζύγου της, ξυλουργού Κενσούκε (Νταϊκο Γιαμαμότο), που προσπαθούν να περάσουν τη θλίψη της απώλειας του μικρού παιδιού τους, Κακέρου, υιοθετώντας ένα ανθρωπόμορφο ρομπότ (Ρίμου Κουβάκι), χωρίς καμία διαφορά με τον άνθρωπο, εκτός από ένα κουμπί λειτουργίας στο σβέρκο του, το οποίο φτιάχνει η ειδική στην Τεχνητή Νοημοσύνη εταιρία REborn, χρησιμοποιώντας στοιχεία (εμφάνιση, φωτογραφίες, αναμνήσεις) που τους παραχωρεί η οικογένεια.
Μια απόφαση που θα οδηγήσει σε καίρια ερωτηματικά για την πορεία του ανθρώπου σε μια μελλοντική, βασισμένη στην Τεχνητή Νοημοσύνη, που με τις συνεχείς εξελίξεις μπορεί να αποδειχθεί ανεξέλεγκτη.
Όπως ανάφερε ο ίδιος ο σκηνοθέτης, «γενικά, με ενδιαφέρει η γενετική τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά η πιο συγκεκριμένη σπίθα για αυτήν την ιστορία μου ήρθε τον Μάρτιο του 2024, όταν έπεσα πάνω σε ένα άρθρο σχετικά με μια κινεζική startup [που ονομάζεται Super Brain] που χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να αναστήσει ανθρώπους που έχουν πεθάνει.
Αυτό με ενδιέφερε ακόμη περισσότερο και έγραψα μια μικρή θεραπεία…Τα βρήκα όλα επισφαλή, αλλά μπορούσα επίσης να δω πώς αυτό είναι κάτι που αναπόφευκτα θα εξαπλωθεί. Έτσι αποφάσισα να επεκτείνω τη θεραπεία μου και να εξερευνήσω αυτά τα θέματα πιο βαθιά».
Η ταινία του φέρνει στο νου την ταινία «Ο κύριος των νεκρών» του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. Εκεί όμως που η νέα τεχνολογία χρησιμοποιείται απλά για να επιτρέψει στους συγγενείς να παρακολουθούν τη σταδιακή σήψη του αγαπημένου τους νεκρού μέσα από τον τάφο τους, ο Χιροκάζου Κόρε-έντα προτίμησε να δώσει ξανά ζωή (έστω και με ομοίωμα) στα νεκρά πρόσωπα.
Η πιο ευαίσθητη του ζευγαριού, η Οτόνε θα παρασυρθεί άμεσα από την αλλαγή, αρχίζοντας να αφιερώνει τον περισσότερο χρόνο της στο ρομπότ Κακέρου, που την αποκαλεί μαμά, αντίθετα με τον πιο λογικό και προσγειωμένο Κενσούκε, ο οποίος όταν τον φωνάζει μπαμπά, ζητάει από το ρομπότ να τον αποκαλεί απλά «κύριο».
Οι διάφορες προσπάθειες του ρομπότ Κακέρου, με τις λεπτομέρειες που εμφανίζει από τη ζωή του πραγματικού παιδιού, σε αντίθεση με μητέρα της Οτόνε, που προτείνει στην κόρη της να αποκτήσει καινούριο παιδί και να ξεχάσει το ρομπότ, θα παρασύρουν κάποια στιγμή και τους δύο γονείς, που θα αφοσιωθούν πλήρως σ’ αυτό.
Παράλληλα όμως και κρυφά από τους γονείς, το ρομπότ, έχοντας αφαιρέσει το κλειδί ασφαλείας από το σβέρκο του αρχίζει να ακολουθεί δικές του αποφάσεις και να συμμετέχει σε μια ομάδα άλλων παρόμοιων ρομπότ που θέλουν να ακολουθήσουν το δικό τους δρόμο.
Με ένα πολύ έξυπνα αναπτυγμένο σενάριο και μια μινιμαλιστική θα έλεγα σκηνοθεσία, χωρίς τα εντυπωσιακά ντεκόρ που συνηθίζουμε στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας, ο Κόρε-έντα φτιάχνει μια βασικά ουμανιστική ταινία, επιμένοντας στους χαρακτήρες και τις συνεχείς αλλαγές, μαζί με τις αναπάντεχες μεταπτώσεις, δημιουργώντας τις κατάλληλες καταστάσεις και αναπτύσσοντας τα ηθικά προβλήματα και διευθύνοντας με δεξιοτεχνία τους ηθοποιούς του, μαζί και το νεαρό Κουβάκι Ρίμου (όπως είχε δείξει και με τον νεαρό πρωταγωνιστή του στο «Πατέρας και γιος») για να δημιουργήσει την κατάλληλη ατμόσφαιρα, από τη μία τη ζεστή, οικογενειακή ατμόσφαιρα του ζευγαριού κι από την άλλη εκείνη με την παρουσία του ρομπότ, κάτι ανάμεσα στην ανθρώπινη από την οποία όμως, όπως διαισθάνεσαι, λείπει κάτι το πιο ουσιαστικό, κάτι που να της δώσει τη ζεστασιά εκείνη που εκπέμπει ο άνθρωπος.
Την προσπάθεια επανασύνδεσης ενός πατέρα με την αποξενωμένη για 15 χρόνια κόρη του καταγράφει στο ισπανικό οικογενειακό δράμα «Η αγαπημένη», ο Ροντρίγκο Σορογκόγιεν («Ο έκπτωτος»).
Ο Εστεμπάν Μαρτίνεζ (Χαβιέ Μπαρντέμ) είναι ένας διάσημος Ισπανός σκηνοθέτης που επιστρέφει στη χώρα του, ύστερα από απουσία 13 χρόνων, για να γυρίσει μια ταινία που εκτυλίσσεται στην υπό ισπανική κατοχή Σαχάρα αλλά και για να επανασυνδεθεί με την κόρη του ηθοποιό Εμίλια (Βικτόρια Λουένγκο), στην οποία προσφέρει έναν από τους βασικούς ρόλους της ταινίας.
Ο Σορογκόγιεν εστιάζει το ενδιαφέρον του στις συνεχείς συγκρούσεις που προκαλούνται από την πρώτη στιγμή της συνάντησης τους και συνεχίζονται και στη διάρκεια των γυρισμάτων, σε σκηνές που μας αποκαλύπτουν σταδιακά τα προσωπικά τους προβλήματα, ένας πατέρας που εγκατέλειψε την κόρη σε μια περίοδο που τον είχε ανάγκη, μια κόρη σήμερα οργισμένη αλλά και περίεργη να μάθει τους ακριβείς λόγους που αυτός τη θέλει στην ταινία. Σε μια από τις καλύτερες παρακολουθούμε ένα γύρισμα φαγητού στην έρημο, όπου ο Μαρτίνεζ, έχοντας πιο πριν τσακωθεί με την κόρη του, γυρίζει τη σκηνή ξανά και ξανά, κουράζοντας ηθοποιούς και τεχνικούς, βρίσκοντας κάθε φορά δικαιολογία πως άλλοτε αυτή και άλλοτε ο πρωταγωνιστής του δεν τρώνε με τον σωστό τρόπο.
(ΚΥΠΕ/ΝΦΜ)