Η διεύθυνση 3 Savile Row δεν ακούγεται, εκ πρώτης όψεως, σαν τόπος προσκυνήματος. Η Savile Row ανήκει κυρίως στη μυθολογία της βρετανικής ραπτικής: κοστούμια, ατελιέ, μέτρα, καρφίτσες, ήσυχη αυστηρότητα, λονδρέζικο στιλ. Όμως σε αυτό το γεωργιανό κτίριο, στην καρδιά του Μέιφερ, οι Beatles ανέβηκαν μια μέρα στην ταράτσα και έπαιξαν για τελευταία φορά μπροστά σε κοινό.
Τώρα, η Apple Corps επιστρέφει εκεί όπου γράφτηκε ένα από τα πιο διάσημα φινάλε της ποπ κουλτούρας. Η εταιρεία που ίδρυσαν οι Beatles απέκτησε ξανά το πρώην αρχηγείο της στο 3 Savile Row και σχεδιάζει να το ανοίξει στο κοινό το 2027 ως νέο επταώροφο χώρο αφιερωμένο στην ιστορία του συγκροτήματος.
Το project θα ονομάζεται The Beatles at 3 Savile Row και θα περιλαμβάνει αντικείμενα από τα αρχεία της Apple Corps, περιοδικές εκθέσεις και κατάστημα. Τα δύο πιο δυνατά σημεία, όμως, θα είναι η ανακατασκευή του στούντιο όπου το συγκρότημα ηχογράφησε το Let It Be και η πρόσβαση στην ταράτσα όπου, στις 30 Ιανουαρίου 1969, οι Beatles έδωσαν την τελευταία δημόσια εμφάνισή τους.
Ο Paul McCartney, που επισκέφθηκε ξανά το κτίριο, μίλησε για τις ιδιαίτερες μνήμες που υπάρχουν «μέσα στους τοίχους» και, φυσικά, στην ταράτσα. Ο Ringo Starr το περιέγραψε πιο απλά, αλλά ίσως πιο εύστοχα: σαν επιστροφή στο σπίτι.
Η Apple Corps ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, όταν οι Beatles ήθελαν μεγαλύτερο έλεγχο στις οικονομικές και δημιουργικές τους υποθέσεις. Το σχέδιο δεν αφορούσε μόνο τη μουσική. Η εταιρεία είχε φιλοδοξίες σε πεδία όπως ο κινηματογράφος, το λιανικό εμπόριο, η τεχνολογία και γενικότερα μια ιδέα δημιουργικής αυτονομίας που έμοιαζε τότε σχεδόν ουτοπική. Μετά τη διάλυση του συγκροτήματος το 1970, η Apple Corps απέκτησε έναν διαφορετικό ρόλο: έγινε ο βασικός θεματοφύλακας της κληρονομιάς τους.
Η εταιρεία έφυγε από το Savile Row το 1976. Σήμερα, ο διευθύνων σύμβουλός της, Tom Greene, επιβλέπει την επιστροφή στο κτίριο, σημειώνοντας ότι καθημερινά θαυμαστές φωτογραφίζουν την πρόσοψή του. Από το 2027, όμως, δεν θα μένουν πια έξω από την πόρτα. Θα μπορούν να μπουν μέσα. Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και τα κάγκελα της ταράτσας παραμένουν τα ίδια από τη διάσημη ημέρα του 1969.
Η απροειδοποίητη συναυλία στην ταράτσα κράτησε όσο χρειαζόταν για να γίνει μύθος. Οι Beatles έπαιξαν τραγούδια όπως Get Back, Don’t Let Me Down, I’ve Got a Feeling, One After 909 και Dig a Pony, ενώ η εμφάνιση καταγράφηκε για το ντοκιμαντέρ Let It Be του Michael Lindsay-Hogg. Κάτω από το κτίριο, περαστικοί σταματούσαν, κοιτούσαν ψηλά, προσπαθούσαν να καταλάβουν από πού ερχόταν η μουσική. Η αστυνομία ανέβηκε τελικά στην ταράτσα και έκλεισε τους ενισχυτές, αλλά το συγκρότημα πρόλαβε να παίξει ένα τελευταίο take του Get Back.
