Ο Σταυρίνος Κυριάκου υφαίνει έναν κόσμο με χαρακτήρες που αναδύονται από το Καϊμακλί, μυρίζουν το ροδόσταμα και παρασέρνουν τους αναγνώστες στις γειτονιές και ίσως σε μερικές αναμνήσεις ενός Λευκωσιάτη αλλά και γενικότερα των Κύπριων που μεγάλωναν τα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή. Ιστορίες που θυμίζουν τη δεκαετία του '80 και '90, μία εποχή στην οποία, όπως μοιράζεται ο ίδιος, έχτισε «τις πιο έντονες τζαι πιο όμορφες αναμνήσεις του», και παράλληλα, όπως σημειώνει, είναι περίοδοι «γεμάτες με αναμνήσεις τζαι γεγονότα που εδιαμορφώσαν τζαι ίσως να αλλάξαν την ιδιοσυγκρασία των Κυπρίων».

Μετά από χρόνια συνεχούς γραφής, μοιράσματος, ιδιαίτερα μέσα από τη στήλη του στο «Παράθυρο», ο Σταυρίνος Κυριάκου, επιστρέφει και παραδίδει στο κοινό το «Όφκαιρο», την πρώτη του συλλογή διηγημάτων. Λίγες μέρες πριν την παρουσίαση της έκδοσης, την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026 η ώρα 19.00, στο Chez Nous, στη Λεμεσό, ο συγγραφέας μιλά στο «Π» για την επιλογή του να γράφει στα κυπριακά -«τη γλώσσα που εκφράζεται πιο ειλικρινά τζαι ανθρώπινα»-, για τις επιρροές του, τις εικόνες και τις πληγές που κανονικοποιήθηκαν, αλλά και για το «όφκαιρο» που προσδοκούμε να γεμίσει στη ζωή μας.

Πότε άρχισες να γράφεις αυτές τις ιστορίες;

Ξεκίνησα να γράφω ιστορίες από μικρή ηλικία. Άρχισα να γράφω πιο εντατικά γύρω στο 2004 όταν ξεκίνησα ένα μπλογκ το οποίο ελειτούργησε πρώτα ως όχημα για τις ιστορίες μου τζαι την ίδια στιγμή ως κίνητρο μέσα που την ανατροφοδότηση που έπαιρνα από τον κόσμο. Ήταν επίσης μια πλατφόρμα που μου επέτρεψε να πειραματιστώ τζαι να χρησιμοποιήσω την κυπριακή διάλεκτο ως μέσο έκφρασης.

Πώς προέκυψε να γίνουν βιβλίο; Ήταν κάτι που ήθελες ή συνέβη φυσικά, καθώς συσσώρευες τις ιστορίες;

Το να εκδώσω τις ιστορίες μου ήταν κάτι που είχα κατά νου, αλλά δεν επεδίωκα. Δηλαδή εσκέφτουμουν ότι θα μου άρεσκε να φκουν κάποιες ιστορίες μου έξω σαν βιβλίο, αλλά δεν το έσπρωχνα με οποιοδήποτε τρόπο. Παίζει ρόλο τζαι το ότι, δεν έβλεπα (ούτε τζαι βλέπω νομίζω) τον εαυτό μου ως συγγραφέα. Εννοώ εξεκίνησα διαδικτυακά. Μες το μυαλό μου ο συγγραφέας έν' κάποιος ο οποίος γράφει για να εκδώσει σε κάποια χρονική στιγμή το έργο του, ενώ εγώ, για πάρα πολλά χρόνια, απλά έφκαλλα έξω τις ιστορίες μου πιο άμεσα.

Με κάποιο τρόπο μερικές που τες ιστορίες μου, ήταν ήδη έξω. Το βιβλίο, όμως, έν' μια άλλη μέθοδος έκφρασης τζαι είναι μια διαφορετική τζαι πιο γειωμένη θα έλεγα διαδικασία. Οπόταν ναι, η σκέψη να φκάλω ένα βιβλίο υπήρχε στο μυαλό μου τζαι απλά έπρεπε να υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες τζαι ο κατάλληλος καιρός για να γίνει τούτο.

«Όφκαιρο». Παραπέμπει κάπου ο τίτλος του βιβλίου; Παίρνει αναφορά από κάποια ιστορία ή είναι μία έννοια που έχει συγκεκριμένο συμβολισμό για εσένα;

Όφκαιρο, σημαίνει άδειο. Στο μυαλό μου, η λέξη τούτη κουβαλεί τζαι την έννοια του ότι κάτι έν' άδειο, αλλά προσδοκεί να γεμώσει με κάποιο τρόπο. Ο συμβολισμός, τούτος, έν' γενικά παντού στις ιστορίες του βιβλίου. 

