Γεύση του παλιού χολιγουντιανού γκλάμουρ έδωσε χθες βράδυ η παρουσία των ηθοποιών Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Τζουλιάν Μουρ, στο 79ο φεστιβάλ των Καννών. Με τους δύο πρώτους να διασχίζουν το κόκκινο χαλί, χειροκροτούμενοι από εκατοντάδες φαν που είχαν μαζευτεί στο χώρο έξω από τη μεγάλη αίθουσα του φεστιβάλ για να δουν τους αγαπημένους τους ηθοποιούς που θα παρευρίσκονταν στην προβολή της ταινίας τους, «Χάρτινος τίγρης» που σκηνοθέτησε ο Τζέιμς Γκρέις.
Με την Τζουλιάν Μουρ να παραλαμβάνει το βραβείο Women in Motion του 2026 από τον πρόεδρο του Κέρινγκ, Φρανσουά Ανρί-Πινό, παρουσία του διευθυντή του φεστιβάλ, Τιερί Φρεμό, των κριτικών επιτροπών των διαφόρων τμημάτων του φεστιβάλ, μ’ επικεφαλής τον Παρκ Τσανγκ-γου και με την παρουσία και άλλων προσωπικοτήτων, ανάμεσά τους και τους: Σάλμα Χάγιεκ, Ιζαμπέλ Ιπέρ, Χιροκάζου Κόρε-έντα, Βίκι Κριπς, κ.ά.
Η ταινία που ξεχώρισε στο σημερινό επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα ήταν αναμφισβήτητα το «Φιόρδ» του πιο γνωστού σκηνοθέτη της νουβέλ βαγκ του ρουμανικού κινηματογράφου, Κρίστιαν Μουντζίου, βραβευμένου ήδη στις Κάννες στο παρελθόν με τις ταινίες, «4 μήνες, 3 εβδομάδες, 2 μέρες» (Χρυσός Φοίνικας, 2007 και βραβείο FIPRESCI), «Πίσω από τους λόφους» (βραβείο γυναικείας ερμηνείας και σεναρίου) και « Αποφοίτηση» (βραβείο σκηνοθεσίας).
Ποιος καλύτερος από ένα σκηνοθέτη προερχόμενο από το πρώην Ανατολικό μπλοκ θα μπορούσε να υποστηρίξει τους αγώνες ανθρώπων για την αναγνώριση των απόψεων, των δικαιωμάτων και των θεσμών τους, μαζί και της διαφορετικότητας (θρησκευτικής ή κοινωνικής), από τον Κρίστιαν Μουντζίου; Ήδη από την πρώτη του ταινία, «4 μήνες, 3 εβδομάδες, 2 μέρες» ύψωνε τη φωνή του, μαζί μ’ εκείνους που υποστήριζαν την έκτρωση, παρόλο που αυτή θεωρούνταν παράνομη στο κομμουνιστικό καθεστώς του Τσαουσέσκου.
Στο «Φιόρδ», γυρισμένο ύστερα από 10 χρόνων απουσίας από τον Μουντζίου, παρόλο που βρισκόμαστε σε μια υποτιθέμενη δημοκρατικών θεσμών Νορβηγία, οι γονείς μιας ρουμανικής καταγωγής οικογένειας Ευαγγελιστών, που ζει στο χαμένο στα βάθη ενός φιόρδ χωριού, αντιμετωπίζουν, τόσο από την αστυνομία όσο και από τον ειδικό Φορέα Παιδικής Φροντίδας, κατηγορίες για κακοποίηση των παιδιών τους.
Παρόλο που τα δύο μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά της οικογένειας Γκεοργκίου παραδέχτηκαν χαστούκια στο πρόσωπο, οι σχέσεις με τους γονείς τους, όπως τις βλέπουμε μέσα από τις διάφορες σκηνές, είναι όχι απλώς πολύ φυσιολογικές, αλλά και πολύ ανθρώπινες και με αληθινή αγάπη, με τους γονείς να δείχνουν ξεχωριστή στοργή για όλα τους τα παιδιά. Μια ζωή βέβαια που, όπως και όλες, έχει και τα δικά της μικροπροβλήματα, είτε οικογένειες μεταναστών είτε με οικογένειες ντόπιων.
