Δεκαπέντε αρχαιότητες που είχαν απομακρυνθεί παράνομα από την Ελλάδα επιστρέφουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, έπειτα από τη συνεργασία των ελληνικών αρχών με την Εισαγγελία του Μανχάτταν. Η παράδοσή τους στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη πραγματοποιήθηκε σε ειδική τελετή στη Νέα Υόρκη.
Με τον νέο επαναπατρισμό, ο αριθμός των ελληνικών αρχαιοτήτων που έχουν επιστρέψει από το 2022 με αποφάσεις της Εισαγγελίας του Μανχάτταν ανέρχεται πλέον σε 179. Στην επιστροφή των αντικειμένων συνέβαλαν η Antiquities Trafficking Unit της Εισαγγελίας και η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού.
Οι 15 αρχαιότητες καλύπτουν ένα μεγάλο χρονικό φάσμα, από την προϊστορική και την πρώιμη μυκηναϊκή περίοδο μέχρι την αρχαϊκή, την κλασική, την ελληνιστική και την πρώιμη ρωμαϊκή εποχή.
Ανάμεσά τους βρίσκονται ένα κυκλαδίτικο μαρμάρινο γυναικείο ειδώλιο τύπου Σπεδού του 2700–2600 π.Χ., ένα μαρμάρινο πώμα πυξίδας του 2700–2200 π.Χ. και μία πήλινη ραμφόστομη πρόχους του 1750–1700 π.Χ. Επιστρέφουν επίσης ένα χάλκινο βραχιόλι του 7ου–6ου αιώνα π.Χ., ένας μαρμάρινος κόχλος του 400 π.Χ. περίπου, ένας χάλκινος δίσκος κατόπτρου και ένα χάλκινο απορραντήριο της ύστερης κλασικής περιόδου.
Στα αντικείμενα περιλαμβάνεται ακόμη χρυσό περιδέραιο με περίαπτο σε σχήμα αμφορέα, που χρονολογείται στο 125–120 π.Χ., καθώς και ανδρική κεφαλή από παριανό μάρμαρο της περιόδου των Ιουλίων-Κλαυδίων, μεταξύ 14 και 68 μ.Χ., η οποία θεωρείται ότι απεικόνιζε τον Genius, την προσωποποίηση του πνεύματος του αυτοκράτορα.
Ευρήματα από λαθρανασκαφή του 1964 στην Κρήτη
Ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν πέντε χάλκινα αντικείμενα πολεμικής εξάρτυσης, δύο κράνη και τρεις μίτρες με έκτυπη διακόσμηση, τα οποία χρονολογούνται στον ύστερο 7ο αιώνα π.Χ.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, τα αντικείμενα συνδέονται τεκμηριωμένα με μεγάλης κλίμακας λαθρανασκαφή που πραγματοποιήθηκε το 1964 στο Αφρατί Βιάννου Ηρακλείου. Για την τεκμηρίωση της προέλευσής τους αξιοποιήθηκαν αρχαιολογικές και ιστορικές δημοσιεύσεις, αρχειακό υλικό, υπηρεσιακά έγγραφα και στοιχεία από κατασχέσεις αρχαιοτήτων στην ίδια περιοχή.
Ανάλογα ευρήματα από την ίδια λαθρανασκαφή είχαν κατασχεθεί από τις ελληνικές αρχές και φυλάσσονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Η επιστροφή των πέντε αντικειμένων επιτρέπει έτσι την επανένωση τμημάτων ενός σημαντικού αρχαιολογικού συνόλου.
Κατά την τελετή, η Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας με την Εισαγγελία του Μανχάτταν για τον εντοπισμό, την τεκμηρίωση και την ανάκτηση πολιτιστικών αγαθών, σημειώνοντας ότι πίσω από κάθε επαναπατρισμό βρίσκεται συστηματική έρευνα και διεθνής συνεργασία. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Antiquities Trafficking Unit, Matthew Bogdanos, αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη κοινή προσπάθεια Ελλάδας και αμερικανικών αρχών κατά της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