Άνθρωποι που κάτι έν' όφκαιρο μες τη ζωή τους τζαι προσπαθούν να το γεμώσουν. Είτε τζείνο έν' το γραμματοκιβώτιο της Φροσούλας, είτε το κενό που αφήνει ο θάνατος της γυναίκας στην Κατερίνα, είτε η απουσία της φήμης στη Βαρβάρα.

Υπάρχει κοινή συνισταμένη στα 12 αυτά μικρά διηγήματα;

Νομίζω ότι έν' όλες ιστορίες με καθημερινούς, απλούς χαρακτήρες. Έστω τζαι αν κάποιες ιστορίες έν' πιο πειραματικές, οι πρωταγωνιστές θα εμπορούσαν να έν' ο καθένας μας τζαι οι σκέψεις τους τζαι οι ανησυχίες τους, δικές μας.

Γράφεις στα κυπριακά. Θες να μας μιλήσεις γι' αυτή σου την επιλογή;

Δεν επίεσα τον εαυτό μου να γράφει στα κυπριακά. Επροέκυψε οργανικά, έν' η γλώσσα που εκφράζομαι πιο ειλικρινά τζαι ανθρώπινα. Υπάρχει μεγάλη συζήτηση για το αν τα κυπριακά μπορούν να είναι γλώσσα έκφρασης τζαι όπως όλα στη χώρα μας, ακόμα τζαι τούτο έγινε στοιχείο πόλωσης τζαι αντιπαράθεσης. Εγώ θκιαλέω να είμαι έξω που τούτη την αντιπαράθεση. 

Η γνώμη μου είναι ξεκάθαρη, τα κυπριακά είναι ελληνικά τζαι είναι μια απόλυτα βατή μέθοδος έκφρασης. Ο καθένας μπορεί να γράφει τζαι να εκφράζεται με όποιον τρόπο νιώθει πιο καλά. Από μια άλλη οπτική, τα κυπριακά είναι μια υπέροχη διάλεκτος τζαι πρέπει να είμαστε περήφανοι σαν λαός που μπορούμε να τη χρησιμοποιούμε τζαι να την κρατούμε ζωντανή. Στο «Όφκαιρο», συγκεκριμένα, δεν εμπορούσα να μεταφέρω την κυπριακότητα που ήθελα, με οποιοδήποτε άλλο τρόπο πέραν που τη διάλεκτο. 

Στο οπισθόφυλλο και στην περιγραφή του βιβλίου γίνεται αναφορά σε μυρωδιές, ήχους και καθημερινά στιγμές και αντικείμενα [π.χ. καφές, ροδόσταμα, ήχος της μοτόρας, λουστρίνια, ρόμπες, Φροσούλα]. Τι ρόλο παίζουν στη συνολική αφήγηση;

Με τον ίδιο τρόπο που τούτες οι μυρωδιές, τα αντικείμενα τζαι οι ήχοι μεταφέρουν με εμένα στο παρελθόν, ήθελα να μεταφέρουν τζαι όποιον θα εδιάβαζε τις ιστορίες. Υπάρχουν πράματα τα οποία έν' ξεκάθαρα κυπριακά. Που έν' τόσο οικεία, σε εμάς, που έχουν ένα βαρύ αντίκτυπο τζαι καταλαμβάνουν μεγάλο χώρο στις αναμνήσεις μας. 

Για παράδειγμα, η μυρωδιά της Brut, σε εμένα, πυροδοτεί αναμνήσεις συνάξεων τζαι άντρες της εποχής. Οι κουζίνες με τις χρωματιστές μελαμίνες, αντί για τους γρανίτες που έχουμε σήμερα στους πάγκους. Τα αντικείμενα που είχαν οι άνθρωποι τζείνης της εποχής, τα πορτοκαλιά τάπερ, τα άσπρα πιάτα με τη μαργαρίτα, τα μεταλλικά μαχαιροπίρουνα με τα στάχια. Όπως ανέφερα τζαι πριν, το πλαίσιο που ήθελα να μεταφέρω είναι ξεκάθαρα δικό μας τζαι ξεκάθαρα κυπριακό. 

