Σε εργασίες αποκατάστασης των βοηθητικών κτισμάτων του Φάρου της Πάφου, τοπιοτέχνησης του περιβάλλοντος χώρου και δημιουργίας μονοπατιών πρόσβασης, προχώρησε το Τμήμα Αρχαιοτήτων, αναδεικνύοντας ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τοπόσημα της πόλης.
Κατά τις εργασίες στον περιβάλλοντα χώρο εντοπίστηκαν και ανασκάφηκαν δεξαμενή, βοτσαλωτό δάπεδο και κανάλι, τα οποία φαίνεται να αποτελούσαν μέρος αρχαίου συστήματος διαχείρισης υδάτων. Με βάση την κεραμική που εντοπίστηκε στο κανάλι, τα κατάλοιπα χρονολογούνται στην πρώιμη Ρωμαϊκή περίοδο, στον 1ο-2ο αιώνα μ.Χ.
Ο Φάρος, που ανεγέρθηκε το 1888 κατά τη βρετανική διοίκηση, συμπληρώνει φέτος 138 χρόνια παρουσίας στην Πάφο. Ύψους περίπου 20 μέτρων, αποτέλεσε για δεκαετίες βασικό σημείο αναφοράς για τη ναυσιπλοΐα και παραμένει μέχρι σήμερα σε λειτουργία, παρά την τεχνολογική εξέλιξη και την αυτοματοποίηση των συστημάτων.
Όπως ανέφερε στο ΚΥΠΕ η Λιμενικός Λειτουργός της Αρχής Λιμένων Κύπρου στο Λιμάνι της Πάφου, Θεοφανώ Μάρκου, πριν από την εγκαθίδρυση της βρετανικής διοίκησης, τα πλοία προειδοποιούνταν για τους κινδύνους των ακτών με φωτιές από ξύλα που άναβαν σε στρατηγικά σημεία. Η κατασκευή του Φάρου το 1888 αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την οργανωμένη ναυτική σήμανση της Κύπρου.
Για δεκαετίες τη λειτουργία του αναλάμβαναν φαροφύλακες, οι οποίοι διέμεναν μαζί με τις οικογένειές τους στα βοηθητικά κτίσματα και είχαν την ευθύνη για τη διατήρηση του φωτός και τη συντήρηση του εξοπλισμού. Το 1982, με τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και την αυτοματοποίηση, οι φαροφύλακες αποχώρησαν.
Ο Ανώτερος Αρχαιολογικός Λειτουργός του Τμήματος Αρχαιοτήτων, Ευστάθιος Ράπτου, χαρακτηρίζει τον Φάρο της Πάφου «εμβληματικό» και τον μεγαλύτερο και πιο αναγνωρίσιμο φάρο της Κύπρου. Διευκρίνισε παράλληλα ότι, παρότι βρίσκεται μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Κάτω Πάφου, το ίδιο το κτίσμα είναι νεότερο και δεν αποτελεί αρχαίο μνημείο.
Η παρουσία του, ωστόσο, μέσα στον αρχαιολογικό χώρο δημιουργεί μια μοναδική συνύπαρξη διαφορετικών ιστορικών περιόδων. Όπως ανέφερε ο κ. Ράπτου, η θέση του Φάρου συνδέεται άμεσα με τη διαχρονική σχέση της Νέας Πάφου με τη θάλασσα. Η πόλη ιδρύθηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο, ακριβώς λόγω της άμεσης πρόσβασης που προσέφερε στη θάλασσα, ενώ από το 1980 η αρχαιολογική, ιστορική και πολιτιστική της σημασία αναγνωρίζεται από την UNESCO ως μέρος της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Σήμερα ο Φάρος εξακολουθεί να εξυπηρετεί τη ναυσιπλοΐα, αλλά παράλληλα αποτελεί σημαντικό τοπόσημο της Πάφου και αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας των επισκεπτών του Αρχαιολογικού Πάρκου.
Από τις φωτιές με ξύλα στις ακτές, στους φαροφύλακες και από εκεί στους αυτοματοποιημένους μηχανισμούς, ο Φάρος της Πάφου συνεχίζει, 138 χρόνια μετά την ανέγερσή του, να φωτίζει τη σχέση της πόλης με τη θάλασσα και την ιστορία της.
(ΚΥΠΕ/ΚΠ/ΓΒΑ)