Σε αντίθεση με τις βιογραφικές ταινίες, τα ντοκιμαντέρ κουβαλούν την σκιά της πραγματικότητας. Αντί για χαλαρή αναπαράσταση, καλούνται να αποδώσουν τα γεγονότα όσο πιο κοντά γίνεται στην πραγματικότητα.
Οι «Πλειάδες» κατάφεραν να ισορροπήσουν ανάμεσα στα δύο. Πρόκειται για το ντοκιμαντέρ που εξιστορεί το χρονικό της υπόθεσης με τον κατά συρροή δολοφόνο, Νικόλα Μεταξά, που συντάραξε την κυπριακή κοινωνία το 2019. Σε αντίθεση με άλλα ντοκιμαντέρ για το θέμα, οι «Πλειάδες» επικεντρώνονται στους «αφανείς ήρωες», δηλαδή τα μέλη της Αστυνομίας και Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή των ερευνών.
Αυτός ήταν άλλωστε και ο στόχος των συντελεστών, να στρέψουν την προσοχή των θεατών σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που επηρεάστηκαν άμεσα από την συγκεκριμένη υπόθεση και μερικοί ακόμα βιώνουν τις επιπτώσεις. Η παραγωγή του Πάρη Προκοπίου με μαεστρία ένωσε την κινηματογραφική προσέγγιση του σκηνοθέτη Ανδρέα Σιεηττάνη, ο οποίος υπογράφει και το σενάριο, και της εξονυχιστικής ερευνητικής δουλειάς του Μιχάλη Τερζή. Το ντοκιμαντέρ αποτελείται από εφτά επεισόδια, διάρκειας μίας ώρας το κάθε ένα, και εξιστορούν την ιστορία από την εύρεση του πρώτου πτώματος μέχρι και την εύρεση του τελευταίου, μερικούς μήνες μετά.
Οι μαρτυρίες είναι συγκλονιστικές και η χρήση της μητρικής γλώσσας του καθενός δίνει τόσο την άνεση στον ομιλητή να εκφραστεί, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει και στον θεατή την ευκαιρία να ταυτιστεί με αυτόν. Οι συνεντευξιαζόμενοι δεν ήταν λίγοι, αφού περιλάμβαναν τους αξιωματούχους της Αστυνομίας που είχαν άμεση εμπλοκή στη στοιχειοθέτηση της υπόθεσης, καθώς και τον πρώην Διευθυντή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Μάρκο Τράγκολα, ο οποίος ηγείτο των ερευνών εντοπισμού των θυμάτων.
Αυτό όμως που πραγματικά διαφοροποιεί τις «Πλειάδες» ήταν οι υπόλοιπες συνεντεύξεις. Αυτές που δεν ακούστηκαν ποτέ ξανά. Από τις Φιλιππίνες και το Νεπάλ, μέχρι τη Ρουμανία, η ομάδα αναζήτησε τους συγγενείς των πέντε γυναικών και δύο κοριτσιών που έπεσαν θύματα του διαβόητου δολοφόνου. Αρκετές είχαν αφήσει τα παιδιά τους πίσω, προσφέροντας οικονομική στήριξη στις οικογένειές τους. Άλλες, ήταν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Το σημαντικό, όμως, ήταν ότι δεν έμειναν στο «κάποιες». Η κάθε μία έγινε κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας και οι αριθμοί απέκτησαν ξανά όνομα και μορφή. Marry Rose και Sierra Grace, Arian Palanas, Αsmita Khadka, Maricar Valdez, Livia και Elena.
Από τη μία άκουγες τους ντετέκτιβ να εξιστορούν την πορεία της υπόθεσης, η οποία κράτησε 11 ημέρες, τη σχέση που χτίστηκε με τον δολοφόνο και από την άλλη τα παιδιά και τα αδέρφια των κοριτσιών που εξαφανίστηκαν χωρίς ίχνος, για να βρεθούν αργότερα. Η αντίθεση αυτή κατάφερε να κρατήσει την ισορροπία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και ταυτόχρονα να αναδείξει τα κοινωνικά προβλήματα που έγιναν τόσο εμφανή με την εν λόγω υπόθεση: γυναικοκτονίες, φυλετικές διακρίσεις και αδικίες στο νομοθετικό μας πλαίσιο.
Η στιγμή που εγώ ξεχώρισα, όχι ως πιο συναισθηματική γιατί και τα εφτά επεισόδια ήταν γροθιά στο στομάχι αλλά επειδή πολύ απλά δεν την περίμενα, ήταν η πρώτη αφήγηση από το άτομο που τυχαία ανακάλυψε την πρώτη κοπέλα. Ο Ανδρέας Σιεηττάνης μέσα από φρέσκα πλάνα από τα κομβικά σημεία (το Μεταλλείο του Μιτσερού, την Κόκκινη Λίμνη και τη Λίμνη Μεμή) και τις αφηγήσεις σε καλεί να ζήσεις ο ίδιος την εμπειρία.
Σημαντική ήταν και η συμβολή των ειδικών, νομικών και ψυχολόγων, οι οποίοι παρουσίασαν μια πιο κυνική και πραγματιστική πλευρά σε όλα τα φάσματα της υπόθεσης. Καθοριστική πινελιά ήταν ίσως η πλευρά της οικογένειας, αλλά φυσικά και το τελευταίο επεισόδιο το οποίο ασχολείται με την ψυχοσύνθεσή του και τα επακόλουθα του κλεισίματος της υπόθεσης, πάντα διατηρώντας την ισορροπία.
Αυτός ήταν και ο στόχος άλλωστε, η απομυθοποίηση του ίδιου του δολοφόνου, η έμφαση στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής και φυσικά στα θύματα, όλα αυτά υπό το πρίσμα των ευθυνών των Αρχών που αγνόησαν την εξαφάνιση της Livia και της κόρης της το 2016, για να καταλήξουν τρία χρόνια και εφτά θύματα μετά να εντοπίσουν, να συλλάβουν και να πετύχουν ομολογία μέσα σε μόλις 11 ημέρες.
Δεν ξέρω πώς θα φανεί ως δουλειά για αυτούς που έζησαν και θυμούνται την υπόθεση να εκτυλίσσεται, ξέρω μόνo πόσο χρήσιμο είναι για αυτούς που ήξεραν μόνο το επίγραμμα και τώρα, επιτέλους, μπαίνουν όλα στη θέση τους, με περισσότερη νηφαλιότητα.
[Υ.Γ: Η προβολή του ντοκιμαντέρ έγινε στο Θέατρο Πάνθεον, στη Λευκωσία στις 16 και 17 Μαΐου 2026].