Η τουριστική αγορά γερνάει κι αυτή μαζί με τον πληθυσμό. Το 2020, στις ΗΠΑ, σχεδόν ένας στους τρεις ήταν 55 ετών και άνω, μια ομάδα που μεγαλώνει, ταξιδεύει, έχει εισόδημα, και δείχνει πιο έντονη επιθυμία για εμπειρίες, περιπέτεια, ευεξία, και προσωπική επιβεβαίωση σε σχέση με προηγούμενες γενιές συνταξιούχων. Παράλληλα, οι μεγαλύτεροι δεν έχουν πια την παλιά σχέση αποστασιοποίησης με τις πλατφόρμες. Ένα μεγάλο ποσοστό 50 έως 64 ετών χρησιμοποιεί social και ένα αξιοσημείωτο κομμάτι 65+ κάνει το ίδιο.
Έτσι λοιπόν και σ’ αυτές τις γενιές, οι travel ινφλουένσερς είναι δημοφιλείς. Όμως, μια πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο ακαδημαϊκό περιοδικό «Tourism Management» εξετάζει κάτι που οι υπεύθυνοι του μάρκετινγκ συχνά προσπερνούν με απίστευτη ευκολία. Την ηλικία του ινφλουένσερ.
Γιατί οι μεγαλύτεροι ταξιδιώτες, όταν βλέπουν έναν γηραιότερο ινφλουένσερ, τείνουν να δείχνουν μεγαλύτερη πρόθεση να επισκεφθούν τον προορισμό που προτείνει σε σύγκριση με όταν βλέπουν έναν νεότερο ινφλουένσερ. Για να το εξηγήσουν οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη θεωρία της κοινωνικής σύγκρισης και εκεί εμφανίζονται δύο ταυτόχρονες διαδικασίες που μοιάζουν να συγκρούονται αλλά τελικά συνεργάζονται. Η αφομοίωση και η αντίθεση.
Η αφομοίωση είναι το ομαδικό αντανακλαστικό. Ο μεγαλύτερος βλέπει έναν ινφλουένσερ «δικό του», πιο κοντά στη δική του ηλικιακή κατηγορία, άρα τον θεωρεί σχετικό, οικείο, και χρήσιμο για να αξιολογήσει έναν προορισμό. Ενεργοποιείται μια αίσθηση του «εμείς». Από την άλλη, υπάρχει η αντίθεση σε ατομικό επίπεδο. Ακόμα και μέσα στην ίδια ηλικιακή ομάδα, ο μεγαλύτερος ταξιδιώτης θέλει να ξεχωρίζει. Συγκρίνεται, αξιολογεί, και τελικά τείνει να υιοθετεί μια νεότερη υποκειμενική ηλικία όταν έχει απέναντί του έναν γηραιότερο ινφλουένσερ. Δηλαδή σκέφτεται, «δεν είμαι σαν αυτούς που έχουν γεράσει, είμαι πιο νέος». Αυτό είναι η ηλικιακή ταυτότητα, η υποκειμενική ηλικία όπως ονομάζεται. Και λειτουργεί ως μηχανισμός που μεσολαβεί ανάμεσα στο ερέθισμα και την πρόθεση για ταξίδι. Όταν ο γηραιότερος ινφλουένσερ εμφανίζεται ως σημείο σύγκρισης, ο μεγαλύτερος ταξιδιώτης νιώθει νεότερος και αυτό ανεβάζει την πρόθεσή του να ταξιδέψει.
Με τους νεότερους ινφλουένσερ, συμβαίνει κάτι άλλο. Η διαφορά ηλικίας είναι τόσο μεγάλη που η σύγκριση γίνεται δύσκολη και κάπως άβολη. Ο νεότερος τοποθετείται «εκτός ομάδας», άρα γίνεται λιγότερο σχετικός. Επιπλέον, η σύγκριση μπορεί να δημιουργήσει αίσθηση απόστασης.
Υπάρχουν όμως όρια και συνθήκες. Το πρώτο μεγάλο φίλτρο είναι το είδος της δραστηριότητας. Όταν ο ινφλουένσερ δείχνει κάτι απαιτητικό, μια δύσκολη δραστηριότητα, οι μεγαλύτεροι ταξιδιώτες αντιδρούν πιο έντονα υπέρ του γηραιότερου ινφλουένσερ. Σε δύσκολες δραστηριότητες, το ρίσκο και η αβεβαιότητα ανεβαίνουν, άρα οι άνθρωποι ψάχνουν πιο «σχετικά» σημεία αναφοράς για να κρίνουν αν μπορούν να τα καταφέρουν. Όταν η δραστηριότητα είναι χαλαρή, η διαφορά ανάμεσα σε γηραιότερο και νεότερο ινφλουένσερ σχεδόν εξαφανίζεται. Δεν χρειάζεσαι παρόμοιο πρότυπο για να πείσεις τον εαυτό σου ότι μπορείς να κάνεις ηλιοθεραπεία.
Το δεύτερο φίλτρο είναι η παρουσία συνοδών. Εδώ το μοτίβο είναι κοφτερό. Όταν ο ινφλουένσερ ταξιδεύει μόνος, οι μεγαλύτεροι δείχνουν σαφή προτίμηση στον γηραιότερο. Το solo travel, ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες, μπορεί να μοιάζει πιο ριψοκίνδυνο, πιο απαιτητικό και πιο ευάλωτο. Άρα ψάχνεις σημείο αναφοράς που να σου μοιάζει. Όταν υπάρχουν συνοδοί, η πρόθεση ταξιδιού είναι υψηλή ανεξάρτητα από την ηλικία του ινφλουένσερ. Οι συνοδοί «μαλακώνουν» το ρίσκο και κάνουν το σενάριο πιο εύκολα φαντασιακά προσβάσιμο.
Υπάρχουν όμως και ταξιδωτικοί περιορισμοί. Η έρευνα ξεχωρίζει τους ενδοπροσωπικούς, δηλαδή φόβους, αμφιβολίες, αίσθηση ανικανότητας, άγχος, και τους διαπροσωπικούς, δηλαδή έλλειψη παρέας. Η ηλικιακή ταυτότητα λειτουργεί διαφορετικά σε κάθε περίπτωση. Όταν οι ενδοπροσωπικοί περιορισμοί είναι χαμηλοί, η «νεότερη» ηλικιακή ταυτότητα που ενεργοποιεί ο γηραιότερος ινφλουένσερ μπορεί να μετατραπεί σε πρόθεση ταξιδιού. Όταν οι ενδοπροσωπικοί περιορισμοί είναι υψηλοί, ακόμα και να νιώσεις νεότερος, δεν ξεκλειδώνει η απόφαση. Αντίθετα, όταν οι διαπροσωπικοί περιορισμοί είναι υψηλοί, η ηλικιακή ταυτότητα γίνεται ψυχολογικός πόρος. Δηλαδή, αν δεν έχεις παρέα, το να νιώσεις «νέος» μπορεί να σε ωθήσει να βρεις λύση, γκρουπ, οργανωμένο ταξίδι, ή μια διαδρομή που σε ξεβολεύει λιγότερο. Όταν οι διαπροσωπικοί περιορισμοί είναι χαμηλοί, η διάθεση για ταξίδι είναι έτσι κι αλλιώς υψηλή, οπότε η ηλικιακή ταυτότητα δεν κάνει μεγάλη διαφορά.
Κι εσείς ποιον travel ινφλουένσερ ακολουθείτε; Kαι πόσων χρονών είναι;
