Τι θα χωρούσε σε ένα σακίδιο αν ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε έφτανε στο τέλος του; Ποιες γνώσεις, εμπειρίες, μνήμες και πρακτικές θα επιλέγαμε να διασώσουμε; Και πώς μπορεί η τέχνη να μας βοηθήσει να φανταστούμε νέους τρόπους επιβίωσης και συλλογικής ανθεκτικότητας;
Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται στον πυρήνα της διεθνούς έκθεσης SENA 2026 – Southern European and Northern African Forum and Festival, που θα πραγματοποιηθεί από τις 18 έως τις 27 Νοεμβρίου 2026 στον χώρο Άρεως 17, στην παλιά Λευκωσία.
Με τίτλο «Backpacks for the End of the World: survival – urgency – resilience» (Σακίδια για το τέλος του κόσμου: επιβίωση – επείγον – ανθεκτικότητα), η διοργάνωση φέρνει σε δημιουργικό διάλογο τη σκηνογραφία, τις παραστατικές τέχνες, τα εικαστικά και την έρευνα, αναζητώντας καλλιτεχνικές απαντήσεις στις προκλήσεις ενός κόσμου που μεταβάλλεται διαρκώς.
Ένα σακίδιο γεμάτο ιδέες για το μέλλον
Η έκθεση, σε επιμέλεια της σκηνογράφου Ελένης Ιωάννου, αντλεί την έμπνευσή της από το δοκίμιο «The Carrier Bag Theory of Fiction» της σημαντικής Αμερικανίδας συγγραφέως Ursula K. Le Guin.
Το κείμενο της Le Guin προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση στην ανθρώπινη αφήγηση, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από τις ηρωικές πράξεις και την κατάκτηση προς τη συλλογή, τη φροντίδα, τη διατήρηση και τη μεταφορά όσων είναι απαραίτητα για τη ζωή.
Με αφετηρία αυτή τη φιλοσοφία, το SENA 2026 προσκαλεί δημιουργούς από τον χώρο της σκηνογραφίας, των παραστατικών τεχνών, της έρευνας και των εικαστικών να εξερευνήσουν τις έννοιες της επιβίωσης, της επείγουσας ανάγκης και της ανθεκτικότητας.
Το σακίδιο μετατρέπεται έτσι σε ένα συμβολικό αντικείμενο, έναν χώρο όπου μπορούν να συγκεντρωθούν όχι μόνο υλικά αγαθά, αλλά και ιδέες, εμπειρίες και τρόποι σκέψης για το μέλλον.
Η επιλογή των έργων πραγματοποιήθηκε από διεθνή επιτροπή, σε συνεργασία με την επιμελητική ομάδα της διοργάνωσης.
«Manuals for the End of the World»: Εργαστήρια, παραστάσεις και συζητήσεις
Πέρα από την κεντρική έκθεση, το SENA 2026 περιλαμβάνει ένα παράλληλο πρόγραμμα δράσεων με τίτλο «Manuals for the End of the World» (Εγχειρίδια για το τέλος του κόσμου).
Το πρόγραμμα συνυπογράφουν επιμελητικά η Ελένη Ιωάννου και η Δρ Μαρίνα Χατζηλουκά και περιλαμβάνει εργαστήρια, παραστατικές δράσεις και συζητήσεις με τη συμμετοχή διεθνών και Κύπριων εισηγητών.
Μέσα από διαφορετικές καλλιτεχνικές και ερευνητικές προσεγγίσεις, οι δράσεις φιλοδοξούν να διευρύνουν τον διάλογο γύρω από τις θεματικές της έκθεσης και να δημιουργήσουν έναν χώρο ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και προβληματισμών.
Η έννοια του «εγχειριδίου» αποκτά εδώ μια ιδιαίτερη σημασία, καθώς παραπέμπει στην αναζήτηση πρακτικών και συλλογικών τρόπων αντιμετώπισης της αβεβαιότητας.
Αφιερωμένη στη μνήμη της Pamela Howard
Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στη μνήμη της σκηνογράφου Pamela Howard, μιας δημιουργού που ξεχώρισε για τη βαθιά αγάπη της για τη ζωή και το αστείρευτο ενδιαφέρον της για την ανθρώπινη εμπειρία.
Η αφιέρωση συνδέεται ουσιαστικά με τον χαρακτήρα της έκθεσης, η οποία αναδεικνύει τη σημασία της ανθρώπινης παρουσίας, της δημιουργικότητας και της τέχνης ως μέσων κατανόησης και επαναπροσδιορισμού του κόσμου.
Μια διεθνής καλλιτεχνική συνάντηση στην παλιά Λευκωσία
Το SENA 2026 διοργανώνεται από το Κυπριακό Κέντρο Σκηνογράφων, Αρχιτεκτόνων και Τεχνικών Θεάτρου (CYCSTAT), σε συνεργασία με το Υφυπουργείο Πολιτισμού, με τη στήριξη του διεθνούς οργανισμού OISTAT και του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (ΘΟΚ).
Η διοργάνωση εντάσσει τη Λευκωσία σε έναν ευρύτερο διεθνή καλλιτεχνικό διάλογο, δημιουργώντας συνθήκες συνάντησης και ανταλλαγής ανάμεσα σε διαφορετικές δημιουργικές πρακτικές και πολιτιστικές προσεγγίσεις.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η αβεβαιότητα, οι κρίσεις και οι κοινωνικές μεταβολές επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το παρόν και το μέλλον, το SENA 2026 προτείνει την τέχνη ως πεδίο προβληματισμού, φαντασίας και αναζήτησης νέων δυνατοτήτων.
Πότε και πού πραγματοποιείται η έκθεση
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, στον χώρο Άρεως 17, στην παλιά Λευκωσία.
Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 27 Νοεμβρίου 2026.
Χώρος: Άρεως 17, 1015 Λευκωσία
Διάρκεια: 18–27 Νοεμβρίου 2026
Επιμέλεια έκθεσης: Ελένη Ιωάννου
Παράλληλο πρόγραμμα: «Manuals for the End of the World»
Συνεπιμέλεια παράλληλου προγράμματος: Ελένη Ιωάννου και Δρ Μαρίνα Χατζηλουκά
Συνδιοργανωτές: CYCSTAT, Υφυπουργείο Πολιτισμού
Με τη στήριξη: OISTAT, ΘΟΚ