Parathyro logo
Η Ερήμη-Πιθάρκα αναδεικνύεται σε σημαντικό κέντρο παραγωγής της Υστεροκυπριακής εποχής
Δημοσιεύθηκε 28.07.2026 12:45
Η Ερήμη-Πιθάρκα αναδεικνύεται σε σημαντικό κέντρο παραγωγής της Υστεροκυπριακής εποχής

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού ανακοινώνει τη λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2026 στην Υστεροκυπριακή θέση Ερήμη-Πιθάρκα, στην επαρχία Λεμεσού.

Οι έρευνες διήρκησαν από τις 20 Απριλίου έως τις 22 Μαΐου 2026 κάτω από την εποπτεία της Δρ. Laerke Recht (Moesgaard Museum, Δανία) με τη συμμετοχή μιας διεθνούς ομάδας φοιτητών και ειδικών. Οι φετινές έρευνες επιχορηγήθηκαν από χορηγίες από το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη, το ίδρυμα Curtiss T. And Mary G. Brennan, και το Moesgaard Museum. 

Η θέση Ερήμη-Πιθάρκα χρονολογείται κυρίως στην Υστεροκυπριακή ΙΙΓ-ΙΙΙΑ περίοδο και θεωρείται σύγχρονη με θέσεις όπως η Άλασσα και η Επισκοπή-Παμπούλα στην κοιλάδα του Κούρη. Η θέση απέφερε σημαντικές ενδείξεις για την επεξεργασία γεωργικών προϊόντων συμπεριλαμβανομένων δημητριακών, ελαιόλαδου και κρασιού. Οι έρευνες του 2026 επικεντρώθηκαν στην περιοχή Ι/1Α, όπου κατά τις προηγούμενες ανασκαφικές περιόδους είχαν εντοπιστεί τα κατάλοιπα ενός μεγάλου κτηριακού συμπλέγματος, το οποίο μπορεί να ερμηνευτεί ως διοικητικού χαρακτήρα ή ελέγχου της παραγωγής. Οι ανασκαφικές τομές επικεντρώθηκαν στα βόρεια και ανατολικά.  

Τα αποτελέσματα της φετινής περιόδου επιβεβαιώνουν ότι το αρχιτεκτονικό σύμπλεγμα προεκτείνεται πέραν των προηγουμένως εντοπισμένων ορίων, με επιπλέον δωμάτια και ανοικτούς χώρους να έχουν εντοπιστεί στα βόρεια και ανατολικά. Κάποια από αυτά ήταν κατασκευασμένα με προσεκτικά επεξεργασμένους ογκόλιθους, ενώ άλλα ακολουθούν την τυπική ξερολιθική κατασκευή με πλίνθινη ανωδομή. Αρκετά δωμάτια ήταν μεγαλύτερα από αυτά που είχαν εντοπιστεί μέχρι στιγμής, με στοιχεία και εισόδους που τους ταυτίζουν με σημαντικούς χώρους. Ο φυσικός σκληρός βράχος είχε λαξευτεί για τη δημιουργία λεκανών ή αποθηκευτικών μονάδων, για την τοποθέτηση πιθοειδών αγγείων, για τη θεμελίωση των τοίχων ή για τη δημιουργία δαπέδων. Αξιοσημείωτο κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο ήταν ο εντοπισμός μεγαλύτερων χώρων και οι περαιτέρω ενδείξεις επεξεργασίας με την παρουσία πολλών λίθινων εργαλείων, την παρουσία μιας σημαντικής ποσότητας σπόρων σταφυλιού, ενδείξεις για την ύπαρξη ενός εργαστηρίου κεραμικής με εναπόθεση πηλού και την απόπειρα κατασκευής υφαντικών βαριδίων. Τα ευρήματα και η αρχιτεκτονική συνεχίζουν να υποστηρίζουν τη χρονολόγηση της θέσης στην ΥΚ ΙΙΓ-ΙΙΙΑ, με κάποιες ενδείξεις για μια κατά πολύ πρωιμότερη φάση κατοίκησης στην Κεραμική Νεολιθική. 