Η εικόνα έμεινε επειδή είχε κάτι σχεδόν κινηματογραφικά απλό. Οι Beatles, όχι σε στάδιο, όχι σε τηλεοπτικό πλατό, όχι μέσα σε τελετουργική αποχαιρετιστήρια συναυλία, αλλά πάνω από το Λονδίνο, σε μια ταράτσα, ανάμεσα σε καμινάδες, γραφεία, δρόμους και ανθρώπους που δεν ήξεραν ότι παρακολουθούσαν το τέλος μιας εποχής.
Το σχέδιο για το The Beatles at 3 Savile Row έρχεται σε μια περίοδο όπου η ιστορία των Beatles μοιάζει να ξανανοίγει συνεχώς. Το 2021, το Get Back του Peter Jackson επανέφερε το υλικό του Let It Be σε νέα μορφή, μετατρέποντας τις τελευταίες μέρες της μπάντας σε σχεδόν οκτάωρο ντοκουμέντο. Εκεί όπου για δεκαετίες υπήρχε κυρίως η εικόνα της διάλυσης, η νέα εκδοχή έδειξε και κάτι άλλο: τέσσερις ανθρώπους κουρασμένους, αστείους, αμήχανους, ιδιοφυείς, ακόμη ικανούς να βγάλουν τραγούδι από το τίποτα.
Το 2023 ήρθε το Now and Then, το «νέο» τραγούδι των Beatles, βασισμένο σε ηχογραφήσεις του John Lennon και του George Harrison που επεξεργάστηκαν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και συμπληρώθηκαν με νέες ηχογραφήσεις από τον McCartney και τον Starr. Το τραγούδι έφτασε στο Νο 1 στο Ηνωμένο Βασίλειο, δημιουργώντας ένα παράξενο ρεκόρ: 54 χρόνια απόστασης ανάμεσα σε δύο chart-topping singles του ίδιου συγκροτήματος.
Και η βιομηχανία των Beatles συνεχίζει να μεγαλώνει. Το Beatles ’64, σε παραγωγή του Martin Scorsese, επέστρεψε στην πρώτη αμερικανική έκρηξη της Beatlemania, ενώ ο Sam Mendes ετοιμάζει τέσσερις ταινίες, μία για κάθε μέλος του συγκροτήματος, με ταυτόχρονη κυκλοφορία τον Απρίλιο του 2028. Παράλληλα, έρχονται τηλεοπτικά projects, θεατρικά έργα, νέες εκδόσεις, αρχειακό υλικό και βιογραφίες που συνεχίζουν να ξαναγράφουν τον μύθο.
Το 3 Savile Row, όμως, έχει μια δύναμη που δεν χρειάζεται μεγάλη εξήγηση. Δεν είναι απλώς ένα κτίριο που σχετίζεται με τους Beatles. Είναι το σημείο όπου το συγκρότημα βγήκε από το στούντιο, ανέβηκε στην ταράτσα και άφησε τη μουσική του να πέσει πάνω στην πόλη.
Το 2027, οι θαυμαστές δεν θα κοιτούν πια μόνο την πρόσοψη από τον δρόμο. Θα μπορούν να μπουν μέσα, να δουν το αρχείο, να σταθούν στο ανακατασκευασμένο στούντιο του Let It Be και, κυρίως, να ανέβουν εκεί όπου οι Beatles έπαιξαν το τελευταίο τους δημόσιο Get Back.
Για ένα συγκρότημα που δεν σταμάτησε ποτέ να επιστρέφει, η κίνηση μοιάζει σχεδόν αυτονόητη. Οι Beatles γυρίζουν στο κτίριο όπου έκλεισαν την ιστορία τους ως ζωντανή μπάντα. Μόνο που, όπως συμβαίνει πάντα μαζί τους, το τέλος αποδεικνύεται ξανά είσοδος.
Με στοιχεία από Guardian, Rolling Stone