Στην τελική φάση των REGIOSTARS Awards 2026 προκρίθηκε το έργο μετατροπής της Παλιάς Δημοτικής Αγοράς Λευκωσίας σε Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας, το οποίο σήμερα στεγάζει τη μόνιμη έδρα του Κέντρου Αριστείας CYENS. Το έργο επιλέχθηκε ανάμεσα σε 274 υποψηφιότητες από ολόκληρη την Ευρώπη και συγκαταλέγεται πλέον στα 25 κορυφαία έργα Πολιτικής Συνοχής της Ευρώπης για το 2026.
Το έργο, με την επίσημη ονομασία CYENS Hub Nicosia, υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027», με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κυπριακή Δημοκρατία και τον Δήμο Λευκωσίας, και διαγωνίζεται στην κατηγορία «Μια Ανταγωνιστική και Έξυπνη Ευρώπη».
Οι φιναλίστ θα παρουσιάσουν τα έργα τους ενώπιον της κριτικής επιτροπής και του κοινού στις 13 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων στις Βρυξέλλες. Οι νικητές των πέντε κατηγοριών, καθώς και ο νικητής του Βραβείου Επιλογής του Κοινού, θα ανακοινωθούν στις 14 Οκτωβρίου.
Η πρόκριση αποτελεί ευρωπαϊκή αναγνώριση για ένα έργο που συνδυάζει τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς με την αστική αναζωογόνηση, την έρευνα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.
Τα REGIOSTARS Awards διοργανώνονται κάθε χρόνο από τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αναδεικνύουν έργα που χρηματοδοτούνται από την Πολιτική Συνοχής και διακρίνονται για την καινοτομία, τον αναπτυξιακό τους αντίκτυπο και τα οφέλη που δημιουργούν για τις τοπικές κοινωνίες.
Η Διευθύντρια Ανάπτυξης της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών, Ανθή Φιλιππίδου, χαρακτήρισε την επιλογή του έργου ως σημαντική διάκριση για την Κύπρο, σημειώνοντας ότι αναδεικνύει τη συμβολή της Πολιτικής Συνοχής στην ανάπτυξη, την καινοτομία και τη βιώσιμη αναζωογόνηση των πόλεων. Όπως ανέφερε, η αναγνώριση επιβεβαιώνει και τη σημασία του Προγράμματος «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027», μέσω του οποίου ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι συνδυάζονται για τη χρηματοδότηση έργων με μακροπρόθεσμη αξία για τη χώρα και τους πολίτες.
Από ιστορικό τοπόσημο σε κέντρο έρευνας και καινοτομίας
Με επένδυση ύψους €7,8 εκατ., η Παλιά Δημοτική Αγορά Λευκωσίας μετατράπηκε από ιστορικό τοπόσημο της εντός των τειχών πόλης σε ένα σύγχρονο οικοσύστημα έρευνας, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. Η αποκατάσταση διατήρησε τον ιστορικό χαρακτήρα του εμβληματικού κτηρίου, ενσωματώνοντας παράλληλα σύγχρονες αρχιτεκτονικές και λειτουργικές προδιαγραφές, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός διεθνούς κέντρου έρευνας και καινοτομίας.
Σήμερα, το κτήριο φιλοξενεί βασικές λειτουργίες του Κέντρου Αριστείας CYENS, διαθέτοντας ερευνητικά εργαστήρια, χώρους συνεργασίας, αίθουσες σεμιναρίων, στούντιο πολυμέσων, χώρους επίδειξης και δοκιμής εφαρμογών, καθώς και εξειδικευμένες υποδομές που υποστηρίζουν την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και τη δημιουργία καινοτόμων επιχειρήσεων.
Το έργο εντάσσεται στη Στρατηγική Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης της αστικής περιοχής Λευκωσίας και προβάλλεται ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι επενδύσεις της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να συνδυάσουν την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την καινοτομία, την οικονομική ανάπτυξη και τη βιώσιμη αστική αναζωογόνηση.
Ενίσχυση του οικοσυστήματος καινοτομίας
Σύμφωνα με τους συντελεστές του έργου, η επένδυση δεν περιορίστηκε στην αποκατάσταση ενός ιστορικού κτηρίου, αλλά ενίσχυσε το οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας της Κύπρου, υποστήριξε την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του CYENS και δημιούργησε νέες δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ ερευνητών, πανεπιστημίων, επιχειρήσεων, δημιουργών και της κοινωνίας.
Παράλληλα, συμβάλλει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, στην προσέλκυση επιχειρήσεων, ερευνητών και επισκεπτών, στην αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος και στην ανάπτυξη συνεργειών με άλλα έργα και φορείς της εντός των τειχών Λευκωσίας.
Το CYENS αποτελεί τον πυρήνα της πρωτοβουλίας του Δήμου Λευκωσίας «Συνοικία Δημιουργικών Επιχειρήσεων», η οποία αποσκοπεί στην αναζωογόνηση της εντός των τειχών πόλης και στην ανάδειξη της πρωτεύουσας ως περιφερειακού κέντρου δημιουργικότητας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επιχειρηματικότητας.
Το Κέντρο Αριστείας CYENS αποτελεί συνεργασία του Πανεπιστημίου Κύπρου, του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου, του University College London (UCL) και του Ινστιτούτου Max Planck. Με εξειδίκευση στα διαδραστικά μέσα, τα έξυπνα συστήματα και τις αναδυόμενες τεχνολογίες, δραστηριοποιείται σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η πολιτιστική τεχνολογία και η εμπειρία χρήστη, λειτουργώντας ως σημείο συνάντησης της έρευνας, της επιχειρηματικότητας και της κοινωνίας.