Ανάμεσα στους πιο σημαντικούς χώρους ξεχωρίζει το Δωμάτιο 110, το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής που εντοπίστηκε, με διαστάσεις 7 Χ 4,30 μ. Το δωμάτιο ορίζεται από προσεκτικά δομημένους τοίχους, πάγκους εργασίας, κατώφλια στις εισόδους, ένα αποθηκευτικό χώρο επενδυμένο με λίθους, και την παρουσία ενός μεγάλου λίθινου βαριδίου. Περαιτέρω, σημαντικός είναι ο εντοπισμός μιας απόθεσης άψητου πηλού στο δωμάτιο, μαζί με υφαντικά βαρίδια σε διάφορα στάδια κατασκευής τους, γεγονός που στηρίζει την τοπική παραγωγή κεραμικών αντικειμένων και πιθανότατα την ύπαρξη εργασιών που σχετίζονται με την υφαντική. Η ανασκαφή απεκάλυψε επίσης και άλλα δωμάτια, συμπεριλαμβανομένων του Δωματίου 115, ενός ακόμη μεγάλου χώρου, και μικρότερους ενδιάμεσους χώρους (Δωμάτια 116, 117 και 118), κάποια δάπεδα κατασκευασμένα με τη χρήση ασβεστοκονιάματος και αρχιτεκτονικά στοιχεία όπως κλιμακωτά επίπεδα και μια βάση πεσσού. 

Οι ανασκαφές στο νότιο τμήμα της περιοχής αυτής, νότια της Αυλής 113, απεκάλυψαν στρώματα πλούσια σε κεραμική, ελάχιστα ζωικά οστά και μια σημαντική ποσότητα σπόρων σταφυλιού καθώς και λεκάνες που περιείχαν απορρίμματα. Τα ευρήματα αυτά στηρίζουν περαιτέρω την υπόθεση ότι στην περιοχή επεξεργάζονταν γεωργικά προϊόντα, ιδιαίτερα σταφύλι, πιθανότατα για την παραγωγή κρασιού.  

Στα ανατολικά, ολοκληρώθηκε η ανασκαφή του Δωματίου 101 εντοπίζοντας ένα λείο και πολύ καλά διατηρημένο δάπεδο από ασβεστοκονίαμα. Στη νοτιο-ανατολική του γωνιά εντοπίστηκε μια βαθιά λεκάνη που περιείχε μια ομάδα από σχεδόν ακέραια αγγεία. Αυτά αποτελούνταν από διακοσμημένη κεραμική Αιγιακού τύπου και αγγεία που έτυχαν επαναχρησιμοποίησης όπως ένα κύπελλο με διάτρητη βάση και μια βάση αγγείου της Λευκής Ακόσμητης κεραμικής που χρησίμευε ως πώμα. Νότια από το δωμάτιο αυτό, μια άλλη απόθεση περιλάμβανε ένα σχεδόν ακέραιο πήλινο ειδώλιο ταύρου, μια χάλκινη πόρπη και ένα τεμαχισμένο αγγείο, που πιθανότατα σχετίζονται με διεργασίες που λάμβαναν χώρα κατά την τελευταία φάση χρήσης.  

Άλλα σημαντικά ευρήματα περιλαμβάνουν χάλκινες πόρπες, υφαντικά βαρίδια και τεμάχια από ειδώλια ζώων, συμπεριλαμβανομένου της κεφαλής ενός ειδωλίου αγριόχοιρου της Δακτυλιόποδης κεραμικής. Η ανασκαφή των κατώτερων στρωμάτων εντόπισε ένα μικρό αριθμό κεραμικών οστράκων της Κεραμικής Νεολιθικής, ιδιαίτερα στην περιοχή ανάμεσα από την Αυλή 113 και το Δωμάτιο 115. Αυτά τα ευρήματα δηλώνουν ότι θα είχε προηγηθεί μια πολύ πρωιμότερη φάση χρήσης της περιοχής, αν και όλα τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που εντοπίστηκαν μέχρι στιγμής ανάγονται στην Υστεροκυπριακή περίοδο.  

Τα αποτελέσματα της φετινής ανασκαφικής περιόδου στηρίζουν περαιτέρω την ερμηνεία της θέσης ως σημαντικό κέντρο παραγωγής και επεξεργασίας στην ευρύτερη κοιλάδα του ποταμού Κούρη κατά την Υστεροκυπριακή περίοδο. Η ανασκαφή θα συνεχίσει μελλοντικά με τον στόχο να αποσαφηνίσει περαιτέρω τα όρια του συμπλέγματος και τη σχέση μεταξύ περιοχών παραγωγής και αποθήκευσης, καθώς και των υπόλοιπων σχετικών διεργασιών. 

 

 

 

 

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας parathyro.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθούν ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.

Τελευταία νέα