Γιατί επέλεξες τη δεκαετία του '80; Θεωρείς ότι «ψιθυρίζουν» νοσταλγία, δικών σου ή και γενικότερα, εικόνων, ήχων και στιγμών;

Ναι, έν' μια εποχή που αγαπώ, μια εποχή που νοσταλγώ, μια εποχή που έκτισα τις πιο έντονες τζαι πιο όμορφες αναμνήσεις μου. Οι δεκαετίες του '80 και του '90, έν' μια περίοδος που έν' γενικά ξεχασμένη που την πλευρά της κυπριακής αφήγησης. Ενώ έν' τόσο έντονες τζαι σημαντικές περίοδοι, γεμάτες με αναμνήσεις τζαι γεγονότα που εδιαμορφώσαν τζαι ίσως να αλλάξαν την ιδιοσυγκρασία των Κυπρίων. Εννοείται ότι είναι τζαι εποχή που εμεγάλωσε η γενιά μου, οπόταν τζαι το βιβλίο γίνεται πιο αισθητό σε ανθρώπους της ηλικίας μου.

Υπάρχει κάποια ιστορία μέσα στο βιβλίο που θεωρείς «προσωπικά αγαπημένη» ή σημαντική για σένα;

Ναι, «Ο Τάφος» είναι μία ιστορία για έναν φίλο μου που έχασα σε τροχαίο όταν ήμουν δεκαέξι χρονών. Δεν είναι απαραίτητα η αγαπημένη μου ιστορία είτε η πιο καλογραμμένη, αλλά έν' η ιστορία που έν' πιο σημαντική για μένα σε τούτο το βιβλίο. Είναι μια αυτοβιογραφική ιστορία τζαι οι σκηνές της είναι πέρα για πέρα πραγματικές, γραμμένες όπως είναι στο μυαλό μου τα τελευταία 30 χρόνια.

Οι ιστορίες εκτυλίσσονται σε διαφορετικές γειτονιές [π.χ. Καϊμακλί, Παλλουρκώτισσα]. Γιατί επέλεξες τις συγκεκριμένες περιοχές;

Εγώ εμεγάλωσα στην Αγλαντζιά, αλλά έκαμα στρατό σε τζείνες τις περιοχές. Όπως τζαι να έσιει, τζείνες οι περιοχές θεωρώ ότι έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες που έν' χαραγμένες στο υποσυνείδητο κάθε Λευκωσιάτη. 

Δηλαδή εν τζαι έσιει Λευκωσιάτη, ειδικά της ηλικίας μου που να μεν έσιει μια σύνδεση ή έστω μια εικόνα από το Καιμακλί τζαι την Παλλουρκώτισσα. Για παράδειγμα, οι βαρέλες που κόφκουν τους δρόμους μες τη μέση τζαι δεν μπορείς να προχωρήσεις, οι ταμπέλες «Προσοχή νάρκες», τα εγκαταλελειμμένα σπίτια στην Πράσινη Γραμμή, η φωνή του Χότζα να προσεύχεται τα απογεύματα. 

Για εμάς, που εμεγαλώσαμε στη Λευκωσία τζαι ειδικά τη δεκαετία του ’90, για κάποιο περίεργο λόγο, σαν να τζαι έν' νορμάλ τούτο το πλαίσιο. Ενώ στην πραγματικότητα, δεν είναι νορμάλ, υπάρχει μια τεράστια πληγή κρυμμένη σε τούτες ούλλες τες εικόνες. Επροβλημάτιζε με πάντα τούτη η άλυτη κατάσταση, τούτη η παγωμένη σύγκρουση τζαι ένιωσα ότι, μια λευκωσιάτικη ιστορία, πρέπει να διαδραματίζεται τζαμαί.

Πώς ο χώρος και οι τοποθεσίες σε επηρεάζουν στην αφήγησή σου; 

Επηρεάζουν με πάρα πολλά τζαι δεν χρειάζεται να είναι τοποθεσίες ιδιαίτερης σημασίας. Μέσα που τους χώρους που βλέπω, γεννώ ιστορίες, έστω τζαι αν είναι μία καρέκλα σε έναν καφενέ, για παράδειγμα, ή το συνεργείο κάποιου που σάζει μοτόρες, ένας χαλασμένος τοίχος, ένα ξεραμένο δέντρο. Ναι κάποια στοιχεία στις ιστορίες είναι πλαστά, φανταστικά, αλλά για να δω τους χαρακτήρες να κάμνουν κάτι, πρέπει να τους δω να το κάμνουν σε χώρους τζαι τοποθεσίες που αναγνωρίζω τζαι προκαλούν μου το ενδιαφέρον. Οι χώροι τζαι οι τοποθεσίες μένουν σαν σημεία αναφοράς μες τη μνήμη μου τζαι χρησιμοποιώ τα πάρα πολλά σαν αρχές ή σαν δοχεία για τη δημιουργική μου διαδικασία.