Εκείνο που υποστηρίζει η κατηγορούσα αρχή, στις σκηνές του δικαστηρίου, στο δεύτερο μέρος της ταινίας, είναι πως οι Γκεοργκίου μαθαίνουν στα παιδιά τους τις αυστηρές χριστιανικές αρχές των Ευαγγελιστών (μαζί και τις τιμωρίες που χρησιμοποιεί η θρησκεία για να τις επιβάλει), παρουσιάζοντας στο δικαστήριο την άποψη πως τα παιδιά ζουν χωρίς κινητό, τηλεόραση ή κομπιούτερ και χωρίς όλες τις άλλες ανέσεις της σύγχρονης κοινωνίας που, αντίθετα με τους γονείς, είναι έτοιμη να προσφέρει η ανάδοχη μητέρα η οποία θα αναλάβει την ανατροφή τους (απόψεις που μου θύμισαν την ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν (The Kid) και τις ταλαιπωρίες του με τους εκπροσώπους της Παιδικής Φροντίδας). Με τον πατέρα, βλέποντας πως η εξουσία και το χρήμα έχουν τον τελευταίο λόγο, αποφασίζει τελικά να μετατρέψει τη δίκη σε πολιτικό θέμα, με τη δίκη να γίνεται παγκόσμια είδηση, με τηλεοπτικά δίκτυα και διαδηλώσεις έξω από το δικαστήριο και την έκκληση, με 80.000 υπογραφές από την Αμερική, για την υποστήριξη της οικογένειας του.
Ο Μουντζίου δεν αποφεύγει να καταγράψει τα διάφορα προβλήματα που συναντά η οικογένεια Γκεοργκίου, τόσο με τα παιδιά στο σχολείο, όσο και με τους ντόπιους του χωριού, οι οποίοι τους αντιμετωπίζουν αρχικά με δυσπιστία, που σταδιακά όμως αρχίζει να δίνει τη θέση της σε αποδοχή και φιλία, ιδιαίτερα με την οικογένεια της Μία, με την ίδια τη Μία να αναλαμβάνει τελικά την υπεράσπιση τους στο δικαστήριο. Αντίθετα με τους μεγάλους τα παιδιά στο σχολείο αποκτούν φίλους πολύ γρήγορα, με την κόρη να γίνεται στενή φίλη με ομοφυλόφιλη συμμαθήτρια της, και μαζί με τον αδερφό της να το σκάνε για να πάνε να διασκεδάσουν. Με τον Μουντζίου να στρέφεται στη νέα γενιά για να δώσει τις λύσεις στα προβλήματα που μια παλιότερη, αδύναμη, χωρίς τόλμη, συντηρητική κοινωνία δεν ξέρει πως και προς τα πού να στραφεί.
Στο θρίλερ φαντασίας στρέφεται στη νέα του ταινία, «Η άγνωστη», ο σκηνοθέτης Αρτίρ Χαραρί, βραβευμένος με το Όσκαρ για το σενάριο της βραβευμένης με το Χρυσό Φοίνικα των Καννών ταινίας «Η ανατομία μιας πτώσης» που σκηνοθέτησε η Ζιστίν Τρίετ. Εμπνευσμένη από μια graphic νουβέλα του αδελφού του, Λούκας, με τον οποίο έγραψε και το σενάριο, η ταινία αφηγείται την ιστορία ενός μισάνθρωπου φωτογράφου, του Νταβίντ (Νιλς Σνάιντερ), ο οποίος, παρασυρμένος σ’ ένα τρελό καρναβάλι, θα απορροφήσει μια παράξενη ουσία και την επόμενη μέρα, όταν κοιτάξει στον καθρέφτη ανακαλύπτει πως έχει μετατραπεί σε γυναίκα, την Εύα (Λέα Σεϊντού). Ύστερα από μια σειρά αινιγματικών συναντήσεων, το σώμα του θα βρεθεί στο σώμα μιας άλλης γυναίκας, της Μαλιά (Λίλιθ Γκράσμουγκ), η οποία έπαθε κάτι παρόμοιο με τον Νταβίντ και που τώρα, μαζί, προσπαθούν να ξετυλίξουν το αίνιγμα της μεταμόρφωσης τους.
