Η ταινία «Deaf (Sorda)» της Eva Libertad είναι η μεγάλη νικήτρια του LUX Audience Award 2026, όπως ανακοινώθηκε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, ολοκληρώνοντας μια πανευρωπαϊκή διαδικασία προβολών και ψηφοφορίας που έφερε το κοινό στον πυρήνα της τελικής επιλογής. Η απονομή του LUX Audience Award πραγματοποιήθηκε στην έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σηματοδοτώντας την κορύφωση ενός θεσμού που συνδέει τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο με τους πολίτες του.
Η ταινία της Eva Libertad φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα προσβασιμότητας και εκπροσώπησης, εστιάζοντας σε εμπειρίες που σπάνια αποτυπώνονται στον κινηματογράφο. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια κωφή γυναίκα που πρόκειται να γίνει μητέρα και καλείται να αντιμετωπίσει τους φόβους και τις προκλήσεις της ανατροφής ενός παιδιού σε έναν κόσμο που δεν είναι προσαρμοσμένος στις ανάγκες της, σε μια αφήγηση που εξερευνά τη μητρότητα, την επικοινωνία και τα κοινωνικά εμπόδια.
Η Eva Libertad αντλεί στοιχεία από την προσωπική της εμπειρία, ενσωματώνοντας στο έργο της την οπτική της κοινότητας των κωφών, με έμφαση στην αυθεντικότητα και την προσβασιμότητα. Η ταινία ξεχωρίζει για τη χρήση της σιωπής και της γλώσσας ως βασικών αφηγηματικών εργαλείων, αναδεικνύοντας μια διαφορετική κινηματογραφική εμπειρία.
«Η κανονικότητα δεν υπάρχει, η πραγματική κανονικότητα είναι η ανθρώπινη ποικιλομορφία»
Ιδιαίτερα συγκινημένη εμφανίστηκε η σκηνοθέτρια Eva Libertad, η οποία ανέβηκε στη σκηνή μαζί με την παραγωγό Nuria Muñoz Ortiz για να παραλάβουν το βραβείο για την ταινία «Deaf (Sorda)».
«Δεν περιμέναμε αυτό το βραβείο», ανέφερε, ευχαριστώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το ευρωπαϊκό κοινό, ενώ σημείωσε ότι η ομάδα της επιθυμεί να το μοιραστεί με όλες τις υποψήφιες ταινίες, τις οποίες χαρακτήρισε «εξαιρετικές».
Η ίδια εξέφρασε την έντονη συγκίνησή της, αναφερόμενη στην αδελφή της, αλλά και στην κοινότητα των κωφών στην Ευρώπη, τονίζοντας τη σημασία της αναγνώρισης αυτών των εμπειριών. Όπως ανέφερε, ελπίζει ότι η διάκριση αυτή θα συμβάλει στην προώθηση πολιτικών για μεγαλύτερη συμπερίληψη και προσβασιμότητα, καλώντας παράλληλα σε έναν συλλογικό επαναπροσδιορισμό της έννοιας της διαφορετικότητας.
Συνεχίζοντας, υπογράμμισε την ανάγκη να επανεξεταστεί η ίδια η έννοια της «κανονικότητας», σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια κατασκευή που αποκλείει πολλούς ανθρώπους. Όπως ανέφερε, «δεν υπάρχει κανείς που να ταιριάζει απόλυτα σε αυτή τη νόρμα που έχουμε δημιουργήσει», προσθέτοντας ότι η εμμονή σε αυτήν οδηγεί σε πόνο και αποκλεισμό, ιδιαίτερα για τα άτομα που δεν μπορούν να ενταχθούν σε αυτήν.
Όπως σημείωσε, «αν συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε με αυτόν τον τρόπο, χάνουμε ανθρώπινο πλούτο», αναφερόμενη στη σημασία της επαφής με διαφορετικούς τρόπους αντίληψης, έκφρασης και ύπαρξης. Η ίδια χαρακτήρισε αυτή τη συνύπαρξη ως «πλούτο, νοημοσύνη, αγάπη και μια ανθρώπινη εμπειρία που όλοι αξίζουμε».
«Η κανονικότητα δεν υπάρχει, η πραγματική κανονικότητα είναι η ανθρώπινη ποικιλομορφία», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας το κεντρικό μήνυμα της ταινίας.