Πώς διαχειρίζεσαι το χιούμορ και την πίκρα στην ίδια αφήγηση, δύο στοιχεία που είναι τόσο κοντά αλλά και τόσο αντίθετα.

Εν έχω κάποια διαδικασία. Το χιούμορ τζαι η πίκρα φκαίνουν που μόνα τους τζαι βλαστούν μες τις ιστορίες μου. Όπως τζαι στην καθημερινότητά μας, δεν υπάρχει μόνο πίκρα τζαι δεν υπάρχει μόνο χαρά. Υπάρχουν μαζί τζαι τα δύο, τζαι για κάποιους ανθρώπους, κάτι μπορεί να έν' αστείο τζαι για κάποιους άλλους τραγικό. Έν' θέμα οπτικής. 

Ο Τσάρλι Τσάπλιν είπε ότι «Η ζωή είναι μια τραγωδία όταν τη δεις από κοντά και μια κωμωδία όταν τη δεις από μακριά». Νομίζω για να φκει κάτι που μέσα σου αληθινά τζαι αυθεντικά, χρειάζεται να αφήκεις τα δύο στοιχεία να συνυπάρξουν τζαι να μεν πιέσεις το ένα ή το άλλο. Τουλάχιστον εγώ έτσι κάμνω, αφήνω τα δύο στοιχεία να δηλώνουν παρών στις ιστορίες μου τζαι εναπόκειται στον αναγνώστη πώς θα ερμηνεύσει το συναίσθημα.

Ποια στοιχεία θεωρείς ότι επηρεάζουν τη γραφή σου ή την ανάγκη για να καταγράψεις αυτές τις ιστορίες;

Οι πληγές του παρελθόντος, η απελπισία του σήμερα, το πόσο ασήμαντη αλλά την ίδια ώρα ουσιαστική είναι η ζωή μας τζαι η καθημερινότητά μας. Το γράψιμο έν' μια ψυχοθεραπεία για μένα. Μπορώ να εντοπίσω τα στοιχεία που με επηρεάζουν τζαι φκαίνουν έξω στη γραφή μου, αλλά δεν μπορώ να εντοπίσω το γιατί γράφω. Γενικά νομίζω το κίνητρο της τέχνης είναι ανεξήγητο. Απλά ξέρω ότι άμα γράφω νιώθω καλά τζαι τούτο μου είναι αρκετό.

Συνεχίζεις να γράφεις;

Όχι όσο συχνά θα ήθελα, αλλά ναι προσπαθώ να γράφω με κάθε ευκαιρία. Το παραπάνω γράψιμο κάμνω το στο μυαλό μου για να είμαι ειλικρινής τζιαι όταν βρίσκω την ευκαιρία καταγράφω τες ιστορίες στο χαρτί. Θα ήθελα να γράφω περισσότερο, αλλά δυστυχώς υπάρχει μια καθημερινότητα που γκρινιάζει συνέχεια να την ταΐσεις, τζιαι πολλές φορές δεν αφήνει περιθώριο για άλλα πράγματα.

Μίλησέ μας για τη συνεργασία με τις Εκδόσεις Αρμίδα.

Γνώμη μου είναι ότι οι εκδόσεις Αρμίδα τζιαι οι ανθρώποι της είναι πολλά σημαντικά στοιχεία στη λογοτεχνία της Κύπρου σήμερα. Το πιο σημαντικό είναι η στάση τους τζιαι η ιδιοσυγκρασία τους όσον αφορά νέους Κύπριους συγγραφείς. Εδημιουργήσαν ένα κανάλι, ένα πλαίσιο στο οποίο μπορούν νέοι συγγραφείς (π.χ. εγώ ή ο Παύλος ο Παμπορίδης) να γράψουμε κάτι διαφορετικό τζιαι να το φκάλουμε έξω στον κόσμο. Η συνεργασία μου ήταν από την αρχή εξαιρετική τζιαι είμαι πραγματικά ευγνώμων που εβρεθήκαν στον δρόμο μου τζιαι εσπρώξαν με να εκδώσω τούτη τη συλλογή.