Γράφει η Saher Azmi / JDEED
Τι συμβαίνει όταν αρνείσαι να καταπνίξεις κάθε ίχνος δυσφορίας με περισπασμούς; Οι νεότερες γενιές βρίσκουν τον δικό τους τρόπο να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, χαράσσοντας τη δική τους πορεία μέσα στον ιερό μήνα.
Παρά τη δική μου ακαθόριστη σχέση με την πίστη [δύσκολο να οριστεί, περίπλοκο να εξηγηθεί] μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι υπάρχει κάτι το εξαιρετικό στον μήνα του Ραμαζανιού. Είναι ο τρόπος που η κοινότητα σμίγει για να ζωντανέψει τις νύχτες; Είναι οι κοινές τελετουργίες που μοιραζόμαστε αυτές τις πολύτιμες 30 ημέρες; Είναι η ειλικρινής προσπάθεια που καταβάλλουν οι άνθρωποι για να γίνουν πιο ισορροπημένοι; Πιθανότατα είναι όλα αυτά μαζί, και ακόμα περισσότερα.
Αποφάσισα να αναζητήσω τις απόψεις μερικών φίλων, εκείνων που θεωρώ «καλύτερους» από εμένα στην τήρηση του Ραμαζανιού, και όσα μου είπαν άλλαξαν ριζικά την οπτική μου.
«Για πολλούς, το Ραμαζάνι είναι συνώνυμο της γαλήνης. Κανείς δεν βιάζεται να έρθει το Έιντ (η γιορτή της λήξης). Όλοι περιμένουμε να μπούμε σε αυτή την κατάσταση συγκέντρωσης, να εστιάσουμε στο πώς θα βελτιωθούμε. Με το πέρασμα των χρόνων, το Ραμαζάνι έγινε ένας μήνας χωρίς επικρίσεις. Δεν κρίνεσαι από το πόσο καλά τα καταφέρνεις, αλλά από το αν είσαι εκεί και προσπαθείς».
«Αν είσαι εκεί και προσπαθείς». Στριφογυρίζω αυτές τις λέξεις στο μυαλό μου. Ποτέ δεν ήμουν λάτρης της τελειομανίας, αλλά σε ό,τι αφορά την πίστη μου, ένιωθα πως αν δεν χωρούσα ακριβώς σε ένα κουτί με συγκεκριμένες διαστάσεις και προκαθορισμένους κανόνες, αποτύγχανα παταγωδώς. Συχνά επωμιζόμαστε το βάρος του κόσμου χωρίς καν να μας ζητηθεί, ένα χαρακτηριστικό που έχει γίνει σήμα κατατεθέν της γενιάς μας.
Το Ραμαζάνι λειτουργεί ως υπενθύμιση του συλλογικού, της ανακούφισης που προσφέρει η κοινότητα. Είναι όμως και κάτι πολύ παραπάνω: μια άσκηση ενσυναίσθησης και συνειδητότητας. Απαρνιόμαστε οικειοθελώς τις πιο απλές απολαύσεις - τον πρωινό καφέ, ένα χαλαρό μεσημεριανό με φίλους. Νιώθεις τα σημάδια της πείνας στο σώμα σου, ξέρεις ότι μπορείς να τα ικανοποιήσεις, κι όμως επιλέγεις να μην το κάνεις. Αν η επιθυμία είναι η ρίζα κάθε υποφέρειν, τότε εσύ έχεις δαμάσει την επιθυμία σου. Και αυτή η επίγνωση σου χαρίζει πληρότητα.
Αναλογίζεσαι πως υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι εκεί έξω που ζουν μέσα στη φτώχεια και την εξαθλίωση, σε χώρες ρημαγμένες από τον πόλεμο, σε μια διαρκή κατάσταση πανικού. Μέσα στη φιλόξενη μοναχικότητα του Ραμαζανιού, εκτιμάς πόσο τυχερός είσαι πραγματικά· αρχίζεις να αποδεσμεύεσαι από τον εφήμερο υλισμό που είναι τόσο βαθιά εγγεγραμμένος στην καθημερινότητά μας υπό το καθεστώς του καπιταλισμού. Αρχίζεις να οραματίζεσαι έναν διαφορετικό τρόπο ζωής.
Ζώντας σε μια χώρα όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουμε το μοναδικό προνόμιο να βιώνουμε πώς είναι η ζωή όταν το ίδιο το σύστημα κάμπτεται μπροστά στις απαιτήσεις του Ραμαζανιού. Το ωράριο εργασίας μειώνεται και περνάμε περισσότερο χρόνο στο σπίτι, με τις οικογένειες και τις κοινότητές μας, ωστόσο ο κόσμος συνεχίζει να περιστρέφεται όπως πριν - και τι μας διδάσκει άραγε αυτό;
«Οι άνθρωποι μιλούν για τον "καπιταλιστικό ρεαλισμό" στα βιβλία και τις θεωρίες τους, όμως κανείς τους δεν κατάφερε να παρουσιάσει μια πραγματικότητα που να αποδεικνύει πως υπάρχει εναλλακτικός τρόπος ζωής», λέει ένας φίλος.
«Δεν είναι ανάγκη να ακολουθούμε πάντα τη ρουτίνα που μας έπεισαν ότι είναι αναπόφευκτη».
Το Ραμαζάνι μοιάζει με σωσίβιο, αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Μοιάζει να έρχεται πάντα τη στιγμή που το χρειαζόμαστε περισσότερο. Η ευκαιρία να αποσυρθείς, στην απλότητα του πνεύματος και του σώματος, σε μια πειθαρχία που ορίζεται από τη φύση και όχι από το ωράριο του γραφείου, στην επιθυμία να γίνεις απλώς καλύτερος άνθρωπος, είναι ανεκτίμητη.
Καταλαβαίνω, λοιπόν, γιατί ο κόσμος το περιμένει με τέτοια λαχτάρα, γιατί προσμένει το πρώτο φεγγάρι. Όσο σύντομος κι αν είναι, αυτός ο μήνας μας δίνει την ευκαιρία να επιβραδύνουμε, να μείνουμε ακίνητοι, να ανασυγκροτηθούμε.
Όταν μοιραζόμαστε το ψωμί στο Ιφτάρ με τους αγαπημένους μας, η ανακούφιση από την πείνα έρχεται γλυκά και ηρεμούμε ξέροντας πως αυτό θα υπάρχει πάντα. Θα υπάρχει πάντα το Ραμαζάνι.