Μια μεταμόρφωση ευκαιρία για έρευνα για το φύλο, την ταυτότητα, τις αμφιβολίες μας, τη μνήμη, με τον άνθρωπο να μπαίνει ξανά σε μια σπηλιά, παρόμοια μ’ εκείνη του Πλάτωνα, ίσως και σε ένα καθρέφτη των θαυμάτων, όπως εκείνο της Αλίκης, σπηλιά ή καθρέφτη που τον οδηγεί σε ένα κόσμο γεμάτο νέα αινίγματα, ένα κόσμο που διαρκώς μετατρέπεται, και στον οποίο σύντομα θα μπορούμε να συναντούμε το drone μας και να συνομιλούμε μαζί του, όπως ήδη μας το έχουν δείξει αρκετές ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
«Εδώ, κάνω την ιδέα της ταυτότητας πολύ ευθεία», σχολιάζει ο ίδιος ο Χαράρι. «Ο διακόπτης σώματος λειτουργεί σαν καθρέφτης. Δεν αντιμετωπίζω την ταινία ως διανοητική ή εννοιολογική άσκηση. Την προσεγγίζω πιο παιχνιδιάρικα: Πώς λειτουργεί μια ταινία για κάποιον, πιο κοντινό μου εαυτό, με μια γυναίκα στο κέντρο; Τι δημιουργεί αυτό; Πώς μπορώ να κάνω κάτι προσωπικό διερευνώντας αυτήν τη μεταμόρφωση;"
Στην ταινία αυτή η «παιχνιδιάρικη» μεταμόρφωση μετατρέπεται σε υπαρξιακό τρόμο, σε έναν ατελείωτο εφιάλτη, από τη στιγμή που ο άντρας μετατρέπεται σε ξένο άτομο, σε μιαν άγνωστη γυναίκα, με τον άντρα/γυναίκα να μπερδεύει τη ζωή του, τις πραγματικές με τις φανταστικές συναντήσεις του (σε μια απ’ αυτές σκοτώνει ένα υπέρβαρο άντρα σε λεωφορείο), να ανακαλύπτει πως ζει σε ένα άλλο διαμέρισμα, όταν ανακαλύπτει ένα κλειδί στη τσάντα της. Στον ίδιο φανταστικό κόσμο εξελίσσονται και οι έρωτες του - φανταστικοί, άντρας με γυναίκα, που δεν είναι παρά ο ίδιος - με αποτέλεσμα, κάθε φορά μετά τον οργασμό, η γυναικεία πλευρά του είτε να κάνει εμετό είτε να λιποθυμά. Με τον Χαράρι ναι τα αναμιγνύει όλα και να τα επανασυνδέει με την τελειότητα ενός ωρολογοποιού και τη φαντασία ενός ταχυδακτυλουργού, προσθέτοντας σ’ αυτά ακόμη και θέματα όπως η αυτοκτονία, για να φτιάξει αυτό το πλούσιο σε εικόνες, προτάσεις και ρυθμούς, γεμάτο αινίγματα, φανταστικό θρίλερ, που σίγουρα θα ξένισε πολλούς θεατές, μαζί και ορισμένους κριτικούς.
(ΚΥΠΕ/ΝΦΜ/ΑΓΚ)