![Παράθυρο logo](images/logo/parathiro-aspro-logo.png)
Μια πιθανώς σκόπιμη πυρκαγιά στο Νησί του Πάσχα προκάλεσε ανεπανόρθωτη ζημιά στα αρχαία αγάλματα Μοάι που βρίσκονται στο φυσικό πάρκο Ράπα Νούι, κοντά στο ηφαίστειο Ράνο Ραράκου του νησιού, το οποίο έχει χαρακτηριστεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco.
Τα αγάλματα, ορισμένα από τα οποία φτάνουν σε ύψος τα 4 μέτρα, δημιουργήθηκαν από την αυτόχθονη πολυνησιακή φυλή Ράπα Νούι πριν από περισσότερα από 500 χρόνια.
Η πυρκαγιά ξεκίνησε στις 3 Οκτωβρίου κοντά στο ηφαίστειο Ράνο Ραράκου και ενδέχεται να προκλήθηκε σκόπιμα, δήλωσε ο δήμαρχος του νησιού, Πέδρο Έντμουντς Παοα, σε εκπομπή του ραδιοφωνικού σταθμού του νησιού, Ραδιο Παούτα. "Η ζημιά που προκλήθηκε από τη φωτιά δεν μπορεί να αναιρεθεί", είπε.
Ο Αρίκι Τεπάνο, ο οποίος εκτελεί χρέη διευθυντή της αυτόχθονης κοινότητας Ma'u Henua που διαχειρίζεται το Εθνικό Πάρκο Ράπα Νούι, χαρακτήρισε τη ζημιά ως "ανεπανόρθωτη" και προειδοποίησε ότι "οι συνέπειες υπερβαίνουν αυτό που βλέπουν τα μάτια", σε δήλωσή του την Πέμπτη. Η Καρολίνα Περέζ Δατάρη, υφυπουργός πολιτιστικής κληρονομιάς της Χιλής, επιβεβαίωσε επίσης την είδηση.
Δεν είναι ακόμη γνωστό πόσα από τα σχεδόν 1.000 αγάλματα του νησιού έχουν υποστεί ζημιές από τη φωτιά, η οποία έχει εξαπλωθεί σε 148 στρέμματα του απομακρυσμένου νησιού. Η περιοχή του νησιού στην οποία βρίσκονται τα αγάλματα έχει αποκλειστεί από το κοινό, ενώ μια ομάδα συντήρησης εκτιμά τις ζημιές, επιβεβαίωσε το συμβούλιο του Ράπα Νούι σε ανακοίνωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι Ράπα Νούι λάξευσαν τα αγάλματα Μοάι από βασάλτη και τόφφο, μια μορφή συμπιεσμένης ηφαιστειακής τέφρας, πριν τα τοποθετήσουν έτσι ώστε να σχηματίσουν ένα δακτύλιο γύρω από το νησί, με κατεύθυνση προς την ενδοχώρα και με θέα την περιοχή της φυλής. Σχεδόν όλα τα Μοάι έχουν κεφάλια που αποτελούν τα τρία όγδοα του μεγέθους ολόκληρου του αγάλματος- στον πνευματισμό των Ράπα Νούι, όπως πιστεύουν οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι, τα Μοάι είναι τα "ζωντανά πρόσωπα" (aringa ora) των θεοποιημένων προγόνων, μια ενσάρκωση των πνευμάτων τους. Το μεγαλύτερο ζυγίζει 74 τόνους και έχει ύψος 10 μέτρα.
Μελέτη του 2019 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Archaeological Science κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η φυλή που δημιούργησε τα αγάλματα πίστευε ότι βελτίωναν τη γονιμότητα του εδάφους και έτσι βοηθούσαν στην προμήθεια βασικών τροφίμων. Άλλες πρόσφατες μελέτες που έχουν αξιολογηθεί από ομότιμους έχουν προτείνει ότι τα αγάλματα τοποθετήθηκαν για να δηλώσουν και να εντοπίσουν πηγές γλυκού νερού στο νησί.
Το Νησί του Πάσχα κατοικήθηκε από πολυνησιακές ομάδες για αιώνες πριν το προσαρτηθεί το 1888 στο εθνικό κράτος της Χιλής. Το νησί βρίσκεται 2.175 μίλια μακριά από τις ακτές της Χιλής στον Ειρηνικό. Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά από τους Ευρωπαίους όταν ο Ολλανδός εξερευνητής Τζέικομπ Ρότζεβιν έφτασε στις ακτές του το 1722- το νησί ονομάζεται Νήσος του Πάσχα επειδή αποβιβάστηκε στις παραλίες του την Κυριακή του Πάσχα.
Κατά τη διάρκεια του επόμενου αιώνα, πολλά από τα αγάλματα maoi ανατράπηκαν από τις αρχικές τους θέσεις. Είναι άγνωστο αν αυτό ήταν αποτέλεσμα συγκρούσεων με τους Ευρωπαίους πρωτοπόρους ή εσωτερικών πολέμων μεταξύ ομάδων ιθαγενών.
ΠΗΓΗ: The Art Newspaper