Οι πέντε υποψήφιες ταινίες για το 2026 ήταν:
- «Christy» του Brendan Canty
- «Deaf (Sorda)» της Eva Libertad
- «It Was Just an Accident» του Jafar Panahi
- «Love Me Tender» της Anna Cazenave Cambet
- «Sentimental Value» του Joachim Trier
Μέσα από διαφορετικές αφηγηματικές προσεγγίσεις, οι ταινίες αυτές ανέδειξαν ζητήματα όπως η ταυτότητα, η συμπερίληψη, η πολιτική καταπίεση, η νεότητα και οι οικογενειακές σχέσεις, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ευρωπαϊκού κινηματογράφου ως πεδίου δημόσιου διαλόγου.
Το παρών στην τελετή έδωσαν και οι εκπρόσωποι των πέντε υποψήφιων ταινιών, οι οποίοι ανέβηκαν στη σκηνή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Για την ταινία «Christy» παρευρέθηκαν η παραγωγός Meredith Duff και ο ηθοποιός Diarmuid Noy. Την ταινία «Deaf (Sorda)» εκπροσώπησαν η σκηνοθέτρια Eva Libertad και η παραγωγός Nuria Muñoz Ortiz.
Για την ταινία «It Was Just an Accident», παραγωγής Ιράν και Γαλλίας, παρών ήταν και ο Philippe Martin, ο οποίος ανέβηκε στη σκηνή, ενώ το «Love Me Tender» εκπροσώπησαν οι παραγωγοί Raphaelle Delauche και Rachel Khan.
Τέλος, την ταινία «Sentimental Value» εκπροσώπησε η παραγωγός Maria Ekerhovd, η οποία βρέθηκε στις Βρυξέλλες για την απονομή.
Verheyen: «Σύμβολο της ποικιλομορφίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
Στο πλαίσιο της τελετής, η Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Sabine Verheyen, αναφέρθηκε στη σημασία της φετινής διοργάνωσης, σημειώνοντας ότι «για πρώτη φορά είχαμε υποτιτλισμό SDH για κωφούς και βαρήκοους θεατές», υπογραμμίζοντας την ενίσχυση της προσβασιμότητας. Όπως ανέφερε, η ποιότητα και η ποικιλομορφία των υποψήφιων ταινιών ήταν εξαιρετική, ενώ έκανε λόγο για ένα πρόγραμμα που «αποτελεί πραγματικό σύμβολο της ποικιλομορφίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο περιεχόμενο των ταινιών, επισημαίνοντας ότι όλες ανέδειξαν, με διαφορετικό τρόπο, την έννοια της κοινότητας: «το να ανήκεις κάπου, να στηρίζεσαι στους άλλους, να είσαι μέρος ενός συνόλου». Όπως σημείωσε, η οικογένεια, οι φίλοι και η αλληλεγγύη αποτελούν βασικούς πυλώνες όχι μόνο των ιστοριών αυτών, αλλά και της ίδιας της ευρωπαϊκής κοινωνίας.
Το βραβείο και η διαδικασία
Το βραβείο αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της European Film Academy, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε ταινίες που αγγίζουν σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Η ιδιαιτερότητά του έγκειται στη διαδικασία επιλογής, καθώς το τελικό αποτέλεσμα διαμορφώνεται από τη συνδυασμένη ψήφο του κοινού και των ευρωβουλευτών, σε ποσοστό 50%-50%.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας, οι ταινίες προβλήθηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό να τις παρακολουθήσει και να τις αξιολογήσει. Στην Κύπρο, οι προβολές πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2026, με κύριο άξονα τη Λευκωσία, όπου φιλοξενήθηκαν στο Θέατρο Πάνθεον από τις 16 έως τις 20 Μαρτίου, σε συνεργασία με τον Όμιλο Φίλων Κινηματογράφου.
Παράλληλα, προβολές πραγματοποιήθηκαν και στη Λάρνακα, σε συνεργασία με την Κινηματογραφική Λέσχη Λάρνακας, με έναρξη στις 9 Μαρτίου και συνέχεια εντός του μήνα. Η είσοδος για το κοινό ήταν ελεύθερη, με σειρά προτεραιότητας, ενισχύοντας τη συμμετοχική διάσταση του θεσμού.
Παράλληλα, οι ταινίες υποτιτλίστηκαν σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας την προσβασιμότητα και τη διάχυσή τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις διατέθηκαν και σε μορφές φιλικές προς κωφούς και βαρήκοους θεατές.
Η αποψινή ανακοίνωση της νικήτριας ολοκληρώνει μια διαδικασία που ξεπερνά τα όρια ενός παραδοσιακού κινηματογραφικού βραβείου, αναδεικνύοντας τη σημασία της συμμετοχής του κοινού στη διαμόρφωση του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτιστικού τοπίου.