Έρκουμαι σαν καταρράκτης κάθετα
Αν ήταν δυνατόν, δεν θα ήθελα να πω τίποτα γι’ αυτή τη δουλειά. Θα ήθελα η πρόσκληση για τη συνάντησή μας να ήταν αρκετή. Ωστόσο, καταλαβαίνω πως πρέπει με κάποιο τρόπο, κάτι να επικοινωνήσω —ας είναι αυτό το σημείωμα μια τέτοια απόπειρα.Το «Έρκουμαι σαν καταρράκτης κάθετα» αποτελεί συνέχεια της παραστατικής μου εργασίας πάνω στην αναζήτηση μιας τελετουργικής δομής. Όταν αναφέρομαι στο τελετουργικό, εννοώ πως με ενδιαφέρει η φόρμα μέσα από «μεταβολές κατάστασης». Δηλαδή, όταν συμβαίνει η δράση επί σκηνής, δεν εστιάζω στην πλοκή ή την αφήγηση, αλλά στην εμπειρία και την εσωτερική θερμοκρασία του σώματος· στους όγκους και τις ορμές που ταξιδεύουν στην κλίμακα Κελσίου.
Αν σκεφτώ τι μπορεί να επικοινωνηθεί με τον πιο δονητικό τρόπο, σίγουρα οι λέξεις με δυσκολεύουν· αργώ να τις καταλάβω. Μαζί με άλλα υλικά —κάποια αναγνωρίσιμα και κληρονομημένα, άλλα αχαρτογράφητα και φαινομενικά χαοτικά— καλούνται να μπουν στη σειρά για να μεταφέρουν πληροφορίες. Συχνά έχω την τάση να χρησιμοποιώ τη γλώσσα ως ένα ακόμα στοιχείο του οικοδομήματος, να απομακρύνομαι από το περιεχόμενο και να αναζητώ τους κρυμμένους ρυθμούς. Έτσι στρέφομαι στη μουσική, ως κύριο φορέα του τελετουργικού άξονα του έργου. Ο ρυθμός, η επανάληψη και οι ήχοι ανοίγουν μια φυσική είσοδο σε μια ρωγμή, σε μια πτώση, στο κατώφλι προς το άγνωστο. Εκεί όπου τα σώματα —δρώντων και κοινού— επιτρέπεται να συντονιστούν. Έστω για μια στιγμή.
Το έργο ξεκίνησε στα τέλη του 2023 να σχεδιάζεται και να στηρίζεται δραματουργικά πάνω στον «κύκλο του ήρωα» του Κάμπελ —ένα αρχετυπικό μοντέλο αφήγησης που περιγράφει το παγκόσμιο ταξίδι ενός χαρακτήρα προς την αυτογνωσία. Μέσα από σκληρές δοκιμασίες, ο ήρωας βιώνει έναν συμβολικό θάνατο και αναγεννάται. Το ταξίδι ολοκληρώνεται με την επιστροφή του, όπου μεταφέρει τη νέα του γνώση πίσω στην κοινότητα, ριζικά μεταμορφωμένος.
Εκείνη την περίοδο επίσης, ήρθε και ένας θάνατος στη ζωή μου. Ο θάνατος βέβαια δεν έχει ρήματα να τον περιγράψεις, πάντως μου είπαν πως πέθανε και αυτό επηρέασε πολύ τη συγκεκριμένη δουλειά και τη μετέτρεψε σε ένα άγριο μνημόσυνο. Η έννοια της επιστροφής απέκτησε πολλαπλές ερμηνείες και ο κύκλος του ήρωα δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί. Σήμερα, πιο ψύχραιμα, ξεκαθαρίζω την κίνηση του κύκλου και το περιεχόμενό του. Παραμένει ανολοκλήρωτος, σταματά λίγο πριν τη μεγάλη δοκιμασία, και συγκροτείται μια αντίστροφη λιτανεία· ίσως όλη η παράσταση είναι μια τέτοια συνθήκη. Δεν υπάρχει δηλαδή το «ηρωικό κλείσιμο», με το κατόρθωμα και την επιστροφή. Ο χώρος αφήνεται μετέωρος και δημιουργείται μια συνθήκη προσδοκίας· ευχόμαστε να τα καταφέρει, αβέβαιο είναι αν θα αντιμετωπίσει το θηρίο και αν θα έρθει πίσω. Ο ήρωας παραμένει βαθιά, ευάλωτα ανθρώπινος.
Αγαπώ τους μετέωρους ήρωες, τους αισθάνομαι: άλλοτε τον Λάζαρο που αρνείται να εκπληρώσει την προσδοκία της ανάστασης, μια εγγονή που ψυχανεμίζεται, το τελευταίο βλέμμα της Φραγκογιαννούς στα προικιά της λίγο πριν πνιγεί ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους, ο Πενθέας που τα έβαλε με τον Βάκχο, η Κασσάνδρα της Καραπάνου. Μέσα από μεταμορφώσεις, αναζητώ τη συνοχή εκεί που μου επιτρέπει αυτή τη φοβερή έκθεση, να κινούμαι στο μεταίχμιο μεταξύ του ιερού και του βέβηλου, να ρέω ανάμεσα στα φύλα, τις γλώσσες, στο υπαρξιακό βάρος της ενοχής και της ανθρώπινης αλαζονείας, στον εκφασισμό της καθημερινότητας και τη βαρβαρότητα μιας πόλης που κατασπαράζει τα σωθικά της και τα δικά μας.
— Έλενα Αγαθοκλέους
«… εχάθηκα μες τα λιβάνια τζαι επάγωσα με την πόρτα ανοιχτή —
αχ άγιε, η τζεφαλή μου εν γεμάτη ξητιμασιές,
άφησ’ με τουλάχιστον να σου τες ψιθυρίσω μες το ’φτι …»
*(απόσπασμα κειμένου)
συντελεστές
κείμενο: Έλενα Αγαθοκλέους και Μάριος Παύλου
σκηνοθεσία, δραματουργία, επί σκηνής: Έλενα Αγαθοκλέους
πρωτότυπη μουσική, επί σκηνής: Μαριάννα Μιχαήλ σε συνεργασία με Αλέξανδρο Παπαδόπουλου και Κalaqs
video προβολές: Κωνσταντίνα Peter
ευχαριστίες: Mαρία Α. Ιωάννου
παραγωγή: Κέντρο Παραστατικών Τεχνών ΜΙΤΟΣ_2025
διάρκεια: 50’
Περισσότερες πληροφορίες: www.nif.cy
Εισιτήρια: https://www.more.com/cy-en/tickets/